Phương pháp chẩn đoán & điều trị chóng mặt
Phương pháp chẩn đoán & điều trị chóng mặt Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán chóng mặt Bệnh sử Điều tra tiền sử bệnh cần bao gồm cảm giác nhận cảm bằng những câu hỏi mở ngắn gọn, cụ thể về cảm giác chòng chành, chóng mặt, mất cân bằng, nhưng những cố gắng để phân loại cảm giác của bệnh nhân là không cần thiết. Các câu hỏi có thể sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán: Mức độ nghiêm trọng, đặc điểm của cơn chóng mặt đầu tiên và các cơn tiếp theo. Các triệu chứng xảy ra liên tục hoặc nhiều lần. Tính chất cơn chóng mặt, tần suất và thời gian. Các tác nhân tăng và làm giảm (tức là do sự thay đổi vị trí của cơ thể/đầu). Các triệu chứng liên quan đến tai (ví dụ: Nghe kém, đầy tai, ù tai). Mức độ nghiêm trọng của các bệnh lý liên quan. Có một biến cố duy nhất, bất ngờ gây chóng mặt cấp tính hoặc có chóng mặt mãn tính và tái phát. Cơn đầu tiên có nghiêm trọng nhất (khủng hoảng tiền đình). Các cơn cuối kéo dài bao lâu, và điều gì kích hoạt và làm trầm trọng thêm chúng. Bệnh nhân nên được hỏi cụ thể về chuyển động đầu, phát sinh, đang trong tình huống lo lắng hoặc căng thẳng và kỳ kinh nguyệt. Các triệu chứng quan trọng liên quan bao gồm buồn nôn và nôn mửa, nghe kém, ù tai, nhức đầu, thị lực kém, yếu chi và khó đi lại. Ước tính mức độ nghiêm trọng của chóng mặt tác động lên cuộc sống của bệnh nhân. Thăm khám toàn thân tìm kiếm triệu chứng của các rối loạn căn nguyên, bao gồm các triệu chứng như: Đau ngực, đánh trống ngực, hoặc cả hai (bệnh tim); phân sẫm màu (thiếu máu do xuất huyết tiêu hóa); nhiễm trùng đường hô hấp trên (rối loạn tai trong); khó thở (bệnh phổi); và sự thay đổi trọng lượng, sợ nóng hoặc sợ lạnh (bệnh tuyến giáp). Lưu ý nếu bệnh nhân bị đau nửa đầu, bệnh tiểu đường, bệnh tim hoặc phổi, có chấn thương đầu gần đây (thường là khai thác tiền sử), sử dụng thuốc và rượu. Ngoài việc xác định tất cả các loại thuốc hiện tại, tiền sử dùng thuốc, những thay đổi gần đây về thuốc, liều hoặc cả hai. Khám thực thể Kiểm tra các dấu hiệu sinh tồn, bao gồm mạch nhanh hoặc không đều, sốt, huyết áp tư thế nằm và đứng. Ghi nhận bất kỳ sự giảm huyết áp nào khi đứng lên (hạ huyết áp tĩnh mạch) và liệu đứng có gây ra triệu chứng. Nếu đứng gây kích hoạt khởi phát triệu chứng, cần phân biệt với những triệu chứng do chuyển động đầu bằng cách xoay bệnh nhân nằm ngửa cho đến khi các triệu chứng biến mất và sau đó xoay đầu. Khám tai mũi họng và khám thần kinh: Khi bệnh nhân nằm ngửa, kiểm tra hướng và thời gian của chứng rung giật nhãn cầu tự phát. Kiểm tra thính giác toàn phần, kiểm tra ống tai tìm dị vật tai, màng nhĩ, các dấu hiệu nhiễm trùng hoặc thủng. Kiểm tra chức năng não bằng phương pháp đánh giá bước đi, ngón tay chỉ mũi và test Romberg. Test bước đi Unterberger (hoặc Fukuda) giúp phát hiện tổn thương tiền đình một bên được thực hiện dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia. Các dấu hiệu cảnh báo Những phát hiện sau đây cần được đặc biệt quan tâm: Đau đầu hoặc cổ; Thất điều; Mất ý thức; Tổn thương thần kinh khu trú; Triệu chứng nặng, liên tục trong > 1 giờ. Cận lâm sàng Bệnh nhân xuất hiện cơn chóng mặt đột ngột, liên tục nên đo SpO 2 và xét nghiệm glucose mao mạch. Phụ nữ nên thử thai. Đo điện tâm đồ (hầu hết các bác sĩ đều chỉ định). Các xét nghiệm khác được thực hiện dựa trên kết quả, nhưng nói chung MRI tiêm đối quang từ được chỉ định cho bệnh nhân có các triệu chứng cấp tính kèm nhức đầu, bất thường thần kinh hoặc bất kỳ phát hiện khác gợi ý về nguyên nhân hệ thần kinh trung ương. Bệnh nhân có các triệu chứng mãn tính nên chỉ định MRI tiêm đối quang từ để tìm bằng chứng đột quỵ, bệnh đa xơ cứng, hoặc các tổn thương hệ thần kinh trung ương khác. Bệnh nhân có kết quả xét nghiệm âm thanh nghe và chức năng tiền đình bất thường hoặc mơ hồ nên được kiểm tra chính thức với thính lực đồ và điện động nhãn đồ. Đánh giá chức năng tim bằng điện tâm đồ, Holter huyết áp nếu nhịp tim bất thường, siêu âm tim và nghiệm pháp gắng sức. Các xét nghiệm hiếm khi có ích, ngoại trừ những bệnh nhân bị chóng mặt mãn tính và nghe kém 2 bên được chỉ định xét nghiệm huyết thanh giang mai. Phương pháp điều trị chóng mặt hiệu quả Điều trị chóng mặt phải hướng vào nguyên nhân, bao gồm ngừng, giảm hoặc thay đổi bất kỳ loại thuốc gây bệnh. Nếu rối loạn tiền đình xuất hiện và được cho là thứ phát sau bệnh Ménière, viêm dây thần kinh tiền đình, viêm mê cung thì thuốc ức chế thần kinh tiền đình hiệu quả nhất là diazepam (uống 2 - 5 mg mỗi 6 - 8 giờ, chóng mặt nặng có thể dùng liều cao hơn nhưng cần giám sát) hoặc thuốc uống kháng histamine/kháng cholinergic (ví dụ: Meclizine 25 - 50 mg x 3 lần/ngày). Tất cả các loại thuốc này có thể gây buồn ngủ, do đó hạn chế chỉ định cho một số bệnh nhân. Buồn nôn có thể được điều trị bằng prochlorperazine 10 mg tiêm bắp x 4 lần/ngày hoặc 25 mg đặt trực tràng x 2 lần/ngày. Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính được điều trị bằng Nghiệm pháp Epley (định vị lại thạch nhĩ). Bệnh Ménière cần được điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng có kinh nghiệm, xử trí ban đầu bao gồm chế độ ăn ít muối và thuốc lợi tiểu tiết kiệm kali. Bác sĩ có thể tiêm gentamicin vào tai trong để vô hiệu hóa chức năng cân bằng. Tai không bị ảnh hưởng sẽ đảm nhận chức năng đó. Loại bỏ cơ quan cảm giác tai trong bằng thủ thuật cắt bỏ mê cung (hiếm khi được sử dụng) để vô hiệu hóa mê cung tiền đình trong tai bị ảnh hưởng. Tai còn lại đảm nhận chức năng giữ thăng bằng. Kỹ thuật này có thể được sử dụng nếu bệnh nhân bị mất thính lực nghiêm trọng và chóng mặt không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác. Liệu pháp cân bằng phục hồi chức năng tiền đình với các bài tập cụ thể để giúp hệ thống thăng bằng bớt nhạy cảm hơn với chuyển động. Nó được chỉ định cho những người bị chóng mặt do các bệnh lý về tai trong như viêm dây thần kinh tiền đình. Tâm lý trị liệu có thể giúp ích cho những người bị chóng mặt do rối loạn lo âu.
Nguy cơ hội chứng đường hầm cổ tay Những ai có nguy cơ mắc phải hội chứng đường hầm cổ tay? Hội chứng đường hầm cổ tay thường là kết quả của sự kết hợp của nhiều yếu tố làm tăng áp lực lên dây thần kinh giữa và các gân trong ống cổ tay chứ không phải là vấn đề với chính bản thân dây thần kinh đó. Đôi khi không thể xác định được nguyên nhân duy nhất. Các yếu tố nguy cơ bao gồm: Chấn thương ở cổ tay gây sưng, chẳng hạn như bong gân hoặc gãy xương. Mất cân bằng tuyến yên hoặc tuyến giáp. Viêm khớp dạng thấp hoặc các bệnh viêm khớp khác. Vấn đề cơ học ở khớp cổ tay. Sử dụng thường xuyên các dụng cụ cầm tay có tính chất rung. Việc tích tụ dịch trong cơ thể ở thời kỳ mang thai hoặc mãn kinh . Khối u trong ống cổ tay. Giới tính, phụ nữ có nguy cơ mắc hội chứng đường hầm cổ tay cao gấp ba lần so với nam giới. Mắc bệnh đái tháo đường hoặc các rối loạn chuyển hóa khác ảnh hưởng trực tiếp đến dây thần kinh và khiến chúng dễ bị chèn ép hơn. Ngủ sai tư thế với cổ tay cong. Tuổi càng cao. Nguy cơ mắc bệnh hội chứng đường hầm cổ tay không chỉ giới hạn ở những người trong một ngành hoặc công việc đơn lẻ mà có thể được báo cáo nhiều hơn ở những người thực hiện công việc trong dây chuyền lắp ráp, chẳng hạn như sản xuất, may, làm sạch và đóng gói thịt,… so với những người nhập dữ liệu. Tuy nhiên, vẫn có nhiều người bệnh hội chứng đường hầm cổ tay chưa bao giờ làm những loại công việc này. Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải hội chứng đường hầm cổ tay Bạn có thể có nguy cơ mắc hội chứng đường hầm cổ tay cao hơn nếu bạn: Giới nữ: Nữ có nguy cơ mắc hội chứng đường hầm cổ tay cao gấp ba lần so với nam giới. Điều này có thể là do họ có xu hướng có ống cổ tay nhỏ hơn. Trong gia đình có thành viên có ống cổ tay nhỏ. Có công việc mà phải thực hiện các chuyển động lặp lại bằng cánh tay, bàn tay hoặc cổ tay, chẳng hạn như công nhân dây chuyền lắp ráp, thợ may hoặc thợ dệt kim, thợ làm bánh, nhân viên thu ngân, nhà tạo mẫu tóc hoặc nhạc sĩ. Trật khớp cổ tay hoặc gãy xương. Trật khớp cổ tay là yếu tố nguy cơ mắc hội chứng đường hầm cổ tay