Phương pháp chẩn đoán & điều trị gan nhiễm mỡ không do rượu
Phương pháp chẩn đoán & điều trị gan nhiễm mỡ không do rượu Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) Tiền sử bệnh (các yếu tố nguy cơ, không uống quá nhiều rượu). Xét nghiệm huyết thanh học để loại trừ bệnh viêm gan B và C. Bằng chứng siêu âm của gan nhiễm mỡ. Sinh thiết gan. Đánh giá gan nhiễm mỡ Xác định gan nhiễm mỡ bằng siêu âm bụng, vì siêu âm có rộng rãi và còn có thể phát hiện thêm các thông tin về gan mật khác. Vì vậy siêu âm bụng là chẩn đoán hình ảnh được ưu tiên thực hiện trên bệnh nhân bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khác là controlled attenuation parameter (CAP) để chẩn đoán gan nhiễm mỡ (kỹ thuật này có thể xác định mức độ nhiễm mỡ). Các chỉ số đánh giá gan nhiễm mỡ tốt nhất hiện nay là: FLI (Fatty liver index), SteatoTest và NAFLD liver fat score. Đánh giá viêm gan nhiễm mỡ không do rượu Các biểu hiện lâm sàng, xét nghiệm sinh hóa hay chẩn đoán hình ảnh không thể phân biệt được viêm gan nhiễm mỡ không do rượu và gan nhiễm mỡ đơn thuần. Ngày nay, người ta thường chẩn đoán xác định viêm gan nhiễm mỡ không do rượu bằng phương pháp sinh thiết gan. Đánh giá xơ hóa gan (Fibrosis) Các thang điểm đánh giá mức độ xơ hóa gan bao gồm: NFS (NAFLD fibrosis score), FIB-4 (Fibrosis 4), ELF (Enhanced Liver Fibrosis) và FibroTest. NFS có thể phân biệt được tình trạng xơ hóa gan nặng hay không nặng. Có thể đánh giá xơ hóa gan bằng kỹ thuật đo độ đàn hồi gan, đây là kỹ thuật không xâm lấn, dùng để xác định các trường hợp nguy cơ thấp xơ hóa gan nặng và xơ gan. Sự phối hợp các dấu hiệu sinh học, chỉ số đánh giá xơ hóa gan, đo độ đàn hồi gan có thể làm tăng độ chính xác trong chẩn đoán và tránh làm sinh thiết gan. Theo dõi diễn tiến xơ hóa gan có thể dựa vào sự phối hợp các dấu ấn sinh học, chỉ số đánh giá xơ hóa gan và đo độ đàn hồi gan. Phương pháp điều trị bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) Loại bỏ các nguyên nhân và kiểm soát các yếu tố nguy cơ là mục tiêu duy nhất và được chấp nhận rộng rãi: Nếu bệnh nhân chỉ bị gan nhiễm mỡ không do rượu đơn thuần, không có viêm gan nhiễm mỡ không do rượu, không có xơ hóa gan thì chỉ cần có chế độ ăn lành mạnh và hoạt động thể lực, điều trị thuốc là không cần thiết. Đối với bệnh nhân bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, dư cân, béo phì, giảm 7 - 10 % cân nặng là mục tiêu điều trị, làm giảm men gan và cải thiện mô học gan. Ngừng thuốc hoặc chất độc và điều trị rối loạn lipid máu hoặc là điều trị tăng đường huyết. Bệnh nhân viêm gan nhiễm mỡ không do rượu, đặc biệt đối với bệnh nhân xơ hóa gan đáng kể (> F2) cần được điều trị bằng thuốc. Bằng chứng sơ bộ cho thấy thiazolidinediones và vitamin E có thể giúp cải thiện các bất thường về sinh hóa và mô học ở NASH nhưng không cải thiện tình trạng xơ hóa. Nhiều phương pháp điều trị khác như axit ursodeoxycholic, metronidazole, metformin, betain, glucagon, truyền glutamine chưa được chứng minh là có hiệu quả thực sự. Hiện tại có rất nhiều phương pháp điều trị mới cho NASH nhắm vào một số con đường phân tử khác nhau bao gồm peroxisome proliferator-activor-alpha (PPAR-alpha), glucagon-peptide-1 (GLP-1), và các phối tử X xa (FXR). Những liệu pháp mới này cho thấy có triển vọng đối với cả việc điều trị NASH cũng như đảo ngược tình trạng xơ hóa trước đó. Nghiên cứu sâu hơn với một số thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 đang được tiến hành.
Phương pháp chẩn đoán & điều trị mụn cơm sinh dục Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán mụn cơm sinh dục Lâm sàng Chẩn đoán mụn cơm sinh dục chủ yếu dựa vào các triệu chứng và dấu hiệu trên lâm sàng. Xét nghiệm Chẩn đoán phân biệt với ung thư biểu mô tế bào và sần giai đoạn 2 của bệnh giang mai thứ phát có đầu bằng phẳng (thực hiện xét nghiệm huyết thanh học cho bệnh giang mai - STS vào lúc khởi phát bệnh và sau 3 tháng). Chỉ định sinh thiết đối với các loại mụn cóc không điển hình, có kèm loét, chảy máu hoặc tồn tại dai dẳng để loại trừ ung thư. Quan sát cổ tử cung và hậu môn bằng soi đèn hoặc nội soi. Để làm trắng mụn cơm giúp dễ phát hiện các mụn nhỏ, có thể dùng dung dịch acid acetic 3 - 5% trong vài phút trước khi tiến hành soi. Có thể xác nhận chẩn đoán nhiễm HPV bằng xét nghiệm khuếch đại acid nucleic (NAAT) trong DNA HPV. Phương pháp điều trị mụn cơm sinh dục hiệu quả Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị dứt điểm mụn cơm sinh dục vì HPV là loại virus tồn tại dai dẳng trong cơ thể. Sau khi điều trị khỏi, bệnh vẫn có thể tái phát nếu không có biện pháp phòng tránh. Những bệnh nhân có hệ miễn dịch bình thường mụn cóc sinh dục có thể tự khỏi mà không cần điều trị. Ngược lại, bệnh nhân suy giảm miễn dịch không thể tự khỏi và thường kém đáp ứng với các phương pháp điều trị mụn cơm. Lựa chọn phương pháp điều trị mụn cơm sinh dục cần dựa vào các yếu tố: Kích thước mụn, số lượng và vị trí mọc; mức độ hợp tác của bệnh nhân; chi phí điều trị; tác dụng phụ và kinh nghiệm của bác sĩ. Tiểu phẫu ngoại khoa Gồm các phương pháp: Áp lạnh bằng nitơ lỏng (Cryotherapy), đốt điện, bắn laser hoặc phẫu thuật loại bỏ. Tùy vào kích cỡ và số lượng mụn, bệnh nhân có thể được gây tê cục bộ hoặc gây mê toàn thân. Phẫu tích bằng điện là phương pháp điều trị hiệu quả nhất hiện nay (bệnh nhân được gây mê toàn thân). Thuốc điều trị tại chỗ Bao gồm thuốc chống phân bào (podophyllotoxine, podophyllin, 5-fluorouracil), chất ăn mòn (acid trichloroacetic), thuốc cảm ứng interferon (imiquimod) và sinecatechins. Các thuốc này thường được chỉ định những bệnh nhân cần dùng trong thời gian dài, vài tuần đến vài tháng, có thể không hiệu quả và làm vùng da bệnh đau rát. Trước khi dùng thuốc, cần bôi sáp dầu khoáng (petroleum jelly) lên phần da lành xung quanh để tránh tiếp xúc với thuốc. Interferon alfa (interferon alfa-2b, interferon alfa-n3) Tiêm vào vị trí tổn thương hoặc tiêm bắp nhưng hiệu quả tối ưu và các tác động lâu dài không rõ ràng. Nếu bệnh nhân bị tổn thương trong niệu đạo, chỉ định thuốc thiotepa (thuốc alkylating) bơm trong niệu đạo. Ở nam giới, bôi 5-fluorouracil 2 - 3 lần/ngày có hiệu quả cao trong điều trị tổn thương niệu đạo, tuy nhiên thuốc có thể gây sưng tấy, dẫn đến tắc nghẽn niệu đạo (hiếm gặp). Nếu bệnh nhân bị tổn thương cổ tử cung do mụn cơm, cần tiến hành xét nghiệm Papanicolaou (Pap) để loại trừ các bất thường khác ở cổ tử cung (như chứng loạn sản, ung thư ) trước khi điều trị. Cân nhắc cắt bao quy đầu ở nam giới để giảm bớt tình trạng ẩm ướt, tạo điều kiện cho mụn cơm phát triển. Vợ chồng hoặc đối tượng quan hệ tình dục với bệnh nhân bị mụn cơm sinh dục cũng cần được tư vấn, thăm khám để kịp thời phát hiện và điều trị nếu cũng bị nhiễm HPV.