Phương pháp chẩn đoán & điều trị tăng huyết áp
Phương pháp chẩn đoán & điều trị tăng huyết áp Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán tăng huyết áp Theo khuyến cáo của Phân hội Tăng huyết áp - Hội Tim Mạch Học Quốc Gia Việt Nam năm 2022, chẩn đoán tăng huyết áp theo ngưỡng huyết áp (HA) đo tại phòng khám như sau: Phân loại HA tâm thu (mmHg) HA tâm trương (mmHg) Bình thường < 130 và < 85 HA bình thường - cao (Tiền tăng huyết áp) 130 - 139 và/ hoặc 85 - 89 Tăng huyết áp độ 1 140 - 159 và/ hoặc 90 - 99 Tăng huyết áp độ 2 ≥ 160 và/ hoặc ≥ 100 Cơn tăng huyết áp ≥ 180 và/ hoặc ≥ 120 Tăng huyết áp tâm thu đơn độc ≥ 140 và < 90 Đo huyết áp tại phòng khám Các xét nghiệm chẩn đoán Nhóm xét nghiệm tìm nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát : Nhóm nguyên nhân từ thận: Creatinine máu, albumin niệu, siêu âm Doppler động mạch thận, renin huyết tương, chụp CT hoặc MRI bụng. Nhóm nguyên nhân nội tiết (tuyến thượng thận, tuyến giáp, tuyến yên): Aldosterone máu, cortisol máu, ACTH, metanephrine máu, TSH, fT3, fT4, canxi máu... Các xét nghiệm tìm nguyên nhân khác: Đo đa ký giấc ngủ (ngưng thở khi ngủ), công thức máu tăng Hct (đa hồng cầu nguyên phát), siêu âm tim (hẹp eo động mạch chủ),... Các xét nghiệm thường quy và chuyên sâu đánh giá ảnh hưởng của tăng huyết áp lên các cơ quan khác: Xét nghiệm máu: Công thức máu, bộ mỡ máu (cholesterol toàn phần, LDL-c, triglyceride), điện giải đồ, acid uric máu, đường huyết đói hoặc HbA1c, creatinine máu, men gan (AST, ALT). Tổng phân tích nước tiểu, tỉ lệ albumin trên creatinine nước tiểu: Đánh giá ảnh hưởng của tăng huyết áp đến chức năng thận. Đo điện tim, X quang ngực thẳng, siêu âm tim: Đánh giá ảnh hưởng của tăng huyết áp đến cấu trúc và chức năng tim. Đo vận tốc sóng mạch (PWV): Đánh giá độ xơ cứng của mạch máu. Chỉ số huyết áp cổ chân/cánh tay (ABI): Đánh giá động mạch ngoại biên ở 2 chân. Soi đáy mắt: Đánh giá ảnh hưởng của tăng huyết áp đến mạch máu đáy mắt. Hình ảnh não (CT hoặc MRI): Tổn thương thiếu máu hoặc xuất huyết não. Phương pháp điều trị tăng huyết áp hiệu quả Mục đích của điều trị tăng huyết áp là duy trì huyết áp ổn định, giảm tối đa nguy cơ diễn tiến đến biến chứng và tử vong, cải thiện chất lượng cuộc sống. Khi đã được chẩn đoán tăng huyết áp, người bệnh cần tuân thủ điều trị theo kế hoạch của bác sĩ. Bên cạnh đó, các yếu tố nguy cơ tim mạch và các bệnh đồng mắc cũng cần được kiểm soát nghiêm ngặt. Điều trị tăng huyết áp bao gồm thay đổi lối sống và điều trị dùng thuốc. Trong đó, thay đổi lối sống là một chiến lược điều trị bắt buộc, là nền tảng điều trị và dự phòng tăng huyết áp, bao gồm: Ăn uống theo chế độ lành mạnh DASH. Kiểm soát cân nặng. Tiết chế muối, sử dụng 5 - 6 g muối/ngày, không chan chấm thêm tương, mắm. Tăng lượng kali trong khẩu phần ăn, tối ưu từ 3500 - 5000 mg/ngày. Hạn chế sử dụng rượu. Tăng cường hoạt động thể lực có gắng sức, thể dục nhịp điệu được xem là tốt nhất. Bỏ hút thuốc lá (chủ động và bị động). Tránh căng thẳng, lo âu. Về điều trị bằng thuốc sẽ được bác sĩ cá thể hóa trên từng người bệnh, tùy vào mức độ bệnh, tuổi và các bệnh đồng mắc (đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh thận mạn,...). Bạn tuyệt đối không tự ý áp dụng phương pháp điều trị của người khác cho bệnh tăng huyết áp của mình. Chế độ ăn DASH
Triệu chứng hẹp môn vị Những dấu hiệu và triệu chứng của hẹp môn vị Triệu chứng của hẹp môn vị rất dễ nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa khác. Tuy nhiên, triệu chứng bệnh kéo dài và ngày càng nghiêm trọng không thể cải thiện bằng các biện pháp thông thường. Người bệnh nên đi khám sớm tránh biến chứng nguy hiểm. Giai đoạn đầu: Đau bụng: Tính chất đau không có gì đặc biệt, thường đau sau bữa ăn, đau vùng thượng vị, giảm đau sau khi nôn; Buồn nôn và nôn: Xuất hiện sớm sau khi ăn, đôi khi nôn ra thức ăn của bữa ăn trước cùng dịch dạ dày màu xanh đen; Bệnh nhân có cảm giác đầy bụng, khó tiêu, ậm ạch; Toàn thân chưa biến đổi, chưa có tình trạng mất nước và rối loạn điện giải. Giai đoạn tiến triển: Đau bụng: Xuất hiện khoảng 2 – 3 giờ sau khi ăn, đau tăng khi ăn vào. Đau từng cơn liên tiếp nhau, mặc dù rất đói nhưng bệnh nhân không dám ăn; Buồn nôn và nôn: Nôn ngày càng nhiều, nôn ra thức ăn của bữa ăn trước cùng dịch dạ dày màu xanh đen. Sau nôn bệnh nhân hết đau, cho nên đôi khi bệnh nhân phải móc họng để nôn; Toàn thân: Người gầy, da khô, mất nước và mệt mỏi. Do nôn nhiều, ăn, uống ít nên thể trạng bệnh nhân gầy sút nhanh, tiểu ít và táo bón. Giai đoạn cuối: Đầy bụng, trướng bụng, ăn uống khó tiêu, ậm ạch; Đau từng cơn liên tục nhưng nhẹ hơn giai đoạn trước; Nôn ít hơn, nhưng mỗi lần nôn ra rất nhiều dịch ứ đọng và thức ăn bữa trước (có khi từ 2 – 3 ngày trước). Dịch nôn có mùi thối, bệnh nhân thường phải móc họng cho nôn; Toàn thân: Tình trạng suy sụp toàn thân rõ rệt, biểu hiện mất nước: Thể trạng gầy, da khô nhăn nheo, mặt hốc hác, mắt lõm sâu, đôi khi lơ mơ vì ure huyết tăng cao, có trường hợp vì canxi trong máu thấp gây co giật. Tác động của hẹp môn vị đối với sức khỏe Mức độ nguy hiểm của hẹp môn vị phụ thuộc vào mức độ hẹp, nếu phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh sẽ không gặp nguy hiểm. Tuy nhiên, bệnh tiến triển nặng, hẹp nghiêm trọng gây ứ đọng phần lớn hoặc hoàn toàn thức ăn cùng dịch vị dạ dày gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người bệnh. Một số tác động của hẹp môn vị đối với sức khỏe: Nôn kéo dài: Nôn kéo dài gây mất nước, mất cân bằng điện giải, cơ thể mệt mỏi, suy kiệt. Suy nhược cơ thể: Hẹp môn vị khiến cơ thể không hấp thu được nhiều dinh dưỡng từ thức ăn, là nguyên nhân gây sụt cân nhanh, suy nhược cơ thể nghiêm trọng cùng với các triệu chứng khó chịu. Ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần người bệnh. Biến chứng có thể gặp khi mắc hẹp môn vị Trong hầu hết các trường hợp, hẹp môn vị càng kéo dài, nguy cơ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm càng cao. Bệnh có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm: Sự mất nước, mất cân bằng điện giải khiến cơ thể cơ thể mệt mỏi, suy kiệt; Nôn lặp đi lặp lại gây kích ứng và chảy máu nhẹ ở dạ dày; Sự tích tụ bilirubin (chất bài tiết của gan) dẫn đến sự thay đổi ở màu da, mắt đổi sang màu vàng; Ngoài ra, hẹp môn vị còn làm tăng nguy cơ phát triển các bệnh lý người bệnh đang mắc phải: Suy tim,... gây nguy hiểm đến tính mạng bệnh nhân. Hẹp môn vị kéo dài cũng là biến chứng nặng khiến các bệnh: Ung thư đầu tụy, ung thư dạ dày, polyp dạ dày,... trở nên nghiêm trọng hơn. Khi nào cần gặp bác sĩ? Nhận thấy sự xuất hiện của bất kỳ dấu hiệu, triệu chứng nào thì tốt nhất nên đến ngay bệnh viện để được thăm khám, xét nghiệm và được các bác sĩ chuyên khoa hướng dẫn điều trị. Tuyệt đối không được thờ ơ trước các bất thường của cơ thể, vì có thể khiến bệnh tiến triển đến mức trầm trọng, việc chữa trị vô cùng khó khăn và gặp không ít rủi ro, biến chứng.