Chúng tôi rất tâm đắc với những chia sẻ của TS.BS Nguyễn Huy Thắng, Tổng thư ký Hội Đột Quỵ Việt Nam - Trưởng khoa Bệnh Lý Mạch Máu Não - BV Nhân dân 115, giải thích rõ ràng, dễ hiểu về đột quỵ và cách cấp cứu bệnh nhân đột quỵ. Xin hỏi thêm BS Thắng, có phương tiện nào để chẩn đoán mức độ nặng nhẹ của đột quỵ và gợi ý các loại thuốc điều trị? Xin chân thành cảm ơn và kính chúc sức khỏe BS.
Chào bạn, Việc chẩn đoán chính xác và nhanh chóng phân loại đột quỵ
(thiếu máu hay xuất huyết não), mức độ nặng, vị trí tổn thương của não bộ rất
quan trọng để BS có thể lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp ngay khi bệnh
nhân mới nhập viện. Để hoàn tất chẩn đoán đột quỵ, một số thăm dò hình ảnh học
sẽ được BS chỉ định thực hiện như: Chụp điện toán cắt lớp não (CT scan) Chụp điện toán cắt lớp não là thăm dò hình ảnh học được thầy
thuốc chỉ định nhiều nhất và có thể được thực hiện nhiều lần thời gian bệnh
nhân nằm viện để đánh giá tiến triển của bệnh. Chụp điện toán cắt lớp não cho
phép chẩn đoán phân biệt nhanh chóng tình trạng xuất huyết não hay thiếu máu
não. Chụp cộng hưởng từ não (MRI) Đây là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh cao cấp, nó có thể
giúp thầy thuốc chẩn đoán chính xác vị trí và mức độ tổn thương của não bộ.
Chụp cộng hưởng từ não có thể chẩn đoán được các tình trạng thiếu máu não do
tắc nghẽn các động mạch nhỏ mà có thể không phát hiện được bằng phương pháp
chụp điện toán cắt lớp não. Chụp mạch máu bằng kỹ thuật chụp điện toán cắt lớp não
(CTA) và cộng hưởng từ não (MRA) Hai kỹ thuật này cho phép khảo sát các động mạch quan trọng
của não, và giúp chẩn đoán chính xác các tình trạng tắc nghẽn hay hẹp của các
động mạch não. Siêu âm động mạch cảnh Siêu âm động mạch cảnh là một kỹ thuật không xâm phạm đến
người bệnh, phương pháp này giúp khảo sát tình trạng tắc nghẽn/ hẹp do huyết
khối hoặc mảng xơ vữa của động mạch cảnh và cột sống (đoạn cổ). Siêu âm động mạch não nội sọ Đây là một kỹ thuật mới được áp dụng tại Việt Nam, giúp khảo
sát vận tốc dòng chảy tại các máu động mạch não nội sọ. Kỹ thuật này có thể
được chỉ định nhiều lần để theo dõi diễn tiến của bệnh cũng như đánh giá kết
quả điều trị. Chụp X-quang ngực, điện tâm đồ
(ECG), siêu âm tim Các xét nghiệm này sẽ cung cấp
thông tin về bệnh tim mạch, bao gồm nhịp tim không đều hoặc đau tim trước đó,
đây cũng là yếu tố nguy cơ đột quỵ. Xét nghiệm máu Nhằm truy tìm những bệnh tiềm ẩn
như đái tháo đường, rối loạn lipid máu, chức năng đông máu... Các thuốc điều trị
trong Đột quỵ gồm: - Thuốc ly giải
huyết khối (Actilyse) Đây là thuốc hiệu quả nhất trong điều trị đột quỵ thiếu máu
cấp hiện nay.Thuốc ly giải huyết khối được Hoa Kỳ chấp thuận sử dụng từ năm
1996 trong điều trị đột quỵ thiếu máu não cấp trong vòng 3 giờ đầu (kể từ lúc
bắt đầu khởi phát triệu chứng). Kết quả nghiên cứu cho thấy, thuốc làm tăng khả năng phục
hồi vận động của bệnh nhân sau đột quỵ. Nếu bệnh nhân được điều trị bằng phương
pháp này càng sớm, khả năng thành công càng cao. Do vậy, sau khi phát hiện các triệu chứng của đột quỵ, bệnh
nhân cần được đưa đến các cơ sở y tế có khả năng điều trị bằng phương pháp này càng
sớm càng tốt , tránh giữ bệnh nhân tại nhà vì bất kỳ lý do gì. Thuốc ly giải huyết khối có thể sử dụng qua đường truyền
tĩnh mạch hoặc bơm thuốc trực tiếp vào cục huyết khối qua động mạch. Thuốc được
bắt đầu sử dụng tại Việt Nam
từ năm 2005. Khoa Bệnh Lý Mạch Máu Não,
BV Nhân Dân 115 là nơi có tỷ lệ bệnh nhân được sử dụng thuốc ly giải huyết khối
nhiều nhất hiện nay (trên 100 trường hợp), và là đơn vị đầu tiên trong cả nước
sử dụng thuốc qua đường động mạch. Kết quả thu được rất khả quan, giúp nhiều người bệnh tránh
được cuộc sống tàn phế do đột quỵ. Tuy vậy, thuốc có thể gây xuất huyết não ở
một số ít bệnh nhân (khoảng 6%). Quyết định sử dụng thuốc sẽ phụ thuộc vào sự
đánh giá tình trạng bệnh của thầy thuốc và ý kiến của gia đình bệnh nhân. - Thuốc chống kết
tập tiểu cầu Đối với bệnh nhân đột quỵ thiếu máu não nhập viện trễ, vượt
quá thời gian có thể điều trị bằng thuốc ly giải huyết khối, thông thường sẽ
được sử dụng ngay các thuốc chống kết tập tiểu cầu để dự phòng đột quỵ tái
phát. Hiện nay có 3 loại thuốc được chỉ định nhiều nhất: Aspirin Là thuốc được sử dụng nhiều nhất Ưu điểm: rẻ tiền Khuyết điểm: có thể có tác dụng
phụ trên dạ dày, rất thận trọng khi sử dụng ở bệnh nhân có tiền sử loét hay
xuất huyết dạ dày trước đó Clopidogrel
  (Plavix) Ưu điểm: có hiệu quả hơn Aspirin
trong phòng ngừa đột quỵ và các bệnh tim mạch, ít có tác dụng phụ trên đường
tiêu hóa. Khuyết điểm: đắt tiền Thuốc
  phối hợp Aspirin và Dypirydamol (Aggrenox) Ưu điểm: có hiệu quả rõ rệt hơn
so với aspirin Khuyết điểm: mặc dù hàm lượng
aspirin trong aggrenox rất thấp (50mg/ ngày), tuy nhiên thuốc vẫn có thể có tác dụng phụ trên
đường tiêu hóa. Ngoài ra thuốc có thể gây đau đầu, và buồn nôn trong 5-7 ngày
đầu tiên sử dụng thuốc, các triêu chứng này sẽ giảm bớt khi sử dụng liều thấp
trong tuần đầu (có thể kèm với thuốc giảm đau) - Thuốc kháng đông Thuốc kháng đông có thể sử dụng bằng đường uống, tiêm dưới
da hoặc tiêm tĩnh mạch. Thuốc có tác dụng trong việc phòng ngừa huyết khối gây
lấp mạch não (thường có nguyên nhân từ tim), hoặc được chỉ định để điều trị và
phòng ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc động mạch phổi. - Thuốc điều trị
rối loạn lipid máu Việc sử dụng lâu dài các loại thuốc điều trị rối loạn lipid
máu nhóm statin được chỉ định cho hầu hết các bệnh nhân đột quỵ có liên quan
đến xơ vữa mạch máu. Theo nghiên cứu SPACL, sử dụng artovastatin (Lipitor) liều
cao có thể làm giảm 16% nguy cơ đột quỵ tái phát trong 5 năm. Phòng ngừa các biến
chứng thường gặp sau đột quỵ - Loét da do bất
động Rất thường gặp ở các bệnh nhân bị liệt nặng hoặc hôn mê sau
đột quỵ. Việc thay đổi tư thế nằm của bệnh nhân thường xuyên (mỗi 1-2 giờ) và
sử dụng các loại nệm có bơm hơi có tác dụng tốt trong việc hạn chế biến chứng
này. Sử dụng nệm hơi và các vật lót mềm tại các phần da thường xuyên bị tiếp xúc giúp hạn chế biến chứng loét da do bất động - Viêm
phổi do hít sặc Là nguyên nhân có thể gây tử vong
sau đột quỵ. Thường gặp ở các bệnh nhân bị hôn mê, hoặc mất chức năng nuốt. Sau
khi đánh giá chức năng nuốt, thầy thuốc có thể chỉ định đặt ống nuôi ăn khi cần
thiết. Đối với các bệnh nhân bị rối loạn chức nuốt lâu dài, việc mở dạ dày ra
da để đưa thức ăn trực tiếp qua ống qua thành bụng vào dạ dày có tác dụng hạn
chế nguy cơ viêm phổi do hít sặc với độ an toàn cao. Kỹ thuật mở dà dày ra da có thể làm giảm nguy cơ viêm phổi do hít sặc TS. BS Nguyễn Huy Thắng, Tổng thư ký Hội Đột Quỵ Việt Nam Trưởng khoa Bệnh Lý Mạch Máu Não - BV Nhân dân 115 ( Bài liên quan “ ”
 Chào em, Cả phương pháp và áp lạnh nitơ lỏng đều gây tổn thương tại sùi mào gà và có thể 1 ít mô lành xung quanh, hiện tượng chảy máu chỗ đốt sùi là bình thường, nếu chảy máu ít, hơi rát, da ngoài chỗ sùi không đỏ loét hay chảy dịch thì em chỉ cần vệ sinh sạch sẽ và tái khám đúng hẹn để chấm thuốc tiếp cho mau hết. Trường hợp rát nhiều, da xung quanh sùi cũng bị tổn thương nhiều (loét, rỉ dịch trong) thì em có thể chờ thêm 1 tuần nữa hãy tái khám chấm thuốc. Thân mến! 