Phương pháp chẩn đoán & điều trị đái tháo đường (tiểu đường)
Phương pháp chẩn đoán & điều trị đái tháo đường (tiểu đường) Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán bệnh tiểu đường Bệnh tiểu đường được gợi ý bởi các triệu chứng và dấu hiệu điển hình và được chứng minh bằng định lượng glucose huyết tương. Định lượng sau khi đói từ 8-12 giờ (FPG) hoặc sau 2 giờ uống 75 g (người lớn) hoặc 1,75 g (trẻ em) dung dịch glucose đậm đặc (nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống) là tốt nhất. Trong thực hành, đái tháo đường hoặc rối loạn glucose lúc đói thường được chẩn đoán bằng sử dụng định lượng glucose huyết tương ngẫu nhiên hoặc HbA1c. Cụ thể như sau: Đường huyết bất kỳ ≥ 200 mg/dL (11,1 mmol/L) kết hợp với các triệu chứng tăng đường huyết. Đường huyết lúc đói được thử khi nhịn đói qua đêm và ít nhất 2 lần thử: <100 mg/dL là bình thường. ≥100 mg/dL và <126 mg/dL (nhưng nghiệm pháp dung nạp glucose bình thường): Rối loạn đường huyết lúc đói. ≥126 mg/dL (7,0 mmol/L): Đái tháo đường. Nghiệm pháp dung nạp glucose: <140 mg/dL (7,8 mmol/L): Dung nạp bình thường. ≥140 mg/dL và <200 mg/dL: Rối loạn dung nạp glucose. ≥200 mg/dL ( 11,1 mmol/L): Đái tháo đường. Định lượng HbA1c phản ánh nồng độ glucose trong 3 tháng trước. Định lượng HbA1c hiện được đưa vào tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường: HbA1c ≥ 6,5%: Đái tháo đường. HbA1c 5,7 đến 6,4%: Tiền đái tháo đường hoặc nguy cơ đái tháo đường. Tuy nhiên, giá trị HbA1c có thể cao hoặc thấp giả nên xét nghiệm phải thực hiện ở phòng thí nghiệm lâm sàng được chứng nhận. Tìm hiểu thêm: 4 tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường Phương pháp điều trị bệnh tiểu đường hiệu quả Điều trị gồm kiểm soát đường máu để giảm biến chứng và phòng biến chứng với tối thiểu cơn hạ đường máu. Mục tiêu cho kiểm soát đường máu là: Glucose máu trước ăn từ 80 đến 130 mg/dL (4,4 và 7,2 mmol/L). Đỉnh glucose máu sau ăn (1-2 giờ sau bắt đầu bữa ăn) < 180 mg/dL (10 mmol/L). HbA1C < 7%. Điều trị không dùng thuốc Chế độ ăn – dinh dưỡng: Xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp với mức độ thừa cân, nhu cầu, thói quen, phác đồ điều trị,… của từng bệnh nhân, thông thường gồm 45 - 65% carbohydrate, 25 - 35% chất béo (chất béo bão hoà < 7%) và 10 - 35% protein. Vận động thể lực: Giúp cải thiện tình trạng kháng insulin, kiểm soát đường huyết và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, bằng cách giảm hoặc duy trì cân nặng, vận động 30 - 45 phút mỗi ngày x 3 - 5 ngày/tuần hoặc 150 phút/tuần với cường độ tập trung bình. Tất cả bệnh nhân đái tháo đường nên được tiêm phòng Streptococcus pneumoniae (1 lần) và virus cúm (hàng năm). Điều trị bằng thuốc Tiểu đường tuýp 1: Insulin. Tiểu đường tuýp 2: Thuốc hạ đường huyết đường uống hoặc thuốc tiêm. Insulin thường bổ sung khi ≥ 3 thuốc thất bại kiểm sát đường máu. Các thuốc hạ đường huyết đường uống bao gồm: Sulfonylureas là thuốc kích thích tụy tiết insulin. Các thuốc này làm hạ glucose máu bằng cách kích thích tế bào beta của tụy tiết insulin và tăng nhạy cảm insulin với các mô ngoại vi và tại gan. Hầu hết bệnh nhân dùng sulfonylureas đơn trị liệu thì đều cần kết hợp với nhóm thuốc khác để đạt hiệu quả. Cần điều trị bệnh tiểu đường để nâng cao chất lượng cuộc sống Các thuốc kích thích tiết insulin tác dụng ngắn như (repaglinide, nateglinide) kích thích tiết insulin tương tự như sulfonylureas. Chúng tác dụng nhanh hơn, tuy nhiên kích thích tiết insulin nhiều hơn trong bữa ăn so với các thời điểm khác. Vậy nên, đặc biệt hiệu quả trong việc hạ glucose máu sau ăn và ít có nguy cơ hạ đường máu. Biguanides (metformin) làm giảm lượng glucose trong huyết tương bằng cách giảm sản xuất glucose ở gan (tạo gluconeogenesis và glycogenolysis). Thiazolidinediones (TZDs) (bao gồm troglitazone, rosiglitazone, pioglitazone) làm giảm đề kháng insulin ở mô ngoại vi (chất nhạy cảm với insulin), nhưng đi kèm với nhiều tác dụng phụ nguy hiểm. Ức chế alpha-glucosidase: Ức chế enzym ruột, do đó làm giảm glucose máu sau ăn. Chất ức chế apha-glucosidase kém hiệu quả hơn so với các thuốc uống khác trong việc giảm glucose máu, bệnh nhân thường ngừng thuốc do khó thở, thừa dịch và tiêu chảy. Chất ức chế dipeptidyl peptidase-4 (ví dụ, alogliptin, linagliptin , saxagliptin, sitagliptin). Thuốc ức chế SGLT2 như canagliflozin, dapagliflozin, empagliflozin ức chế SGLT2 ở phần gần ống thận, nó ức chế tái hấp thu glucose bởi vậy nó gây ra glucose niệu và làm giảm glucose máu. Empagliflozin đã được chứng minh là làm giảm các biến cố tim mạch ở bệnh nhân tiểu đường có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao. Thuốc hạ glucose máu đường tiêm: Đồng vận thụ thể GLP-1: Liraglutide, dulaglutide, albiglutide, làm tiết insulin phụ thuộc glucose và chậm làm trống dạ dày. Pramlintide tương tự amylin là một hormon do tế bào beta tụy tiết ra, giúp làm giảm nồng độ glucose sau ăn. Pramlintide làm chậm bài tiết glucagon sau ăn, làm chậm quá trình làm trống dạ dày, giúp no lâu. Được sử dụng đường tiêm, dạng kết hợp với insulin. Lưu ý: Các loại thuốc khi dùng phải tuân thủ theo sự hướng dẫn của bác sĩ. Tìm hiểu thêm: Tìm hiểu những phương pháp chữa bệnh tiểu đường mới nhất
Nguy cơ tim to Những ai có nguy cơ mắc phải tim to? Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh tim to, bao gồm: Người mắc các bệnh lý về tim mạch, huyết áp, mỡ trong máu, đái tháo đường. Người bị béo phì, ít vận động và tập thể dục. Người bị tăng áp động mạch phổi, COPD. Người rối loạn chức năng tuyến giáp. Người hút nhiều thuốc lá và lạm dụng rượu bia, chất kích thích. Phụ nữ có thai. Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc tim to Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc tim to: Tiền sử gia đình mắc bệnh cơ tim. Đang bị cao huyết áp và/hoặc các bệnh về tim khác. Dị tật về tim bẩm sinh. Phụ nữ có thai. Béo phì, ít vận động. Hút thuốc lá.