Phương pháp chẩn đoán & điều trị mụn cóc, hạt cơm
Phương pháp chẩn đoán & điều trị mụn cóc, hạt cơm Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán Mụn cóc, hạt cơm Đánh giá lâm sàng; Hiếm khi sinh thiết. Chẩn đoán mụn cóc dựa trên biểu hiện lâm sàng; sinh thiết hiếm khi cần thiết. Dấu hiệu cơ bản của mụn cóc là không có các đường da cắt ngang bề mặt của chúng và sự hiện diện của các chấm đen đầu nhọn (mao mạch huyết khối) hoặc chảy máu khi cạo mụn cóc. Chẩn đoán phân biệt với mụn cóc với các bệnh khác bao gồm: Dày sừng (clavi): Che khuất các đường vân da nhưng không có mao mạch huyết khối khi cạo; Lichen phẳng (LP): Có thể giống mụn cóc phẳng nhưng kèm theo tổn thương miệng, hình mạng lưới Wickham và có thể phân bố đối xứng; Dày sừng tiết bã: Có thể xuất hiện nhiều hơn, có sắc tố và bao gồm các nang chứa đầy chất sừng (keratin); U mềm treo (achrocordon): Có thể dát mỏng hơn, mịn hơn và giống màu da hơn mụn cóc; Ung thư biểu mô tế bào vảy: Có thể bị loét, dai dẳng và phát triển không đều. Một số trung tâm y tế có thể xét nghiệm xác định virus bằng DNA nhưng nói chung là không cần thiết. Phương pháp điều trị Mụn cóc, hạt cơm hiệu quả Chất gây kích ứng tại chỗ (acid salicylic, cantharidin, nhựa podophyllum); Phương pháp phá hủy (ví dụ: Phẫu thuật lạnh, đốt điện, nạo, cắt bỏ, laser); Các liệu pháp điều trị tại chỗ khác, liệu pháp tiêm trong da hoặc kết hợp. Không có chỉ định tuyệt đối cho điều trị mụn cóc. Cân nhắc điều trị những mụn cóc ảnh hưởng lớn đến mặt thẩm mỹ, ở những vị trí cản trở chức năng hoặc gây đau đớn. Cần động viên bệnh nhân tuân thủ điều trị, điều trị có thể kéo dài và không thành công. Các phương pháp điều trị cho kết quả khả quan hơn ở những bệnh nhân bị suy giảm hệ thống miễn dịch. Các chất gây kích ứng tại chỗ bao gồm acid salicylic (SCA), acid trichloroacetic, 5- fluorouracil, nhựa podophyllum, tretinoin và cantharidin. Cơ chế của những chất này là kích thích cơ thể tạo ra phản ứng miễn dịch với HPV. Kem imiquimod 5% tại chỗ kích thích tế bào da sản xuất cục bộ cytokine kháng virus. Cidofovir tại chỗ và liệu pháp miễn dịch tiếp xúc (ví dụ: acid squaric dibutyl ester và kháng nguyên Candida ) đã được sử dụng để điều trị mụn cóc. Đầu tiên, ngâm mụn cóc trong nước nóng 45°C (113°F) trong 30 phút ≥ 3 lần/tuần để các loại thuốc bôi dễ thẩm thấu vào da hơn. Kháng nguyên Candida cũng có thể được tiêm trực tiếp vào tổn thương. Điều trị đường uống bao gồm cimetidine, isotretinoin và kẽm. Cũng có thể sử dụng cidofovir tiêm tĩnh mạch. Trong hầu hết các trường hợp, nên kết hợp các thuốc để tăng khả năng thành công. Tác dụng kháng virus trực tiếp có thể đạt được khi tiêm tĩnh mạch bleomycin và interferon alfa-2b, nhưng những phương pháp điều trị này chỉ dành cho những mụn cóc khó trị nhất. Những loại thuốc này được chỉ định kết hợp với một phương pháp phá hủy (ví dụ: Phẫu thuật lạnh, đốt điện, nạo, cắt bỏ, laser) vì dù mụn cóc có thể được loại bỏ bằng phương pháp này nhưng virus có thể vẫn còn trong các mô và gây tái phát. Thuốc tiêm có thể được chỉ định để điều trị mụn cóc kháng trị, nhiều mụn hoặc ở những vùng nhạy cảm. Mụn cóc thông thường Ở những bệnh nhân suy giảm miễn dịch, mụn cóc thông thường thường tự khỏi trong vòng 2 - 4 năm, nhưng một số vẫn tồn tại trong nhiều năm. Nhiều phương pháp điều trị có sẵn. Các phương pháp phá hủy bao gồm đốt điện, phẫu thuật lạnh với nitơ lỏng và phẫu thuật laser. Các chế phẩm acid salicylic (SCA) cũng thường được sử dụng. Lựa chọn phương pháp điều trị tùy thuộc vào vị trí và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Acid salicylic là chất bôi ngoài da phổ biến nhất được sử dụng. SCA có dạng bào chế dung dịch, gel hoặc được tẩm trong băng. Ví dụ: Dung dịch 17% SCA được sử dụng trên ngón tay, và gel SCA 40% được sử dụng trên ngón chân. Bệnh nhân bôi SCA lên mụn cóc vào ban đêm và giữ nguyên trong 8 - 48 giờ tùy thuộc vào vị trí. Cantharidin có thể được sử dụng một mình hoặc kết hợp hàm lượng 1% với SCA 30% và podophyllum 5% trong một chế phẩm collodion. Rửa sạch cantharidin đơn chất bằng xà phòng và nước sau 6 giờ; cantharidin kết hợp SCA hoặc podophyllum trong 2 giờ. Các tác nhân này tiếp xúc với da càng lâu, phản ứng phồng rộp càng nhanh. Phẫu thuật lạnh tuy đau đớn nhưng vô cùng hiệu quả. Nạo bằng điện cực, phẫu thuật laser hoặc cả hai đều có hiệu quả và được chỉ định cho các tổn thương riêng biệt nhưng có thể gây sẹo. Mụn cóc tái phát hoặc mới xuất hiện ở khoảng 35% bệnh nhân trong vòng 1 năm; do đó, nên tránh các phương pháp có nguy cơ để lại sẹo cao càng nhiều càng tốt để không bị tích tụ sẹo. Đối với những vùng không quan trọng về mặt thẩm mỹ và mụn cóc kháng trị có thể chỉ định phương pháp điều trị dễ gây sẹo. Mụn cóc dạng nhú Loại bỏ mụn cóc dạng nhú bằng dao mổ, kéo, nạo hoặc nitơ lỏng. Áp nitơ lỏng đến 2 mm da xung quanh mụn cóc chuyển sang màu trắng. Tổn thương da xảy ra khi tan bằng trên da, thường mất ​​10 - 20 giây. Các vết phồng rộp có thể xảy ra 24 - 48 giờ sau khi điều trị bằng nitơ lỏng. Cần phải cẩn thận khi điều trị các vị trí nhạy cảm về mặt thẩm mỹ, chẳng hạn như mặt và cổ, vì hiện tượng giảm sắc tố hoặc tăng sắc tố da thường xảy ra sau khi điều trị bằng nitơ lỏng. Những bệnh nhân có làn da sậm màu có thể bị mất sắc tố da vĩnh viễn. Mụn cóc phẳng Điều trị mụn cóc phẳng rất khó và thường tồn tại lâu hơn so với mụn cóc thông thường, không thích ứng với các phương pháp điều trị và ở những khu vực quan trọng về mặt thẩm mỹ không phù hợp với các phương pháp phá huỷ. Phương pháp điều trị đầu tiên thông thường là dùng tretinoin hàng ngày (kem bôi acid retinoic 0,05%). Nếu việc lột mụn không đủ để loại bỏ mụn cơm, có thể dùng một chất gây kích ứng khác (ví dụ: Benzoyl peroxide 5%) hoặc kem SCA 5% cùng với tretinoin. Kem imiquimod 5% có thể được sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp với các loại thuốc bôi hoặc các biện pháp phá hủy. Cũng có thể sử dụng 5- fluorouracil tại chỗ (kem 1% hoặc 5%). Mụn cóc ở bàn tay Điều trị mụn cóc ở bàn tay bằng gel SCA 40% trong vài ngày. Sau đó, mụn cóc được làm sạch khi còn ẩm và mềm, rồi phá huỷ bằng nitơ lỏng hoặc sử dụng chất ăn da (ví dụ: acid trichloroacetic 30 - 70%). Các phương pháp điều trị phá hủy khác (ví dụ: laser ​​CO2, laser, các acid khác nhau) thường có hiệu quả. Mụn cóc quanh miệng Liệu pháp kết hợp với nitơ lỏng và kem imiquimod 5%, tretinoin, hoặc SCA có hiệu quả và thường an toàn hơn so với nitơ lỏng đơn thuần hoặc đốt. Sử dụng nitơ lỏng và đốt để điều trị mụn cóc ở ngón tay, quanh ngón tay nên thực hiện cẩn thận vì điều trị quá mạnh có thể gây biến dạng móng vĩnh viễn và hiếm khi tổn thương thần kinh. Mụn cóc khó trị Tiêm một lượng nhỏ dung dịch bleomycin 0,1% trong dung dịch 0,9% để chữa mụn cóc kháng trị và mụn cóc quanh móng. Tuy nhiên, hội chứng Raynaud hoặc tổn thương mạch máu có thể phát triển ở vị trí tiêm, đặc biệt khi tiêm ở đầu ngón, vì vậy cần thận trọng. Interferon, đặc biệt là interferon alfa, tiêm trong da (3 lần/tuần trong 3 - 5 tuần) hoặc tiêm bắp, cũng làm sạch mụn cóc ở da và bộ phận sinh dục. Mụn cóc trên diện rộng đôi khi giảm bớt hoặc khỏi hẳn bằng thuốc isotretinoin hoặc acitretin uống. Thuốc chủng ngừa HPV 9 biến thể hữu ích đối với mụn cóc kháng trị ở trẻ em, nhưng hiệu quả của can thiệp này chưa được chứng minh.
Triệu chứng lỵ trực khuẩn Những dấu hiệu và triệu chứng của bệnh lỵ trực khuẩn Các dấu hiệu và triệu chứng của Lỵ trực khuẩn thường bắt đầu một hoặc hai ngày sau khi tiếp xúc với vi khuẩn Shigella. Nhưng có thể mất đến một tuần để phát triển. Các dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm: Tiêu chảy (thường có máu hoặc chất nhầy); Đau bụng quặn từng cơn dọc theo khung đại tràng; Sốt cao, người mệt mỏi ; Đau nhức cơ toàn thân; Buồn nôn hoặc nôn mửa. Các triệu chứng thường kéo dài khoảng năm đến bảy ngày cũng có thể kéo dài hơn. Trong một số trường hợp, có thể phải mất vài tháng thì thói quen đại tiện (ví dụ như tần suất đi đại tiện và độ đặc của phân) mới hoàn toàn bình thường. Một số người không có triệu chứng sau khi mắc lỵ trực khuẩn. Tuy nhiên, phân của người bệnh vẫn có thể lây nhiễm trong vài tuần. Tiêu chảy là một triệu chứng điển hình trong lỵ trực khuẩn Biến chứng có thể gặp khi mắc lỵ trực khuẩn Các biến chứng có thể gặp khi mắc lỵ trực khuẩn bao gồm: Mất nước: Tiêu chảy liên tục có thể gây mất nước. Các dấu hiệu và triệu chứng bao gồm choáng váng, chóng mặt, khô mắt ở trẻ em, mắt trũng và tã khô. Mất nước nghiêm trọng có thể dẫn đến sốc và tử vong. Viêm khớp phản ứng: Người bị nhiễm một số loại Shigella phổ biến nhất là Shigella flexneri sẽ bị viêm khớp phản ứng sau khi nhiễm trùng, có thể gây đau khớp, kích ứng mắt và đi tiểu đau. Nhiễm trùng máu: Nhiễm trùng máu thường gặp nhất ở những bệnh nhân có hệ miễn dịch yếu chẳng hạn như những người nhiễm HIV, đái tháo đường, ung thư hoặc suy dinh dưỡng nặng và thường gặp hơn ở trẻ em. Bệnh nhân nhiễm Shigella bị nhiễm trùng máu có nguy cơ tử vong cao hơn so với những người không bị nhiễm trùng máu. Co giật: Các cơn co giật toàn thân ở trẻ nhỏ bị lỵ trực khuẩn, nhưng thường tự khỏi mà không cần điều trị. Hội chứng tán huyết urê máu cao (HUS): Là một biến chứng hiếm gặp của nhiễm trùng Shigella cũng thường xảy ra nhất ở trẻ em. Sa trực tràng : Trong tình trạng này, căng thẳng khi đi tiêu hoặc viêm ruột già có thể khiến màng nhầy hoặc niêm mạc trực tràng di chuyển ra ngoài qua hậu môn. Phình đại tràng nhiễm độc: Biến chứng hiếm gặp này xảy ra khi đại tràng của bạn bị tê liệt, khiến bạn không thể đi tiêu hoặc thải khí. Các dấu hiệu và triệu chứng bao gồm đau và sưng dạ dày, sốt và suy nhược. Nếu bạn không được điều trị chứng phình đại tràng nhiễm độc, đại tràng của bạn có thể bị vỡ, gây viêm phúc mạc, một bệnh nhiễm trùng đe dọa tính mạng cần phải phẫu thuật khẩn cấp. Khi nào cần gặp bác sĩ? Những người bị tiêu chảy nên liên hệ với bác sĩ nếu có bất kỳ triệu chứng nào sau đây: Sốt; Tiêu chảy nhầy máu hoặc kéo dài; Đau bụng từng cơn hoặc đau bụng dữ dội; Có dấu hiệu mất nước . Người có sức khỏe kém hoặc hệ thống miễn dịch bị suy yếu do bệnh (chẳng hạn như HIV) hoặc do các phương pháp điều trị y tế (chẳng hạn như hóa trị liệu cho bệnh ung thư) có nhiều khả năng bị bệnh trong thời gian dài hơn. Liên hệ với bác sĩ nếu thuộc một trong những nhóm này và có các triệu chứng kể trên.