Phương pháp chẩn đoán & điều trị chậm phát triển tâm thần
Phương pháp chẩn đoán & điều trị chậm phát triển tâm thần Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán chậm phát triển tâm thần Kiểm tra trước khi sinh Tư vấn di truyền có thể giúp các cặp vợ chồng có nguy cơ cao hiểu được những rủi ro có thể xảy ra. Nếu một đứa trẻ bị thiểu năng trí tuệ, việc đánh giá căn nguyên có thể cung cấp cho gia đình những thông tin về nguy cơ thích hợp cho những lần mang thai sau này. Xét nghiệm trước khi sinh có thể được thực hiện ở những cặp vợ chồng có nguy cơ cao muốn sinh con. Xét nghiệm tiền sản cho phép các cặp vợ chồng cân nhắc việc đình chỉ thai nghén và kế hoạch hóa gia đình sau này. Các xét nghiệm bao gồm: Chọc ối hoặc lấy mẫu nhung mao màng đệm; Xét nghiệm Quad; Siêu âm; Alpha-fetoprotein huyết thanh của mẹ; Sàng lọc trước sinh không xâm lấn. Đánh giá trí tuệ và sự phát triển Các bài kiểm tra trí thông minh được tiêu chuẩn hóa có thể đo lường khả năng trí tuệ dưới mức trung bình nhưng có thể bị sai sót, và kết quả nên được suy luận khi chúng không khớp với các biểu hiện lâm sàng. Ngoài ra, bệnh tật, suy giảm khả năng vận động hoặc giác quan, rào cản ngôn ngữ và/ hoặc sự khác biệt về văn hóa có thể cản trở việc thực hiện bài kiểm tra của trẻ. Các bài kiểm tra nhìn chung là hợp lý trong việc đánh giá khả năng trí tuệ ở trẻ em, đặc biệt là ở những trẻ lớn hơn. Các bài kiểm tra sàng lọc về sự phát triển như “Bảng câu hỏi về độ tuổi và giai đoạn” (ASQ) hoặc “Đánh giá của cha mẹ về tình trạng phát triển” (PEDS) cung cấp những đánh giá tổng quát về sự phát triển của trẻ nhỏ và có thể được đưa ra bởi bác sĩ hoặc những nhà tâm lý. Các biện pháp như vậy chỉ nên được sử dụng để sàng lọc chứ không phải thay thế cho các bài kiểm tra trí thông minh đã được tiêu chuẩn hóa. Đánh giá phát triển thần kinh nên được bắt đầu ngay khi nghi ngờ chậm phát triển. Hình ảnh của hệ thống thần kinh trung ương Hình ảnh sọ não (ví dụ MRI) có thể cho thấy dị dạng hệ thống thần kinh trung ương (ví dụ như trong bệnh lý đa thần kinh như u xơ thần kinh hoặc xơ cứng củ), não úng thủy có thể điều trị được hoặc dị tật não nghiêm trọng hơn như loạn thần kinh não. Xét nghiệm di truyền Các xét nghiệm di truyền có thể giúp xác định các rối loạn: Xét nghiệm karyotyping tiêu chuẩn cho thấy hội chứng Down (3 nhiễm sắc thể 21) và các rối loạn khác về số lượng nhiễm sắc thể. Phân tích microarray nhiễm sắc thể xác định các biến thể của nhiễm ắc thể, chẳng hạn như có thể được tìm thấy trong hội chứng 5p- (hội chứng cri du chat) hoặc hội chứng DiGeorge (mất đoạn nhiễm sắc thể 22q). Các nghiên cứu DNA trực tiếp xác định hội chứng Fragile X. Phân tích microarray nhiễm sắc thể là công cụ điều tra ưa thích; nó có thể được sử dụng để xác định các hội chứng nghi ngờ cụ thể và cũng như khi không có hội chứng cụ thể nào được nghi ngờ. Giải trình tự toàn bộ bộ gen của các vùng mã hóa (giải trình tự toàn bộ exome) là một phương pháp mới hơn, chi tiết hơn có thể khám phá thêm các nguyên nhân gây ra chậm phát triển tâm thần. Phương pháp điều trị chậm phát triển tâm thần hiệu quả Mục tiêu chính của việc điều trị là giúp con bạn phát huy hết tiềm năng về: Giáo dục; Kỹ năng xã hội; Kỹ năng sống. Điều trị có thể bao gồm: Liệu pháp hành vi; Liệu pháp vận động; Tư vấn; Thuốc, trong một số trường hợp.
Chế độ sinh hoạt & phòng ngừa ép tim Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của ép tim Chế độ sinh hoạt: Chế độ sinh hoạt cho người bệnh bị chèn ép tim bao gồm một số yếu tố quan trọng nhằm giảm tải công tim và hỗ trợ chức năng tim. Dưới đây là một số gợi ý: Nghỉ ngơi: Đối với người bị chèn ép tim, nghỉ ngơi là rất quan trọng để giảm tải công tim và giúp tim hồi phục. Hạn chế hoạt động vật lý căng thẳng và tránh tình huống gây căng thẳng cho cơ thể. Hạn chế hoạt động vận động: Tránh các hoạt động vận động mạnh, như chạy, nhảy, leo cầu thang hoặc đạp xe. Tuy nhiên, đi bộ nhẹ và thực hiện các bài tập giãn cơ nhẹ có thể được khuyến khích để duy trì sự linh hoạt và sức khỏe chung. Điều chỉnh hoạt động hàng ngày: Đối với những hoạt động hàng ngày, hãy thực hiện các biện pháp để giảm tải công tim, chẳng hạn như nâng đồ nhẹ hơn, sử dụng thang máy thay vì cầu thang, và hạn chế việc mang vật nặng. Kiểm soát căng thẳng: Căng thẳng có thể gây tăng huyết áp và tăng tải công tim. Hãy tìm hiểu các phương pháp giảm căng thẳng như thiền, yoga, tập thể dục nhẹ nhàng hoặc tìm kiếm hỗ trợ tâm lý nếu cần. Tuân thủ điều trị: Thực hiện đúng lịch trình và liều lượng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Theo dõi triệu chứng: Theo dõi triệu chứng của bệnh và báo cho bác sĩ ngay lập tức nếu có bất kỳ triệu chứng gì thay đổi hoặc thêm vào. Các triệu chứng có thể bao gồm đau ngực, khó thở, mệt mỏi, hoặc những khó chịu khác. Chế độ dinh dưỡng: Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh bị chèn ép tim cần tập trung vào các nguyên tắc chung của một chế độ ăn lành mạnh và cân đối. Dưới đây là một số lời khuyên: Giảm natri (muối): Hạn chế lượng muối trong khẩu phần ăn là rất quan trọng để giảm thiểu việc giữ nước trong cơ thể và giảm tải công tim. Tránh thực phẩm chứa nhiều muối như thức ăn nhanh, đồ hộp, gia vị và một số loại thực phẩm chế biến sẵn. Tăng cung cấp chất xơ: Bổ sung chất xơ từ các nguồn như rau, trái cây, hạt và ngũ cốc nguyên hạt. Chất xơ giúp duy trì sự cân bằng đường huyết, giảm cholesterol và hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Tăng lượng chất béo không bão hòa: Chất béo không bão hòa có lợi cho tim mạch, như dầu ô-liu, dầu hạt cải và các loại dầu từ hạt như hạt lanh, hạt chia và hạt hướng dương. Hạn chế chất béo bão hòa từ các nguồn động vật như mỡ động vật, bơ và kem. Cung cấp đủ chất dinh dưỡng: Bao gồm đủ lượng các nhóm thực phẩm cần thiết như protein, carbohydrates, vitamin và khoáng chất. Đa dạng hóa khẩu phần ăn và chọn các nguồn thực phẩm giàu chất dinh dưỡng như thịt gà, cá, đậu, lúa mạch, rau xanh và trái cây. Giảm tiêu thụ đồ uống có cồn và cafein: Đồ uống chứa cồn và cafein có thể gây tăng huyết áp và tăng tải công tim. Hạn chế hoặc tránh tiêu thụ các loại đồ uống này để giảm yếu tố nguy cơ. Uống đủ nước: Giữ cơ thể luôn đủ nước bằng cách uống đủ lượng nước trong ngày. Tuân thủ chỉ định của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng: Luôn thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để nhận được hướng dẫn chi tiết và tư vấn cho trường hợp cụ thể của bạn. Họ sẽ có thể tùy chỉnh chế độ dinh dưỡng dựa trên tình trạng sức khỏe và nhu cầu cá nhân của bạn. Phòng ngừa chèn ép tim Bởi vì bệnh nền hoặc chấn thương đều có thể gây ra tình trạng này nên chèn ép tim cực kỳ khó dự đoán và phòng ngừa. Tuy nhiên, có thể tránh được tình trạng này bằng cách phát hiện và điều trị sớm tràn dịch màng ngoài tim, đặc biệt là sau một chấn thương hoặc với các bệnh lý mà bạn biết mình đang mắc phải. Phát hiện và điều trị sớm tràn dịch màng ngoài tim giúp phòng ngừa chèn ép tim Các câu hỏi thường gặp về ép tim Bao lâu sau khi điều trị chèn ép tim tôi sẽ cảm thấy tốt hơn? Bạn sẽ cảm thấy dễ chịu hơn ngay lập tức khi bác sĩ loại bỏ lượng dịch dư thừa ra khỏi màng ngoài tim của bạn. Bạn có thể được đặt ống dẫn lưu trong một hoặc hai ngày để chất lỏng có thể chảy ra ngoài. Siêu âm tim có thể cho thấy lượng dịch còn lại trong màng ngoài tim của bạn. Điều này giúp bác sĩ quyết định khi nào cần tháo ống dẫn lưu. Làm thế nào để tôi tự chăm sóc bản thân mình? Khi bạn từ bệnh viện về nhà sau khi điều trị chèn ép tim, hãy tiếp tục dùng thuốc mà bác sĩ đã kê đơn cho bạn. Việc tuân thủ lịch tái khám cũng rất quan trọng. Chèn ép tim có thể tái đi tái lại nhiều lần. Bác sĩ có thể theo dõi nguyên nhân gây ra nó. Tôi nên hỏi bác sĩ những câu hỏi gì? Các câu hỏi mà bạn có thể hỏi bác sĩ điều trị của mình như: Tôi sẽ cần siêu âm tim bao lâu một lần để kiểm tra lại? Khả năng tôi bị chèn ép tim lần nữa là bao nhiêu? Nguyên nhân gây ra chèn ép tim của tôi là gì? Triển vọng của tôi khi bị chèn ép tim là gì? Nếu bạn được điều trị nhanh chóng và kịp thời bệnh chèn ép tim, có thể bạn sẽ có tiên lượng tốt. Tiên lượng của bạn trở nên nặng hơn khi bạn được tiếp nhận điều trị chậm trễ.