Tìm hiểu chung u nhầy xoang trán
Tìm hiểu chung u nhầy xoang trán U nhầy xoang trán là gì? Các u nhầy xoang cạnh mũi được mô tả lần đầu tiên bởi Langenbeck dưới tên hydatides năm 1820. Vào năm 1909, tác giả Rollet đề xuất tên gọi mucocoele (u nhầy). U nhầy xoang cạnh mũi (Paranasal sinus mucoceles) là những tổn thương lành tính, dạng nang, phát triển chậm nằm trong các xoang cạnh mũi. U nhầy được cho là hình thành do sự tích tụ chất nhầy và biểu mô bong tróc, gây tắc nghẽn lỗ xoang. U nhầy xoang cạnh mũi thường gặp nhất ở xoang trán (70 - 80%) và xoang sàng (25%), hiếm khi thấy ở xoang hàm trên (3%) hay xoang bướm (10 - 14%). U nhầy xoang trán (Frontal mucocele) xảy ra do nhiều yếu tố khác nhau. Các triệu chứng của u nhầy xoang trán có thể từ không triệu chứng cho đến các biến chứng do u nhầy xâm lấn chèn ép. U nhầy xoang trán thường là lành tính và phát triển chậm, tuy nhiên, vì các xoang có liên quan chặt chẽ đến hốc mắt và não nên nó có thể xâm lấn cả trong ổ mắt và nội sọ. Trong trường hợp nghiêm trọng, có thể dẫn đến các biến chứng như nhiễm trùng hốc mắt, áp xe ổ mắt hoặc xâm lấn nội sọ. Việc điều trị truyền thống là dẫn lưu u nhầy thông qua phẫu thuật mở tới các xoang và cắt bỏ hoàn toàn u nhầy. Tuy nhiên, với các kỹ thuật ngày càng phát triển, hiện nay phẫu thuật nội soi là phác đồ điều trị được chấp nhận rộng rãi nhất.
Chế độ sinh hoạt & phòng ngừa rối loạn chuyển hóa bẩm sinh Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của rối loạn chuyển hóa bẩm sinh Trẻ em và người lớn mắc rối loạn chuyển hóa bẩm sinh có thể bị bệnh nặng, cần phải nhập viện và đôi khi phải hỗ trợ sự sống. Do đó, những người mắc rối loạn chuyển hóa bẩm sinh nên được chăm sóc tại trung tâm y tế có kinh nghiệm vì đây là các tình trạng hiếm gặp. Điều quan trọng là cam kết điều trị suốt đời với việc ăn kiêng để hạn chế diễn tiến của bệnh, loại bỏ một phần hoặc hoàn toàn chất dinh dưỡng tùy vào rối loạn chuyển hóa mà bạn mắc phải. Cần phải cẩn thận theo dõi dinh dưỡng trong suốt cuộc đời. Sau đây là một số tình trạng rối loạn chuyển hóa bẩm sinh và việc quản lý chế độ dinh dưỡng tương ứng. Rối loạn chuyển hóa acid amin và protein Phenylceton niệu (PKU) Để giảm mức phenylalanine trong huyết tương xuống phạm vi mục tiêu, những người mắc PKU cổ điển thường được yêu cầu loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm giàu protein như thịt, trứng, sữa, phô mai khỏi chế độ ăn của mình. Tuy nhiên, cần có kiến thức kỹ lưỡng, dưới sự hướng dẫn của bác sĩ và chuyên gia, cùng lên kế hoạch để thiết lập một chế độ ăn uống phù hợp, đa dạng, duy trì đủ chất dinh dưỡng thiết yếu. Người bệnh PKU thường được yêu cầu loại bỏ hoàn toàn thịt, trứng, sữa, phô mai khỏi chế độ ăn Các chiến lược mới để quản lý PKU gồm bổ sung acid amin trung tính lớn (LNAA) và sử dụng glycomacropeptide (GMP), một nguồn protein có hàm lượng phenylalanine thấp, tự nhiên, đang được nghiên cứu và sử dụng. Bệnh siro niệu Mục tiêu là duy trì leucine huyết tương và các acid amin chuỗi ngắn (BCAA) trong phạm vi bình thường. Chế độ ăn hạn chế BCAA bằng cách hạn chế protein và sử dụng các sản phẩm acid amin tổng hợp không có BCAA nhưng chứa các chất dinh dưỡng cần thiết khác. Rối loạn chu trình urê Chế độ ăn của người bệnh cần hạn chế nitơ, cũng thông qua việc hạn chế protein. Việc hạn chế ăn protein lâu dài đòi hỏi phải kết hợp với các sản phẩm cung cấp acid amin thiết yếu với ít nitơ hơn protein thường. Rối loạn chuyển hóa carbohydrate Rối loạn chuyển hóa đường cổ điển (Classic Galactosemia) Việc bắt đầu chế độ ăn hạn chế lactose có thể ngăn ngừa các biến chứng đe dọa tính mạng của tình trạng này. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cần nguồn protein khác ngoài sữa bò và nên cho trẻ dùng sữa dạng bột làm từ đậu nành hoặc sữa công thức nguyên tố (elemental formulas). Galactose trong trái cây, rau quả thường không gây ra hậu quả gì. Khi sử dụng thực phẩm cho trẻ, cha mẹ cần xem kỹ bảng thành phần, vì lactose và galactose có thể là thành phần của nhiều loại thực phẩm khác nhau không phải từ sữa. Rối loạn dự trữ glycogen típ 1a Đây là rối loạn dự trữ glycogen nghiêm trọng nhất. Mục tiêu chính của can thiệp dinh dưỡng là duy trì mức đường huyết bình thường, trong giai đoạn sơ sinh, thông qua việc cho ăn thường xuyên. Fructose và galactose nên được hạn chế, sữa đậu nành cho trẻ được khuyên dùng. Cần phải đánh thức trẻ sau mỗi 3-4 giờ để cho bú, tránh tình trạng hạ đường huyết. Ngoài ra, tương tự các rối loạn chuyển hóa bẩm sinh khác, bệnh nhân cần được theo dõi chặt chẽ dinh dưỡng trong suốt cuộc đời. Rối loạn oxy hóa acid béo Thiếu acyl-CoA dehydrogenase chuỗi trung bình (MCAD) Có thể tiếp tục sử dụng sữa mẹ hay sữa công thức cho trẻ bị thiếu MCAD, cần tránh nhịn ăn ở trẻ. Nên sử dụng một chế độ ăn uống cân bằng với lượng calo phù hợp. Quan trọng là bạn nên biết về mối nguy hiểm của việc nhịn ăn, ở những trẻ này, có thể dẫn đến hạ đường huyết giảm ketone và nhanh chóng tiến triển đến hôn mê và tử vong nếu không được phát hiện. Thiếu acyl-CoA dehydrogenase chuỗi rất dài (VLCAD) Tương tự như thiếu MCAD, hạ đường huyết đáng kể có thể xảy ra nếu trẻ nhịn ăn, và khi không được chẩn đoán, biểu hiện sẽ trở nên nghiêm trọng như bú kém, mất nước, toan chuyển hóa, rối loạn nhịp tim , rối loạn chức năng gan, hôn mê và có thể dẫn đến tử vong. Sữa mẹ và sữa công thức tiêu chuẩn có thể được sử dụng là nguồn cung cấp chất béo chuỗi dài. Ngoài ra, bổ sung các loại dầu cụ thể như dầu hạt cải, quả óc chó và dầu hạt lanh có thể được sử dụng. Phương pháp phòng ngừa rối loạn chuyển hóa bẩm sinh hiệu quả Rối loạn chuyển hóa bẩm sinh là một rối loạn di truyền, không có cách để bạn có thể ngăn ngừa chúng. Quan trọng là cam kết thực hiện một chế độ ăn kiêng tuyệt đối, theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh diễn tiến của bệnh.