Nguyên nhân liệt dây thần kinh khứu giác
Nguyên nhân liệt dây thần kinh khứu giác Nguyên nhân dẫn đến liệt dây thần kinh khứu giác Nhiều bệnh lý và tình trạng của cơ thể có thể ảnh hưởng đến chức năng thần kinh của dây khứu giác: Bẩm sinh: Đây là bệnh lý di truyền hiếm gặp, biểu hiện bởi việc mất khả năng ngửi suốt đời mà không có bất thường cấu trúc hay chuyển hóa trong cơ thể. U não , u màng não. U nguyên bào thần kinh khứu giác: Là một bệnh ung thư gây tổn thương dây thần kinh khứu giác, triệu chứng gồm nghẹt mũi, mất khứu giác, đau quanh mắt, chảy nước mắt, chảy máu mũi . Chấn thương đầu, kể cả chấn động vùng đầu, chấn thương mũi. Tổn thương dây thần kinh khứu giác do phẫu thuật. Bệnh thoái hóa thần kinh như bệnh Alzheimer và bệnh Parkinson: Đây là những bệnh lý ảnh hưởng đến hệ thần kinh của bạn trong đó có dây thần kinh khứu giác. Mất mùi có thể là dấu hiệu đầu tiên của bệnh. Độc tố từ môi trường hoặc hóa chất như thuốc trừ sâu. Ung thư đầu mặt cổ. Polyp mũi hoặc khối u ở mũi. Đái tháo đường. Động kinh. Bệnh xơ cứng rải rác. Thuốc như kháng sinh (ampicillin, tetracycline, clarithromycin…); thuốc chống trầm cảm (amitriptyline, nortriptyline, clomipramine…); thuốc chống co giật (Carbamazepin, phenytoin, valproic acid…); thuốc điều trị tăng huyết áp,… Polyp mũi hoặc khối u ở mũi có thể dẫn đến liệt dây thần kinh khứu giác
Phương pháp chẩn đoán & điều trị viêm amidan Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán viêm amidan Đánh giá lâm sàng. Loại trừ liên cầu tan huyết β nhóm A (GABHS) bằng xét nghiệm kháng nguyên nhanh, nuôi cấy hoặc cả hai. Có thể dễ dàng nhận biết viêm họng dựa trên lâm sàng. Tuy nhiên, nguyên nhân của nó không dễ nhận biết. Sổ mũi và ho thường chỉ ra nguyên nhân do virus. Tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn (do virus Epstain Barr) được gợi ý khi nổi hạch vùng tam giác sau cổ, hội chứng gan lách to, mệt mỏi và khó chịu trong hơn 1 tuần, đốm xuất huyết trên khẩu cái mềm và dịch tiết amidan dày. Một lớp màng màu xám bẩn, dày và cứng, có thể chảy máu nếu bị bong ra trên bề mặt amidan cho thấy bệnh bạch hầu (hiếm gặp ở Mỹ). Vì GABHS cần dùng kháng sinh, nên nó phải được chẩn đoán sớm. Các tiêu chí để kiểm tra còn nhiều tranh cãi. Nhiều bác sĩ khuyến nghị xét nghiệm bằng xét nghiệm kháng nguyên nhanh hoặc nuôi cấy cho tất cả trẻ em. Các xét nghiệm kháng nguyên nhanh là đặc hiệu nhưng không nhạy và có thể cần phải nuôi cấy, xét nghiệm này có độ đặc hiệu khoảng 90% và độ nhạy 90%. Ở người lớn, nhiều bác sĩ khuyến nghị sử dụng 4 tiêu chí sau: Sốt; Amidan viêm có mủ; Không ho; Nổi hạch sưng, đau vùng cổ trước. Những bệnh nhân không có hoặc chỉ có 1 tiêu chí thì ít có khả năng bị GABHS và không nên xét nghiệm. Bệnh nhân đáp ứng đủ 2 tiêu chí có thể được xét nghiệm. Những bệnh nhân đáp ứng 3 hoặc 4 tiêu chí có thể được xét nghiệm hoặc điều trị theo kinh nghiệm đối với GABHS. Phương pháp điều trị viêm amidan hiệu quả Điều trị triệu chứng. Thuốc kháng sinh cho GABHS. Cân nhắc cắt amidan khi GABHS tái phát. Các phương pháp điều trị hỗ trợ bao gồm giảm đau, nghỉ ngơi, bù nước và điện giải. Thuốc giảm đau có thể dùng toàn thân hoặc tại chỗ. NSAID giảm đau toàn thân hiệu quả. Một số bác sĩ dùng một liều corticosteroid duy nhất (ví dụ, tiêm bắp dexamethasone 10 mg). Thuốc giảm đau tại chỗ có sẵn dưới dạng viên ngậm và thuốc xịt; thành phần bao gồm benzocain, lidocain, phenol và các chất khác. Các loại thuốc này có thể giảm đau nhưng dùng nhiều lần và thường xuyên sẽ ảnh hưởng đến vị giác. Benzocaine được sử dụng cho viêm họng hiếm khi gây ra methemoglobin máu. Penicillin V thường được coi là thuốc được lựa chọn cho bệnh viêm amidan do GABHS. Dùng liều 250 mg 2 lần/ngày trong 10 ngày cho bệnh nhân < 27 kg và liều 500 mg cho những người > 27 kg. Amoxicillin có hiệu quả và dễ uống hơn nếu cần pha thuốc. Nếu việc tuân thủ điều trị là quan trọng, tiêm bắp 1 liều duy nhất benzathine penicillin 1,2 triệu đơn vị (600.000 đơn vị cho trẻ em ≤ 27 kg) là có hiệu quả. Các loại thuốc khác bao gồm macrolid cho bệnh nhân dị ứng với penicilin, cephalosporin thế hệ 1 và clindamycin. Pha loãng oxy già với nước với tỷ lệ 1: 1 và súc miệng sẽ thúc đẩy quá trình khử trùng và cải thiện vệ sinh hầu họng. Có thể bắt đầu điều trị hoặc trì hoãn đến khi biết kết quả nuôi cấy. Nếu điều trị bắt đầu trước khi có kết quả, nên ngừng điều trị nếu kết quả cấy âm tính. Việc nuôi cấy dịch học này không được thực hiện thường xuyên, chỉ dùng khi bệnh nhân bị GABHS tái phát nhiều lần hoặc nếu bệnh viêm họng lây lan sang những người xung quanh. Phẫu thuật cắt amidan Cắt amidan thường được xem xét nếu GABHS tái phát nhiều lần ( > 6 đợt/năm, > 4 đợt/năm trong 2 năm, hoặc > 3 đợt/năm trong 3 năm) hoặc nhiễm trùng cấp tính nghiêm trọng và dai dẳng dù đã điều trị với kháng sinh. Các tiêu chuẩn khác cho cắt amidan bao gồm hội chứng ngừng thở khi ngủ, áp xe quanh amidan tái phát và nghi ngờ ung thư. Cân nhắc cắt amidan còn tùy thuộc vào từng cá nhân, tuổi, yếu tố nguy cơ và phản ứng với các đợt tái phát nhiễm trùng. Nhiều kỹ thuật phẫu thuật hiệu quả được sử dụng để thực hiện cắt amidan, bao gồm đốt điện, dụng vụ vi phẫu tích, thiết bị coblator sử dụng năng lượng radio frequency và bóc tách bằng dụng cụ sắc bén. Chảy máu đáng kể trong phẫu thuật hoặc sau phẫu thuật xảy ra ở < 2% bệnh nhân, thường là trong vòng 24 giờ sau phẫu thuật hoặc sau 7 ngày, khi bong tróc da. Bệnh nhân bị chảy máu nên đến bệnh viện để được kiểm tra trong phòng mổ, và cầm máu. Loại bỏ tất cả cục máu đông nào có trong hốc amidan và quan sát bệnh nhân trong 24 giờ. Bù nước và điện giải sau phẫu thuật là cần thiết ở ≤ 3% bệnh nhân. Một số ít bệnh nhân được truyền dịch trước phẫu thuật, kháng sinh chu phẫu, thuốc giảm đau và corticosteroid. Tắc nghẽn đường thở sau phẫu thuật xảy ra thường xuyên nhất ở trẻ em < 2 tuổi đã rối loạn giấc ngủ do tắc nghẽn nặng từ trước và ở những bệnh nhân béo phì hoặc có rối loạn thần kinh, dị tật sọ mặt, hoặc hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn nghiêm trọng trước phẫu thuật. Người lớn thường bị biến chứng nghiêm trọng hơn trẻ em.