Phương pháp chẩn đoán & điều trị não úng thủy
Phương pháp chẩn đoán & điều trị não úng thủy Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán não úng thủy Kiểm tra sức khỏe Khi bạn nghi ngờ bản thân hoặc con của bạn bị não úng thủy, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và điều trị sớm nhất có thể. Bác sĩ sẽ kiểm tra sức khỏe toàn diện để tìm dấu hiệu hoặc triệu chứng của bệnh. Ở trẻ em, bác sĩ sẽ khám các dấu như mắt bị trũng; phản xạ chậm; thóp phồng không đóng, có thể là thóp trước, thóp giữa hoặc thóp sau; vòng đầu lớn hơn bình thường so với độ tuổi. Khám thần kinh: Sức mạnh cơ, trương lực cơ và phản xạ cơ; Khả năng phối hợp khi vận động và giữ thăng bằng; Thị giác, chuyển động của mắt và thính giác; Hoạt động tâm thần và tâm trạng. Siêu âm Siêu âm sử dụng sóng âm thanh tần số cao để tạo ra hình ảnh của não. Siêu âm giúp bác sĩ xem xét kỹ hơn về não và được chỉ định ở những trẻ có thóp vẫn còn mở. Chụp cộng hưởng từ (MRI) Đây là xét nghiệm đầu tay để chẩn đoán não úng thủy ở người lớn. Chụp cộng hưởng từ giúp xác định tình trạng dư dịch não tủy. MRI sử dụng sóng vô tuyến để tạo ra hình ảnh cắt ngang của não. Chụp cắt lớp vi tính (CT) CT-scan cũng giúp chẩn đoán bệnh não úng thủy ở trẻ em và người lớn. CT-scan sử dụng tia X để tạo thành hình ảnh cắt ngang của não. Trên phim CT có thể cho thấy não thất giãn rộng do chứa nhiều dịch não tủy. Đo áp lực nội sọ Một thiết bị giám sát được đưa vào não để đo áp lực bên trong đó, có thể theo dõi sự thay đổi của áp lực nội sọ. Ngoài ra, áp lực nội sọ cũng có thể đo được bằng bộ dẫn lưu não thất ra ngoài hoặc dẫn lưu tủy sống. Phương pháp điều trị não úng thủy hiệu quả Bạn có thể không cần điều trị nếu các triệu chứng biểu hiện nhẹ. Tuy nhiên, não úng thủy có thể gây tử vong cho người mắc bệnh nếu không được điều trị kịp thời. Các phương pháp điều trị không thể hồi phục được những tổn thương não đã xảy ra. Mục tiêu điều trị là khôi phục lại lưu thông của dịch não tủy và ngăn ngừa não bị tổn thương thêm. Hai lựa chọn điều trị phẫu thuật hiện nay: Đặt shunt Đây là phương pháp thường được chỉ định hiện nay. Shunt là một ống dài có van giúp dịch dư thừa thoát ra. Van sẽ giúp dịch não tủy chảy với một tốc độ bình thường và đúng hướng. Một đầu ống đưa vào não, đầu còn lại sẽ đưa vào khoang ngực hoặc khoang bụng. Phẫu thuật đặt shunt thường được sử dụng vĩnh viễn, bạn chỉ cần theo dõi thường xuyên tình trạng shunt này. Đặt shunt là một biện pháp điều trị não úng thủy phổ biến Hệ thống shunt có thể bị hỏng do lỗi cơ học hoặc nhiễm trùng khiến bạn mắc não úng thủy trở lại. Cần khôi phục lại hệ thống này để dịch não tủy thoát đi. Cần kiểm tra y tế thường xuyên để kịp thời sửa chữa hoặc thay thế shunt. Các dấu hiệu và triệu chứng báo động shunt không hoạt động: Đau đầu hoặc đau cổ vai; Tăng nhạy cảm với ánh sáng hoặc nhìn đôi; Buồn nôn và nôn; Co giật ; Đỏ hoặc đau dọc đường đi của shunt; Sốt nhẹ; Tái phát triệu chứng của não úng thủy. Phẫu thuật nội soi phá sàn não thất ba Thay cho việc đặt shunt, bác sĩ sẽ lựa chọn phẫu thuật nội soi phá sàn não thất ba. Một lỗ ở dưới đáy não thất ba giúp dịch não tủy ra khỏi não và giảm áp lực cho não. Điều trị hỗ trợ Những người mắc bệnh não úng thủy sẽ được hưởng lợi khi được điều trị kết hợp với phục hồi chức năng và giáo dục trị liệu. Các liệu pháp hỗ trợ điều trị cho trẻ gồm: Dạy kỹ năng sống và hành vi xã hội; Giáo dục học tập; Hỗ trợ tinh thần; Chăm sóc tình trạng suy giảm trí nhớ.
Nguyên nhân liệt dây thần kinh số 4 Nguyên nhân dẫn đến liệt dây thần kinh số IV Liệt dây thần kinh số IV có hai nguyên nhân chính bao gồm nguyên nhân bẩm sinh và nguyên nhân mắc phải. Liệt dây thần kinh số IV bẩm sinh Đây là nguyên nhân phổ biến gây liệt dây thần kinh sọ não bẩm sinh. Người bệnh liệt dây thần kinh số IV bẩm sinh có thể bù trừ cho triệu chứng nhìn đôi bằng cách nghiêng đầu giúp điều chỉnh lại hình ảnh khi nhìn. Tư thế đầu cúi xuống gặp trong liệt dây thần kinh số IV hai bên và nghiêng đầu đối diện thường gặp trong liệt dây thần kinh số IV một bên. Theo diễn tiến bệnh, những người bệnh này có thể bị mất bù do liệt dây thần kinh số IV dẫn đến mất dần khả năng hợp nhất hình ảnh, tình trạng này xảy ra khi già đi, sau khi bị bệnh hoặc đang có các căng thẳng tinh thần. Liệt dây thần kinh số IV bẩm sinh có thể có mắt lác hướng lên trên khá nặng (lớn hơn 10 diop) mặc dù không có nhìn đôi hoặc chỉ có các triệu chứng nhìn đôi từng đợt. Những triệu chứng ảnh hưởng đến khả năng hợp nhất hình ảnh theo chiều dọc này là đặc trưng của liệt dây thần kinh số IV bẩm sinh. Liệt dây thần kinh số IV mắc phải Tăng áp lực nội sọ cũng có thể chèn ép dây thần kinh. Khối u, bệnh đa xơ cứng cũng có thể kèm theo liệt dây thần kinh số IV, liệt các dây thần kinh sọ khác và bệnh tiến triển theo thời gian. Chấn thương: Dây thần kinh số IV là dây thần kinh sọ dài nhất, do đó dễ bị tổn thương ngay cả với những chấn thương nhẹ. Tổn thương hai bên hiếm khi xảy ra trong các trường hợp không chấn thương nhưng lại thường xảy ra sau chấn thương. Trong các trường hợp chấn thương, cần đánh giá tình trạng người bệnh cẩn thận vì các triệu chứng của liệt dây thần kinh số IV có thể không đối xứng ở hai bên, có thể bị che mờ và chỉ rõ ràng khi người bệnh đã được phẫu thuật chỉnh mắt lác sau chẩn đoán liệt dây thần kinh số IV một bên. Bệnh vi mạch: Tình trạng này có thể liên quan đến dây thần kinh số IV và thường xuất hiện ở người bệnh cao tuổi có yếu tố nguy cơ tim mạch như tăng huyết áp , đái tháo đường, xơ vữa động mạch,... Liệt dây thần kinh số IV đột ngột, không kèm theo các triệu chứng thần kinh khác, không có tiền sử chấn thương đầu hoặc người bệnh liệt dây thần kinh số IV có các yếu tố nguy cơ dẫn đến thiếu máu cục bộ. Phình động mạch: Tình trạng này có thể chèn ép dây thần kinh, làm hạn chế dẫn truyền và nuôi dưỡng của thần kinh, thậm chí làm đứt dây thần kinh và mất hoàn toàn chức năng. Vô căn: Một số trường hợp liệt dây thần kinh số IV không thể xác định được nguyên nhân ngay cả sau khi đã tiến hành hàng loạt các xét nghiệm chẩn đoán. Một nghiên cứu gần đây cho thấy chỉ có 4% người bệnh liệt dây thần kinh số IV vô căn. Các trường hợp liệt dây thần kinh số IV vô căn có thể cải thiện hoặc khỏi hoàn toàn sau vài tuần. Phình động mạch não