Phương pháp chẩn đoán & điều trị tâm thần phân liệt
Phương pháp chẩn đoán & điều trị tâm thần phân liệt Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán bệnh tâm thần phân liệt Chẩn đoán bệnh nhân tâm thần phân liệt dựa trên: Dựa vào tiêu chí lâm sàng (Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần, Ấn bản thứ năm [DSM-5]). Kết hợp tiền sử, triệu chứng và dấu hiệu. Chẩn đoán và điều trị càng sớm thì kết quả càng tốt. Không có xét nghiệm xác định nào bệnh tâm thần phân liệt. Chẩn đoán dựa trên đánh giá toàn diện về tiền sử, triệu chứng và dấu hiệu. Thông tin từ các nguồn tin cậy như thành viên gia đình, bạn bè, giáo viên và đồng nghiệp, thường rất quan trọng. Theo DSM-5, chẩn đoán tâm thần phân liệt yêu cầu cả 2 điều sau: Trên 2 triệu chứng đặc trưng (ảo tưởng, ảo giác, nói vô tổ chức, hành vi vô tổ chức, các triệu chứng âm tính) trong một phần đáng kể của khoảng thời gian 6 tháng (các triệu chứng phải bao gồm ít nhất một trong 3 triệu chứng đầu tiên). Các dấu hiệu hoang tưởng hoặc suy nhược của bệnh tật với các suy giảm chức năng xã hội, nghề nghiệp hoặc tự chăm sóc bản thân rõ ràng trong khoảng thời gian 6 tháng bao gồm 1 tháng các triệu chứng hoạt động. Chẩn đoán phân biệt Rối loạn tâm thần do các bệnh lý khác hoặc các rối loạn do sử dụng chất gây nghiện phải được loại trừ bằng tiền sử và kiểm tra bao gồm các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm và hình ảnh thần kinh. Mặc dù một số bệnh nhân tâm thần phân liệt có bất thường cấu trúc não trên hình ảnh, những bất thường này không đủ đặc hiệu để có giá trị chẩn đoán. Các rối loạn tâm thần khác với các triệu chứng tương tự bao gồm một số bệnh liên quan đến tâm thần phân liệt: Rối loạn tâm thần ngắn hạn; Rối loạn hoang tưởng; Rối loạn phân liệt cảm xúc; Rối loạn dạng phân liệt; Rối loạn nhân cách phân liệt. Ngoài ra, rối loạn tâm trạng có thể gây ra chứng loạn thần ở một số người. Các xét nghiệm tâm thần kinh, chụp ảnh não, điện não đồ và các xét nghiệm khác về chức năng não (ví dụ: Theo dõi mắt) không giúp phân biệt giữa các rối loạn tâm thần chính. Tuy nhiên, nghiên cứu ban đầu cho thấy rằng kết quả của các xét nghiệm như vậy có thể được sử dụng để phân nhóm bệnh nhân thành 3 mẫu biểu hiện rối loạn tâm thần riêng biệt không tương ứng với các phân loại chẩn đoán lâm sàng hiện tại. Một số rối loạn nhân cách nhất định (đặc biệt là phân liệt) gây ra các triệu chứng tương tự như các triệu chứng của tâm thần phân liệt, mặc dù chúng thường nhẹ hơn và không liên quan đến rối loạn tâm thần. Phương pháp điều trị tâm thần phân liệt hiệu quả Điều trị tâm thần phân liệt bằng các phương pháp: Thuốc chống loạn thần. Phục hồi chức năng, bao gồm khắc phục nhận thức, đào tạo dựa vào cộng đồng và các dịch vụ hỗ trợ. Tâm lý trị liệu, hướng tới đào tạo khả năng phục hồi. Thời gian từ khi xuất hiện các triệu chứng loạn thần đến lần điều trị đầu tiên tương quan với sự nhanh chóng của đáp ứng điều trị ban đầu và chất lượng của đáp ứng điều trị. Khi được điều trị sớm, bệnh nhân đáp ứng nhanh và đầy đủ hơn. Nếu không tiếp tục sử dụng thuốc chống loạn thần sau đợt đầu, 70 - 80% bệnh nhân có đợt tiếp theo trong vòng 12 tháng. Sử dụng liên tục thuốc chống loạn thần có thể giảm tỷ lệ tái phát trong 1 năm xuống khoảng 30% hoặc thấp hơn với các thuốc tác dụng kéo dài. Điều trị bằng thuốc được tiếp tục trong ít nhất 1 - 2 năm sau đợt đầu tiên. Nếu bệnh nhân đã bị bệnh lâu hơn, cần duy trì dùng thuốc trong nhiều năm. Việc phát hiện sớm và điều trị nhiều mặt đã làm thay đổi việc chăm sóc bệnh nhân rối loạn tâm thần như tâm thần phân liệt. Phối hợp chăm sóc chuyên khoa, bao gồm đào tạo khả năng phục hồi, liệu pháp cá nhân và gia đình, giải quyết rối loạn chức năng nhận thức và việc làm được hỗ trợ, là một đóng góp quan trọng vào việc phục hồi tâm lý xã hội. Các mục tiêu chung cho điều trị tâm thần phân liệt là: Giảm mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng loạn thần. Bảo tồn chức năng tâm lý xã hội. Ngăn ngừa sự tái phát của các đợt có triệu chứng và sự suy giảm chức năng liên quan. Giảm sử dụng chất kích thích. Thuốc chống loạn thần, phục hồi chức năng với các dịch vụ hỗ trợ cộng đồng và liệu pháp tâm lý là những thành phần chính của điều trị. Vì tâm thần phân liệt là một bệnh lâu dài và hay tái phát, nên việc dạy cho bệnh nhân các kỹ năng tự quản lý bệnh tật là một mục tiêu tổng thể quan trọng. Cung cấp thông tin về chứng rối loạn (rối loạn tâm thần) cho cha mẹ của bệnh nhân nhỏ tuổi có thể làm giảm tỷ lệ tái phát. Thuốc chống loạn thần Được chia thành thuốc chống loạn thần thế hệ thứ nhất (FGA) và thuốc chống loạn thần thế hệ thứ 2 (SGA) dựa trên ái lực và hoạt động của thụ thể dẫn truyền thần kinh cụ thể của chúng. SGA có thể mang lại một số lợi thế, cả về hiệu quả cao hơn một cách khiêm tốn, giảm khả năng bị rối loạn vận động không tự nguyện và các tác dụng phụ liên quan. Tuy nhiên, nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa (thừa mỡ bụng, kháng insulin, rối loạn lipid máu và tăng huyết áp) với SGA cao hơn so với các thuốc chống loạn thần thông thường. Một số thuốc chống loạn thần ở cả hai nhóm có thể gây ra hội chứng QT kéo dài và làm tăng nguy cơ loạn nhịp tim gây tử vong; những loại thuốc này bao gồm thioridazine, haloperidol, olanzapine, risperidone và ziprasidone. Phục hồi chức năng và các dịch vụ hỗ trợ cộng đồng Các chương trình đào tạo kỹ năng tâm lý xã hội và phục hồi chức năng nghề nghiệp giúp nhiều bệnh nhân làm việc, mua sắm và chăm sóc cho bản thân; quản lý gia đình; hòa hợp với người khác; và làm việc với các bác sĩ chăm sóc sức khỏe tâm thần. Việc làm được hỗ trợ, trong đó bệnh nhân được đặt trong một môi trường làm việc cạnh tranh và có người hỗ trợ tại chỗ để thúc đẩy sự thích nghi với công việc, có thể đặc biệt có giá trị. Về mặt thời gian, người hỗ trợ công việc chỉ đóng vai trò như một phương án dự phòng cho việc giải quyết vấn đề hoặc để giao tiếp với người khác. Các dịch vụ hỗ trợ tạo điều kiện cho nhiều bệnh nhân tâm thần phân liệt sống trong cộng đồng. Mặc dù hầu hết có thể sống độc lập, một số yêu cầu được giám sát tại nhà, nơi có nhân viên để đảm bảo tuân thủ dùng thuốc. Bệnh nhân cần nhập viện hoặc điều trị theo đợt trong một bệnh viện chuyên môn khi tái phát nặng và có thể phải nhập viện không tự nguyện nếu gây nguy hiểm cho bản thân hoặc người khác. Mặc dù có các dịch vụ hỗ trợ cộng đồng và phục hồi chức năng tốt nhất, một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân, đặc biệt là những người bị suy giảm nhận thức trầm trọng và những người đáp ứng kém với điều trị bằng thuốc, cần được chăm sóc tại cơ sở hoặc hỗ trợ lâu dài khác. Liệu pháp khắc phục nhận thức giúp ích cho một số bệnh nhân. Liệu pháp này được thiết kế để cải thiện chức năng nhận thức thần kinh (ví dụ: Chú ý, trí nhớ làm việc, chức năng điều hành) và giúp bệnh nhân học hoặc học lại cách thực hiện nhiệm vụ. Liệu pháp này có thể giúp bệnh nhân hoạt động tốt hơn. Tâm lý trị liệu Mục tiêu của tâm lý trị liệu trong bệnh tâm thần phân liệt là phát triển mối quan hệ hợp tác giữa bệnh nhân, người nhà và bác sĩ để bệnh nhân có thể học cách quản lý bệnh tật, dùng thuốc theo chỉ định và xử lý căng thẳng hiệu quả hơn. Mặc dù liệu pháp tâm lý cá nhân cộng với liệu pháp điều trị bằng thuốc là một cách tiếp cận phổ biến, nhưng có rất ít hướng dẫn thực nghiệm. Liệu pháp tâm lý bắt đầu bằng cách giải quyết các nhu cầu dịch vụ xã hội cơ bản của bệnh nhân, cung cấp hỗ trợ và giáo dục về bản chất của bệnh, thúc đẩy các hoạt động thích ứng và dựa trên sự đồng cảm và hiểu biết linh hoạt về bệnh tâm thần phân liệt có khả năng hiệu quả nhất. Nhiều bệnh nhân cần hỗ trợ tâm lý để thích nghi với những cuộc sống thường nhật vì đây là bệnh lý mãn tính, kéo dài suốt đời có thể hạn chế đáng kể chức năng. Ngoài liệu pháp tâm lý cá nhân còn có liệu pháp hành vi nhận thức cho bệnh tâm thần phân liệt. Ví dụ, liệu pháp này được thực hiện trong cá nhân hoặc nhóm, có thể tập trung vào các cách để giảm bớt những suy nghĩ ảo tưởng. Đối với những bệnh nhân sống cùng gia đình, các can thiệp tâm lý gia đình có thể làm giảm tỷ lệ tái phát bệnh.
Tìm hiểu chung đau họng Đau họng là gì? Đau họng có thể gây ra một số cảm giác khó chịu như khiến bạn khó nuốt, họng khô và ngứa. Đau họng có thể là triệu chứng của viêm họng do liên cầu khuẩn , cảm lạnh thông thường, dị ứng hoặc các bệnh đường hô hấp trên khác. Đau họng do vi rút hoặc vi khuẩn được gọi là Streptococcus nhóm A có thể có các triệu chứng tương tự.