Phương pháp chẩn đoán & điều trị trật khớp cùng đòn
Phương pháp chẩn đoán & điều trị trật khớp cùng đòn Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán trật khớp cùng đòn Để chẩn đoán trật khớp cùng đòn, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh, các chấn thương (nếu có) hoặc các triệu chứng liên quan đến mạch máu thần kinh hoặc cột sống cổ. Bệnh nhân thường có tiền sử bị chấn thương trực tiếp ở mặt trên hoặc mặt bên của vai (mỏm cùng vai). Đặc biệt ở những bệnh nhân bị chấn thương nặng ở cổ, phải loại trừ chấn thương cột sống cổ trước khi nghĩ đến trật khớp cùng đòn. Bên cạnh đó, bác sĩ sẽ áp dụng thêm các phương pháp chẩn đoán hình ảnh để hỗ trợ như: Chụp X-quang , siêu âm. Chụp X-quang Loại I là biểu hiện bong gân hoặc rách một phần dây chằng cùng đòn, khớp cùng đòn mềm, thường sưng nhẹ nhưng không biến dạng. Các dây chằng quạ đòn và xương đòn thường không đau. Loại II là đứt dây chằng cùng đòn, trong khi dây chằng quạ đòn vẫn còn nguyên vẹn. Chúng thường biểu hiện dưới dạng khớp cùng đòn mềm, thường bị sưng tấy đáng kể. Phim X-quang cho thấy phần xa xương đòn được nâng lên mà không có hoặc giãn ra rất ít ở dây chằng quạ đòn. Loại III (chấn thương Rockwood) được đặc trưng bởi sự đứt hoàn toàn của cả dây chằng cùng đòn và dây chằng quạ đòn. Tuy nhiên, cơ delta không bị thương; do đó, xương đòn chỉ bị dịch chuyển theo chiều rộng của trục. Biến dạng của khớp cùng đòn có thể thấy rõ, mặc dù sưng tấy có thể che khuất mức độ chấn thương. Loại IV mô tả một chấn thương trong đó xương đòn bên bị đẩy ra phía sau. Chấn thương này là do đứt hoàn toàn dây chằng cùng đòn và đứt một phần dây chằng quạ đòn. Độ cao tương đối của xương đòn bên thay đổi tùy theo mức độ nghiêm trọng của chấn thương dây chằng qua đòn. Thường có thể sờ thấy phần sau đầy đặn hoặc biến dạng ở vai mặc dù sưng tấy đáng kể. Có thể có vết lõm ở vùng da sau. Loại V liên quan đến đứt hoàn toàn dây chằng cùng đòn và dây chằng quạ đòn và kèm đứt cơ delta. Chụp X-quang cho thấy độ cao của xương đòn bên so với mỏm cùng vai nhiều hơn chiều rộng trục. Xương đòn bị dịch chuyển lên trên nghiêm trọng, có thể gây ra tình trạng căng cứng, thiếu máu cục bộ hoặc thậm chí làm rách lớp da bên trên. Xương đòn nằm phía trên cơ và không giảm khi bệnh nhân cố gắng nhún vai hoặc khi người khám ấn nhẹ xuống đầu xa xương đòn. Xương đòn được nâng lên trên mỏm cùng vai khoảng một đến ba lần chiều rộng của xương đòn và khoảng cách dây chằng quạ đòn tăng gấp hai đến ba lần phạm vi bình thường. Loại VI được đặc trưng bởi vị trí dưới mỏm cùng hoặc dưới vỏ não của xương đòn bên. Chấn thương loại VI rất hiếm và liên quan đến trật khớp nghiêm trọng, trong đó xương đòn ở xa bị buộc vào vị trí dưới mỏm cùng hoặc dưới quạ đòn. Chấn thương liên quan là phổ biến và cần phải giảm bớt áp lực lên bó mạch thần kinh. Biến dạng bất thường gần khớp cùng đòn với mức độ sưng tấy lớn thường gặp ở những chấn thương này. Nguyên nhân trật khớp cùng đòn loại VI thường liên quan đến va chạm hoặc tác động mạnh trực tiếp vào vai. Ví dụ va chạm với xe cơ giới, gậy bóng chày đập vào xương đòn ở xa. Đa chấn thương có thể dẫn đến trật khớp cùng đòn loại VI, bao gồm cả chấn thương cột sống và ngực. Chụp X-quang hỗ trợ chẩn đoán trật khớp cùng đòn Siêu âm Siêu âm là công cụ hiệu quả để chẩn đoán chấn thương khớp cùng đòn kèm theo kinh nghiệm lâm sàng của bác sĩ. Phương pháp điều trị trật khớp cùng đòn hiệu quả Thuốc kháng viêm, giảm đau Việc tiêm glucocorticoid (steroid) có thể dùng trong trường hợp đau dai dẳng sau khi vết thương dây chằng đã lành hoặc trong trường hợp vết thương nhỏ lặp đi lặp lại, đau khớp cùng đòn dai dẳng. Một số bài tập phục hồi chức năng Phục hồi chức năng trong quá trình phục hồi sau chấn thương loại I và II: Bao gồm các bài tập chuyển động vai cơ bản và tăng lực cho các cơ ổn định ở vai và xương bả vai. Đối với chấn thương loại II và loại III, nguy cơ tái chấn thương sẽ tăng lên cho đến khi dây chằng được tái tạo hoàn toàn, có thể cần từ 6 đến 10 tuần. Vì vậy, bất kỳ bài tập nào được thực hiện trước khi vết thương lành hoàn toàn đều phải được thực hiện một cách thận trọng dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn. Tuần 1 đến 3: Bệnh nhân chỉ thực hiện các bài tập chuyển động vai nhẹ nhàng để tránh mất khả năng vận động của vai, đồng thời giúp giảm viêm và đau. Những bài tập này có thể được thực hiện nhiều lần trong ngày. Các chuyển động của vai cần tránh khép người ngang cơ thể, xoay vai vào trong quá mức và các chuyển động qua đầu. Tuần 2 đến tuần 6: Bệnh nhân tập các bài tập để ngăn ngừa teo cơ và duy trì sức cơ, tránh các bài tập căng cơ quá mức. Các bài tập có thể bao gồm kéo và co xương bả vai vào tường, xoay vai bên trong và bên ngoài. Đối với tất cả các bài tập, tránh vận động quá mức. Lưu ý rằng những bài tập này chỉ được thực hiện nếu bệnh nhân có thể thực hiện chúng mà không bị đau nhiều. Các bài tập có thể được thực hiện ba lần mỗi ngày, từ 10 đến 15 lần lặp lại cho mỗi bài tập trong mỗi buổi là hợp lý. Tuy nhiên, cần luyện tập dưới sự theo dõi và hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn. Tuần 6 đến 8: Bệnh nhân bắt đầu thực hiện các bài tập khó hơn để tăng cường cơ bắp. Chỉ thực hiện những bài tập này khi chúng không gây ra cơn đau đáng kể. Các bài tập thường bao gồm chèo thuyền có kiểm soát, ổn định xương bả vai. Các bài tập có thể được thực hiện ba lần mỗi ngày, hai đến ba hiệp, từ 10 đến 15 lần lặp lại cho mỗi bài tập trong mỗi buổi. Tuần 8 đến 10: Tiếp tục luyện tập nếu bệnh nhân không cảm thấy đau đáng kể khi thực hiện các bài tập này. Tầm quan trọng của việc tăng sức cơ dần dần và tránh các bài tập gây đau. Một số bài tập phục hồi chức năng cho người bị trật khớp cùng đòn Trật khớp cùng đòn bao lâu thì lành? Bệnh nhân bị chấn thương loại I nhẹ, không có chấn thương nào khác và sức mạnh cơ bản tốt ở vai và cơ quanh xương bả vai có thể chỉ cần phục hồi vài tuần, trong khi bệnh nhân bị chấn thương loại II và sức mạnh cơ bản kém có thể cần nhiều thời gian hơn để hồi phục hoàn toàn. Loại I (chấn thương nhẹ) ban đầu được điều trị bằng cách nghỉ ngơi, chườm đá và bảo vệ, đôi khi bằng dây đeo. Bệnh nhân bắt đầu thực hiện các bài tập vận động và tăng cường sức mạnh ngay khi có thể chịu đựng được. Hầu hết bệnh nhân trở lại hoạt động bình thường trong vòng từ ba ngày đến hai tuần sau chấn thương, mặc dù các vận động viên có thể cần từ hai đến sáu tuần phục hồi chức năng tiến triển trước khi họ có thể trở lại luyện tập ở cường độ cao. Việc chữa lành hoàn toàn và tái tạo các dây chằng bị tổn thương có thể mất từ bốn đến sáu tuần. Chấn thương loại I thường lành mà không bị biến dạng và không có nguy cơ tái phát chấn thương đáng kể sau khi đã lành hoàn toàn. Chấn thương loại II thường gây đau và sưng nhiều hơn loại I. Ngoài chườm đá và thuốc giảm đau, việc xử lý ban đầu thường bao gồm đeo dây đai cố định bả vai đến khủy tay, từ ba đến bảy ngày. Bệnh nhân bắt đầu các bài tập vận động và có thể trở lại hoạt động bình thường sau khi phục hồi sức cơ tay. Việc này thường mất từ hai đến bốn tuần. Việc lành hoàn toàn các dây chằng thường cần thêm vài tuần nữa. Giống như chấn thương loại I, các vận động viên cần thêm thời gian và phục hồi chức năng trước khi trở lại hoạt động bình thường. Loại III (chấn thương vừa phải) điều trị ban đầu là không phẫu thuật, bao gồm nghỉ ngơi, chườm đá, cố định bằng dây đeo và thuốc giảm đau. Đai đeo có tác dụng trong hai đến ba tuần, tùy thuộc vào triệu chứng của bệnh nhân, để giúp phục hồi và giảm đau. Bệnh nhân bắt đầu thực hiện các bài tập vận động và tăng cường sức mạnh ngay khi có thể. Cường độ của các bài tập phục hồi chức năng này được tăng dần và dựa trên cơn đau. Bệnh nhân có thể trở lại hoạt động bình thường trong khoảng từ 6 đến 12 tuần sau chấn thương, tùy thuộc vào nhu cầu hoạt động. Các vận động viên và công nhân phải chịu tải nặng trên vai nên được đánh giá chỉnh hình sớm. Mặt khác, nên tư vấn chỉnh hình nếu cơn đau kéo dài hơn 12 tuần hoặc quay trở lại khi bệnh nhân tăng cường hoạt động. Loại IV, V và VI (chấn thương nặng) là loại nghiêm trọng nhất và cần được đánh giá chỉnh hình. Cần lưu ý nếu tồn tại tổn thương thần kinh mạch máu. Chấn thương loại IV ban đầu có thể được điều trị bằng phương pháp chỉnh hình (nắn xương) hở hoặc kín, sau đó được điều trị bảo tồn như với chấn thương loại III. Phẫu thuật mở cơ delta hình thang có thể cải thiện kết quả. Chấn thương loại V đòi hỏi phải phẫu thuật mở và điều chỉnh cơ delta hình thang cũng như tái tạo dây chằng quạ đòn. Chấn thương loại VI có thể liên quan đến tổn thương bó mạch thần kinh và cần phải mổ hở. Khả năng phục hồi ở những bệnh nhân này phụ thuộc vào mức độ chấn thương và thủ thuật cần thiết để điều chỉnh xương đòn bị dịch chuyển.
Nguy cơ các rối loạn tiểu tiện (đái dầm, tiểu đêm, tiểu són) Những ai có nguy cơ mắc phải rối loạn tiểu tiện Rối loạn tiểu tiện có thể xảy ra ở bất cứ ai, bất cứ độ tuổi nào. Tuy nhiên, người lớn tuổi có tỷ lệ mắc bệnh này cao nhất, đặc biệt người từ 60 tuổi trở lên. Có thể hạn chế rối loạn tiểu tiện bằng cách giảm thiểu các yếu tố nguy cơ. Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải rối loạn tiểu tiện Có rất nhiều yếu tố có thể khiến bạn tăng nguy cơ mắc bệnh này, như: Phụ nữ đang mang thai; Người mắc các bệnh về tuyến nội tiết hoặc thận: Phì đại tuyến tiền liệt, tiểu đường; Người có thói quen uống nhiều nước, trà, cà phê vào ban đêm; Người cao tuổi, đặc biệt người từ 60 tuổi trở lên; Người mắc các bệnh về đường tiết niệu, viêm nhiễm bàng quang, niệu đạo.