Phương pháp chẩn đoán & điều trị thân chung động mạch
Phương pháp chẩn đoán & điều trị thân chung động mạch Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán thân chung động mạch Bệnh thân chung động mạch có thể được chẩn đoán trong thời gian mang thai hoặc ngay sau khi em bé được sinh ra. Trong thời gian mang thai Các xét nghiệm sàng lọc trong thời gian mang thai nhằm phát hiện sớm bệnh tim bẩm sinh và các tình trạng bệnh lý bẩm sinh khác. Khi nghi ngờ bé mắc bệnh thân chung động mạch, bác sĩ sẽ chỉ định siêu âm tim thai để xác nhận chẩn đoán. Xét nghiệm này giúp phát hiện các vấn đề với cấu trúc tim và cách tim hoạt động với tình trạng khuyết tật này. Sau khi em bé được sinh ra Trẻ sau khi sinh ra mắc bệnh thân chung động mạch thường da có màu hơi xanh vì máu không đủ oxy. Có thể nghe thấy tiếng thổi ở tim khi khám tim. Nếu nghi ngờ bé mắc bệnh, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm tim để xác nhận chẩn đoán. Ngoài ra, bạn có thể sàng lọc cho trẻ bằng xét nghiệm đo nồng độ oxy trong máu của trẻ. Xét nghiệm Các xét nghiệm thực hiện trên trẻ mắc bệnh thân chung động mạch chủ yếu giúp lên kế hoạch điều trị hơn là chẩn đoán. Các xét nghiệm khác: Siêu âm tim: Là xét nghiệm chính để chẩn đoán bệnh thân động mạch chủ. Siêu âm tim Doppler giúp đánh giá tình trạng co bóp của tim, lưu lượng động mạch phổi, tình trạng hở van hoặc hẹp van. Điện tâm đồ: Kết quả điện tâm đồ có thể không giúp chẩn đoán phân biệt với các bệnh khác. Tuy nhiên, trên điện tâm đồ vẫn có thể phát hiện tình trạng phì đại hai tâm thất, phì đại nhĩ là những dấu hiệu đặc trưng. X-quang ngực: Hình ảnh tim to và mạch máu phổi hiện rõ trên hình ảnh có thể gợi ý bệnh thân chung động mạch. Chụp CT-scan và MRI tim: Hiếm khi được sử dụng trong chẩn đoán, có thể cung cấp cho bác sĩ đặc điểm giải phẫu và có thể hữu ích trong việc tái tạo giải phẫu động mạch phổi phức tạp ở những người bệnh lớn tuổi có thân chung động mạch. Điện giải đồ: Bao gồm natri, kali, clorua, canxi. Khí máu động mạch: Giúp đánh giá mức độ nhiễm toan nhằm phân biệt nguyên nhân gây khó thở do tim hay do phổi. Phương pháp điều trị bệnh thân chung động mạch hiệu quả Mục tiêu điều trị của bệnh thân chung động mạch là ổn định bệnh nhân và cân bằng lượng máu lưu thông qua mạch phổi và toàn bộ cơ thể. Trẻ sơ sinh mắc bệnh cần được cung cấp môi trường chăm sóc đặc biệt và theo dõi sát. Thuốc Thuốc lợi tiểu quai và thiazid để loại bỏ dịch dư thừa trong cơ thể, kiểm soát huyết áp. Thuốc trước khi phẫu thuật để tăng cường sức co bóp của tim, loại bỏ dịch dư thừa và kiểm soát huyết áp. Thuốc kháng sinh có thể được sử dụng nếu trẻ có nguy cơ cao bị nhiễm trùng tim hay còn gọi là viêm nội tâm mạc . Phẫu thuật Trẻ mắc bệnh thân chung động mạch cần được phẫu thuật trong những tuần đầu tiên sau khi sinh. Mục tiêu của phẫu thuật nhằm tạo ra một dòng máu nghèo oxy đến phổi và máu giàu oxy đến các cơ quan trong cơ thể. Phương pháp phẫu thuật được sử dụng phổ biến nhất hiện nay là phẫu thuật Rastelli gồm: Sử dụng miếng vá để đóng lỗ thông nhĩ thất hoặc thông liên thất. Dùng mạch máu của thân chung đang có để tạo thành động mạch chủ mới để đưa máu giàu oxy từ tâm thất trái đến toàn bộ cơ thể. Dùng một ống nhân tạo có van nhân tạo để nối tâm thất phải với động mạch phổi để đưa máu nghèo oxy đến phổi. Hầu hết trẻ mắc bệnh thân chung động mạch đều phát triển bình thường sau phẫu thuật, tuy nhiên trong quá trình trưởng thành và khi trẻ lớn lên trẻ có thể sẽ cần đến những cuộc phẫu thuật khác. Ví dụ vì ống nhân tạo không phát triển kích thước, do đó khi trẻ lớn cần phải phẫu thuật thay thế ống nhân tạo mới với kích thước phù hợp. Chăm sóc trẻ sau phẫu thuật Trẻ sau phẫu thuật điều chỉnh thân chung động mạch được điều trị tại phòng chăm sóc đặc biệt. Trẻ có thể được hỗ trợ thở máy, dùng thuốc tăng co bóp và thuốc an thần nếu cần thiết. Quan trọng nhất của chăm sóc hậu phẫu là cung cấp đầy đủ dinh dưỡng và giáo dục cha mẹ chăm sóc trẻ đúng cách. Chăm sóc trẻ sau phẫu thuật cần được đề cao
Phương pháp chẩn đoán & điều trị cơn hen phế quản Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán cơn hen phế quản Bác sĩ chẩn đoán cơn hen phế quản dựa vào các yếu tố: Bệnh sử, triệu chứng, khám lâm sàng và cận lâm sàng. Triệu chứng : Bệnh nhân bị khó thở thành cơn, chủ yếu khó thở thì thở ra, ho khan hoặc khạc đàm nhầy trắng, khò khè nặng ngực, co kéo cơ hô hấp phụ, tím tái,… khám phổi có ran rít ran ngáy,… Cận lâm sàng: X quang phổi xem có viêm phổi hay biến chứng như tràn khí màng phổi. Khí máu động mạch khi có cơn hen nặng. Các xét nghiệm khác như ECG, Ion đồ. Phương pháp điều trị cơn hen phế quản hiệu quả Nguyên tắc xử trí Xử trí cơn hen phế quản nặng cần đúng phương pháp, khẩn trương và tích cực. Nếu các triệu chứng không cải thiện, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức. Bước điều trị để cắt cơn hen suyễn thường bao gồm việc sử dụng từ 2 đến 6 ống albuterol, thuốc có tác dụng nhanh trong vài phút. Nói chung, thuốc ít được sử dụng hơn ở trẻ em và người lớn với các triệu chứng ít nghiêm trọng hơn. Nếu phép đo lưu lượng đỉnh được sử dụng để theo dõi bệnh hen suyễn, các kết quả đọc được sẽ khác nhau, lưu lượng đỉnh 50% - 79% là dấu hiệu tốt nhất cho thấy sự cần thiết của albuterol hoặc ống hít tác dụng nhanh. Thường xuyên kiểm tra lưu lượng đỉnh là rất quan trọng, vì chức năng phổi có thể suy giảm trước khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào xấu đi của bệnh hen suyễn. Bảo đảm oxy máu Oxygen cung cấp oxy cho bệnh nhân nhằm đảm bảo cho bệnh nhân SpO2 > 90%. Xử trí ban đầu và vận chuyển cấp cứu Nếu bạn lên cơn hen phế quản, bác sĩ sẽ thực hiện việc điều trị như sau: Điều trị khẩn cấp. Nếu bạn đến phòng cấp cứu vì cơn hen suyễn, bạn cần dùng thuốc để kiểm soát cơn hen ngay lập tức. Chúng có thể bao gồm: Thuốc chủ vận beta, chẳng hạn như albuterol: Các loại thuốc này là loại thuốc giống như thuốc tác dụng nhanh. Corticosteroid đường uống: Những loại thuốc này giúp giảm viêm phổi và kiểm soát các triệu chứng hen suyễn. Ipratropium (Atrovent): Ipratropium đôi khi được dùng làm thuốc giãn phế quản để điều trị các cơn hen suyễn nặng, đặc biệt nếu albuterol không hoàn toàn hiệu quả. Đặt nội khí quản, thở máy và thở oxy. Thuốc long đàm: Không dùng vì làm xấu thêm tình trạng ho và tắc nghẽn đường thở. Thuốc an thần: Chống chỉ định dùng trong cơn hen ác tính trừ khi đặt nội khí quản thở máy. Lorazepam (0,5 hoặc 1mg IV) có thể sử dụng cho bệnh nhân cực kỳ lo lắng và đang điều trị dãn phế quản mạnh mẽ và thích hợp. Nước điện giải: Giảm kali máu, giảm phosphate máu. Kháng sinh: Khi có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc hen nặng có hỗ trợ thông khí. Sau khi các triệu chứng hen suyễn của bạn thuyên giảm, bác sĩ có thể yêu cầu bạn ở lại khoa cấp cứu trong vài giờ hoặc lâu hơn để đảm bảo rằng bạn không bị lên cơn hen suyễn khác. Khi bác sĩ cảm thấy bệnh hen suyễn của bạn đã được kiểm soát đủ, bạn có thể về nhà. Bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn phải làm gì nếu bạn lên cơn hen suyễn. Nếu các triệu chứng hen suyễn không cải thiện sau khi điều trị khẩn cấp, bác sĩ có thể đề nghị đến bệnh viện và cho thuốc mỗi giờ hoặc vài giờ một lần. Nếu bạn có các triệu chứng hen suyễn nghiêm trọng, bạn có thể phải thở oxy qua mặt nạ. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, cơn hen dai dẳng cần phải nằm lại chăm sóc đặc biệt (ICU). Lưu ý: Các loại thuốc khi dùng phải tuân thủ theo sự hướng dẫn của bác sĩ.