Phương pháp chẩn đoán & điều trị tổn thương thận cấp
Phương pháp chẩn đoán & điều trị tổn thương thận cấp Phương pháp chẩn đoán và xét nghiệm tổn thương thận cấp Nếu các dấu hiệu và triệu chứng gợi ý rằng bạn bị tổn thương thận cấp, bác sĩ có thể đề nghị một số xét nghiệm và thủ thuật để xác định chẩn đoán. Chúng có thể bao gồm: Đo lượng nước tiểu: Theo dõi lượng nước tiểu trong 24 giờ có thể giúp bác sĩ xác định chẩn đoán. Xét nghiệm nước tiểu: Phân tích mẫu nước tiểu của bạn có thể tiết lộ những bất thường gợi ý tổn thương thận cấp. Xét nghiệm máu: Mẫu máu của bạn có thể cho thấy nồng độ urê và creatinin tăng nhanh, hai chất này được dùng để ước đoán chức năng thận. Hình ảnh học: Các chẩn đoán hình ảnh học như siêu âm và chụp cắt lớp vi tính có thể được sử dụng để giúp chẩn đoán và gợi ý nguyên nhân gây tổn thương thận cấp. Sinh thiết thận: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị sinh thiết thận để lấy một mẫu nhỏ mô thận làm xét nghiệm. Xét nghiệm máu và nước tiểu giúp chẩn đoán tổn thương thận cấp Điều trị tổn thương thận cấp Điều trị tổn thương thận cấp thường phải nằm viện. Hầu hết những người bị tổn thương thận cấp đều phải nhập viện. Bạn sẽ ở lại bệnh viện bao lâu tùy thuộc vào nguyên nhân và thận của bạn hồi phục như thế nào. Trong một số trường hợp, bạn có thể được theo dõi tại nhà. Điều trị nguyên nhân cơ bản gây tổn thương thận Điều trị tổn thương thận cấp bao gồm việc xác định nguyên nhân khiến thận của bạn bị tổn thương. Các phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra tổn thương thận cấp. Điều trị các biến chứng cho đến khi thận hồi phục Bác sĩ sẽ ngăn ngừa các biến chứng và giúp thận của bạn có thời gian hồi phục. Các phương pháp điều trị giúp ngăn ngừa biến chứng bao gồm: Cân bằng lượng dịch trong cơ thể: Nếu tổn thương thận cấp là do thiếu dịch, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung dịch qua đường tĩnh mạch. Trong một số trường hợp khác, tổn thương thận cấp khiến cơ thể bạn ứ đọng quá nhiều dịch dẫn đến phù tứ chi. Trường hợp này, bác sĩ có thể dùng thuốc (lợi tiểu) để cơ thể đào thải dịch. Thuốc kiểm soát kali máu: Nếu thận không lọc kali từ máu đúng cách, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc để ngăn ngừa nồng độ kali trong máu tăng cao quá mức. Nồng độ kali máu tăng cao có thể gây ra rối loạn nhịp nguy hiểm tính mạng và yếu cơ. Lọc máu: Nếu chất độc tích tụ trong máu, bạn có thể cần chạy thận nhân tạo tạm thời, thường được gọi đơn giản là lọc máu, để giúp loại bỏ độc chất và lượng dịch dư thừa ra khỏi cơ thể trong lúc chờ thận phục hồi. Lọc máu cũng có thể giúp loại bỏ lượng kali dư ​​thừa ra khỏi cơ thể.
Phương pháp chẩn đoán & điều trị chấn thương cột sống Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán chấn thương cột sống Các chấn thương cột sống do chấn thương không phải lúc nào cũng rõ ràng nên cần xem xét ở những bệnh nhân: Có chấn thương vùng đầu. Gãy xương chậu. Chấn thương xuyên thấu ở vùng cột sống. Bị thương do tai nạn giao thông. Thương tích nặng do vật tày gây ra. Bị thương do rơi từ độ cao hoặc lặn xuống nước. Ở những bệnh nhân lớn tuổi, phải nghĩ đến chấn thương cột sống những cú ngã nhẹ. Tổn thương cột sống và tủy sống cũng nên được xem xét ở những bệnh nhân bị thay đổi cảm giác, đau khu trú cột sống, chấn thương gây đau đớn hoặc các chứng thiếu hụt thần kinh tương thích. Chẩn đoán chấn thương cột sống và tủy sống bao gồm đánh giá chức năng thần kinh: Phản xạ, vận động, cảm giác và hình ảnh. Các biểu hiện của chấn thương có thể được đặc trưng bằng cách sử dụng thang đo Suy giảm ASIA (Hiệp hội Chấn thương Cột sống Hoa Kỳ) hoặc một dụng cụ tương tự. Bảng 1. Thang điểm đánh giá mức độ tổn thương tuỷ sống (Hiệp hội Chấn thương Cột sống Hoa Kỳ). Cấp độ Sự suy giảm A Hoàn toàn: Không còn cảm giác hoặc chức năng vận động, bao gồm cả đoạn đốt sống cùng S4 - S5. B Không hoàn toàn: Chức năng cảm giác vẫn còn nhưng không vận động được, bảo tồn dưới mức thần kinh bị ảnh hưởng (tủy sống), bao gồm cả đoạn đốt sống cùng S4 - S5. C Không hoàn toàn: Chức năng vận động được bảo tồn dưới cấp độ thần kinh và hơn một nửa số cơ quan trọng dưới cấp độ thần kinh có cấp độ cơ là < 3. D Không hoàn toàn: Chức năng vận động được bảo tồn dưới mức thần kinh và ít nhất một nửa số cơ quan trọng dưới mức thần kinh có cấp cơ ≥ 3. E Bình thường: Khả nặng vận động và cảm giác bình thường. Nghiên cứu thần kinh Kiểm tra chức năng vận động ở tất cả các chi. Thử nghiệm cảm giác bao gồm kiểm tra cảm giác nông (chức năng cột sau), cảm giác sâu (trục thần kinh phía trước) và cảm giác vị trí. Việc xác định mức độ cảm quan được thực hiện tốt nhất bằng cách kiểm tra từ xa đến gần và bằng cách kiểm tra rễ ngực ở phía sau để tránh bị nhầm lẫn bởi thay đổi phân vùng cảm giác. Hội chứng cương cứng liên tục cho thấy tủy sống bị tổn thương. Trương lực trực tràng có thể giảm, và phản xạ gân sâu có thể xuất hiện hoặc không có. Chẩn đoán hình ảnh Theo truyền thống, thực hiện chụp X-quang thường quy ở bất kỳ khu vực nào có thể bị thương. Chụp CT ở các khu vực xuất hiện bất thường trên X-quang và các khu vực có nguy cơ tổn thương dựa trên các phát hiện lâm sàng. Tuy nhiên, CT đang được sử dụng ngày càng nhiều làm nghiên cứu hình ảnh chính cho chấn thương cột sống vì nó có độ chính xác chẩn đoán tốt hơn và tại nhiều trung tâm chấn thương, cho kết quả nhanh chóng. MRI giúp xác định loại và vị trí tổn thương dây thần kinh; nó là phương pháp chính xác nhất để tạo hình tủy sống và các mô mềm khác nhưng có thể không có sẵn ngay lập tức. Nếu vết gãy đi qua các lỗ ngang của đốt sống cổ, cần thực hiện thăm dò mạch máu (điển hình là chụp CT mạch) để loại trừ việc bóc tách động mạch đốt sống. Chẩn đoán sớm, điều trị kịp thời: Chụp X quang cột sống có thể chẩn đoán được bệnh gì? Chẩn đoán xác định chấn thương cột sống là quá trình quan trọng Phương pháp điều trị chấn thương cột sống hiệu quả Hiện nay không có cách nào để đảo ngược tổn thương cột sống. Nhưng các nhà nghiên cứu đang tiếp tục nghiên cứu các phương pháp điều trị mới, bao gồm các bộ phận giả và thuốc, có thể thúc đẩy tái tạo tế bào thần kinh hoặc cải thiện chức năng của các dây thần kinh vẫn còn sau chấn thương cột sống. Trong khi đó, điều trị chấn thương cột sống tập trung vào việc ngăn ngừa tổn thương thứ phát và hỗ trợ những người bị chấn thương cột sống trở lại cuộc sống bình thường. Sơ cứu người bị chấn thương Người bị chấn thương cột sống cần được cấp cứu khẩn cấp để giảm thiểu tác động của chấn thương đến đầu hoặc cổ. Do đó, việc điều trị chấn thương cột sống thường bắt đầu ngay tại hiện trường vụ tai nạn. Nhân viên cấp cứu thường cố định cột sống nhẹ nhàng và nhanh chóng nhất có thể bằng cách sử dụng vòng cổ cứng và bảng mang cứng trong quá trình vận chuyển đến bệnh viện. Xem thêm chi tiết: Hướng dẫn sơ cứu gãy xương cột sống Các giai đoạn điều trị sớm Tại phòng cấp cứu, các bác sĩ cần tập trung xử lý các vấn đề như sau: Duy trì khả năng thở của bệnh nhân. Đề phòng sốc. Cố định cổ để ngăn chặn tổn thương cột sống thêm. Tránh các biến chứng có thể xảy ra, chẳng hạn như ứ phân hoặc nước tiểu, khó hô hấp hoặc loạn nhịp tim và hình thành các cục máu đông ở tĩnh mạch sâu ở tứ chi. Thông thường người bị thương sẽ được đưa vào phòng chăm sóc đặc biệt để điều trị. Thuốc men Truyền tĩnh mạch methylprednisolone đã được sử dụng như một lựa chọn điều trị cho chấn thương cột sống cấp tính trong quá khứ. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu gần đây, các tác dụng phụ tiềm ẩn như tạo cục máu đông và gây viêm phổi do sử dụng thuốc này cao hơn lợi ích mà thuốc mang lại. Do đó, methylprednisolone không còn được khuyến khích sử dụng thường xuyên sau chấn thương cột sống. Bất động Bệnh nhân có thể cần lực kéo để ổn định hoặc căn chỉnh cột sống của mình bằng vòng cổ mềm và các loại nẹp khác nhau. Phẫu thuật Phẫu thuật được chỉ định để loại bỏ dị vật, các mảnh xương bị vỡ, đĩa đệm bị thoát vị hoặc các đốt sống bị gãy gây chèn ép cột sống. Ngoài ra, một số bệnh nhân cũng cần phẫu thuật để cố định cột sống nhằm ngăn ngừa biến dạng hoặc các cơn đau nghiêm trọng có thể xảy ra. Các phương pháp điều trị thử nghiệm Các nghiên cứu khoa học đang được thực hiện để tìm ra phương pháp ngăn chặn tối ưu quá trình chết của tế bào, kiểm soát tình trạng viêm nhiễm và thúc đẩy tái tạo dây thần kinh. Ví dụ, hạ nhiệt độ cơ thể xuống đáng kể trong 24 - 48 giờ có thể giúp ngăn ngừa tình trạng viêm nhiễm gây hại nhưng vẫn cần nghiên cứu thêm. Chăm sóc bệnh nhân Sau khi chấn thương hoặc tình trạng ban đầu ổn định, các bác sĩ sẽ tập trung vào việc ngăn ngừa các vấn đề thứ phát như co rút cơ, suy giảm chức năng vận động, lở loét do tì đè và bất động lâu ngày, nhiễm trùng đường hô hấp, các vấn đề về ruột và tiết niệu, hình thành cục máu đông. Thời gian nằm viện sẽ phụ thuộc vào tình trạng và các vấn đề y tế phải đối mặt. Khi bệnh nhân đã đủ sức khỏe để tham gia các liệu pháp và điều trị, có thể chuyển đến một cơ sở phục hồi chức năng. Phục hồi chức năng Các nhân viên y tế chuyên phục hồi chức năng sẽ bắt đầu hỗ trợ khi bệnh nhân bước vào giai đoạn đầu của quá trình hồi phục. Trong giai đoạn đầu của quá trình phục hồi chức năng, các nhà trị liệu thường chú trọng vào việc duy trì và tăng cường chức năng cơ, tái phát triển khả năng vận động tốt và giúp bệnh nhân học cách thích nghi với tình trạng cơ thể để thực hiện các công việc đơn giản hàng ngày. Bệnh nhân cũng sẽ được giáo dục về ảnh hưởng của chấn thương cột sống và cách ngăn ngừa các biến chứng, đồng thời được cho lời khuyên về cách xây dựng lại cuộc sống, nâng cao chất lượng cuộc sống và sự độc lập. Thuốc men Chỉ định thuốc kiểm soát một số tác động của chấn thương cột sống bao gồm các loại thuốc giảm đau và giảm co cứng cơ, cũng như các loại thuốc hỗ trợ khả năng kiểm soát bàng quang, nhu động ruột và chức năng tình dục. Thiết bị hỗ trợ Các thiết bị y tế có thể giúp những người bị chấn thương cột sống độc lập hơn và cơ động hơn trong các hoạt động hằng ngày. Xe lăn hiện đại: Những chiếc xe lăn cải tiến, trọng lượng nhẹ hơn giúp những người bị chấn thương cột sống di chuyển và thoải mái hơn. Một số người cần một chiếc xe lăn điện, có chức năng đi lên cầu thang, mặt đất gồ ghề và tự động nâng người sử dụng lên những nơi cao. Máy tính: Đối với một người bị hạn chế chức năng tay, máy tính thông thường có thể khó vận hành. Vì vậy, hiện nay, một số máy tính có chức năng nhận dạng giọng nói đã được phát minh và đưa vào sử dụng. Các thiết bị kích thích điện: Thường được gọi là hệ thống kích thích điện chức năng, những thiết bị tinh vi này sử dụng thiết bị kích thích điện để điều khiển cơ tay và chân cho phép những người bị chấn thương cột sống đứng, đi, với tay và cầm nắm.