Phương pháp chẩn đoán & điều trị parkinson
Phương pháp chẩn đoán & điều trị parkinson Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán Parkinson Đánh giá chủ yếu dựa vào các triệu chứng vận động trên lâm sàng. Chẩn đoán bệnh Parkinson thường dựa trên lâm sàng. Nghi ngờ mắc Parkinson ở người có run cơ một bên khi nghỉ ngơi, vận động chậm hay trăng tăng trương lực cơ. Thực hiện test ngón tay chỉ mũi, biểu hiện run thường sẽ giảm hoặc biến mất tại chi được khám. Thăm khám thần kinh, bệnh nhân không thực hiện được các động tác luân phiên hay kế tiếp một cách nhanh chóng. Cảm giác, cơ lực và phản xạ bình thường nhưng người bệnh gặp khó khăn do run hay do tăng trương lực cơ. Phân biệt vận động chậm của Parkinson với tình trạng vận động chậm và co cứng do tổn thương vỏ tủy. Ngoài ra, một số biểu hiện khác cũng hỗ trợ củng cố chẩn đoán Parkinson bao gồm nháy mắt không thường xuyên, khuôn mặt cứng đờ, dáng đi bất thường, mất ổn định tư thế. Ở người cao tuổi, chẩn đoán phân biệt Parkinson với các bệnh lý khác cũng gây giảm chuyển động tự phát hay bước đi ngắn như trầm cảm nặng, sử dụng thuốc chống loạn thần và thuốc chống nôn, suy giáp . Để chẩn đoán phân biệt Parkinson với Parkinson thứ phát hay Parkinson không điển hình, bác sĩ thường cho khảo sát đáp ứng với levodopa. Người cho đáp ứng với levodopa là bệnh Parkinson, còn không cho đáp ứng với levodopa với liều ít nhất 1200 mg/ngày thường là Parkinson thứ phát hay Parkinson không điển hình. Tìm hiểu thêm: Chẩn đoán và cách điều trị bệnh Parkinson hiệu quả Phương pháp điều trị Parkinson hiệu quả Đa số bệnh nhân mắc bệnh Parkinson sẽ cần sử dụng một loại thuốc quan trọng có tên là levodopa. Khi vào cơ thể, levodopa được các tế bào thần kinh trong não hấp thụ và chuyển hóa thành dopamine. Dopamine là hóa chất thiết yếu giúp truyền tín hiệu giữa các bộ phận của não và hệ thống thần kinh, từ đó điều khiển các chuyển động cơ thể. Nhờ vậy, thuốc này giúp cải thiện khả năng vận động và giảm các triệu chứng của bệnh Parkinson. Các phương pháp điều trị bệnh Parkinson bao gồm: Levodopa/ carbidopa. Amantadine, ức chế MAO-B, ức chế cholinergic. Chất chủ vận dopamin. Chất ức chế Catechol O-metyltransferase (COMT), khi đáp ứng kém với levodopa. Phẫu thuật nếu không cho đáp ứng với thuốc, không dung nạp với tác dụng phụ của thuốc. Tập luyện và biện pháp thích nghi. Levodopa Hiện là thuốc điều trị Parkinson hiệu quả nhất. Tuy nhiên khi Parkinson tiến triển sớm hay khi phát hiện, thường cho đáp ứng mờ nhạt với levodopa, do đó, để giảm thời gian dùng levodopa, bác sĩ có thể cân nhắc dùng cho các bệnh nhân trẻ tuổi với các thuốc: Các chất chủ vận dopamine (pramipexole, rotigotine, ropinirole). Chc chc chế MAO-B (rasagiline, selegiline). Amantadine. Tuy nhiên nếu những thuốc trên không kiểm soát được triệu chứng, bác sĩ nên bắt đầu dùng với levodopa ngay. Nên dùng liều thấp hơn cho người lớn tuổi. Levodopa là tiền chất của dopamine, có thể qua hàng rào máu não, được decarboxylated hóa thành dopamine. Thường dùng chung với carbidopa để ngăn cản levodopa bị decarboxyl thành dopamine ở ngoại vi, nhờ đó giúp giảm liều levodopa. Levodopa làm giảm tình trạng tăng trương lực, giảm vận động và làm giảm đáng kể triệu chứng run. Chẩn đoán bệnh Parkinson thường dựa trên lâm sàng Amantadine Được dùng để cải thiện rối loạn vận động thứ phát và giảm triệu chứng run. Amantadine cho tác dụng tốt khi đơn trị liệu ở giai đoạn sớm và sau đó là phối hợp với levodopa để làm tăng tác dụng của levodopa. Amantadine có thể mất hiệu quả khi sử dụng đơn độc vài tháng. Chất chủ vận dopamine Bao gồm các thuốc: Pramipexole, ropinirol, rotigotin và apomorphine (tiêm). Ngoài ra, còn có bromocriptine vẫn còn sử dụng ở một số quốc gia, nhưng nó chủ yếu dùng để điều trị u tuyến yên ở Bắc Mỹ. Các thuốc chủ vận dopamine dùng đường uống thường sử dụng đơn trị liệu nhưng không duy trì được hiệu quả sau vài năm. Khuyến cáo dùng thuốc này ở giai đoạn sớm với liều thấp levodopa ở bệnh nhân có rối loạn vận động và gặp nhiều tác dụng phụ. Chất ức chế MAO-B chọn lọc Bao gồm selegiline và rasagiline. Selegiline ức chế enzyme chính phá hủy dopamine trong não, nhờ đó kéo dài tác dụng của levodopa. Rasagiline cũng có cơ chế tác động như selegiline nhưng có hiệu quả và dung nạp tốt hơn. Thuốc kháng cholinergic Dùng đơn trị liệu trong giai đoạn sớm và dùng bổ trợ cho levodopa sau đó. Thuốc cho hiệu quả tốt khi điều trị run. Chất ức chế COMT Như entacapone, tolcapone ức chế phân hủy levodopa và dopamine. Thường dùng phối hợp với levodopa trong thời gian dài khi hiệu quả của levodopa đang mất đi. Phẫu thuật (Deep Brain Stimulation) Nếu thuốc không hiệu quả hay cho các tác dụng phụ quá mức, bao gồm kích thích não sâu hay phẫu thuật vùng tổn thương. Kích thích não sâu khuyến cáo ở bệnh nhân có rối loạn vận động đáng kể. Phẫu thuật cắt đi vùng tổn thương để ngăn chặn sự hoạt động thái quá của các đường dẫn truyền thần kinh để kiểm soát triệu chứng run. Tuy nhiên, phẫu thuật sẽ gây tổn thương không thể phục hồi hay điều chỉnh và có thể gây ra các phản ứng phụ nghiêm trọng như rối loạn vận ngôn hay khó nuốt. Các biện pháp vật lý trị liệu Được dùng để tối đa hóa hoạt động của cơ thể, tăng cường các hoạt động hằng ngày, tăng thể lực bệnh nhân.
Tìm hiểu chung down Hội chứng Down là tình trạng bộ gen người có thêm một nhiễm sắc thể. Thông thường, một em bé được sinh ra với 46 nhiễm sắc thể. Trẻ mắc hội chứng Down có thêm một bản sao của một trong những nhiễm sắc thể này, nhiễm sắc thể 21. Hội chứng Down còn được gọi là Trisomy 21. Mặc dù những người mắc hội chứng Down có thể hành động và trông giống nhau, nhưng mỗi người có những khả năng khác nhau. Những người mắc hội chứng Down thường có chỉ số IQ (chỉ số thông minh) ở mức độ từ nhẹ đến trung bình và chậm nói hơn những đứa trẻ khác. Một số đặc điểm thể chất phổ biến của hội chứng Down bao gồm: Khuôn mặt phẳng, đặc biệt là sống mũi; Đôi mắt hình quả hạnh xếch lên; Cổ ngắn; Tai nhỏ; Lưỡi có xu hướng thò ra khỏi miệng; Các đốm trắng nhỏ trên mống mắt (phần có màu) của mắt; Bàn tay và bàn chân nhỏ; Một đường kẻ ngang lòng bàn tay (nếp gấp lòng bàn tay); Các ngón út đôi khi cong về phía ngón cái; Trương lực cơ kém hoặc khớp lỏng lẻo; Chiều cao thấp hơn so với phát triển bình thường. Có ba loại hội chứng Down. Khó nhận biết sự khác biệt giữa từng loại nếu không căn cứ vào các nhiễm sắc thể vì các đặc điểm thể chất và hành vi tương tự nhau. Thể tam nhiễm 21 (Trisomy 21): Khoảng 95% người mắc hội chứng Down có Thể tam nhiễm 21. Với loại hội chứng Down này, mỗi tế bào trong cơ thể có 3 bản sao riêng biệt của nhiễm sắc thể 21 thay vì 2 bản sao thông thường. Hội chứng Down chuyển đoạn (Translocation Down syndrome): Loại này chiếm một tỷ lệ nhỏ ở những người mắc hội chứng Down (khoảng 3%). 2 Điều này xảy ra khi có một phần thừa hoặc toàn bộ nhiễm sắc thể 21 thừa, nhưng nó được gắn hoặc “chuyển vị trí” vào nhiễm sắc thể khác nhau chứ không phải là một nhiễm sắc thể 21 riêng biệt. Hội chứng Down khảm (Mosaic Down syndrome): Loại này ảnh hưởng đến khoảng 2% số người mắc hội chứng Down. Mosaic có nghĩa là hỗn hợp hoặc kết hợp. Đối với trẻ em bị hội chứng Down thể khảm, một số tế bào của chúng có 3 bản sao của nhiễm sắc thể 21, nhưng các tế bào khác có hai bản sao điển hình của nhiễm sắc thể 21. Trẻ em bị hội chứng Down thể khảm có thể có các đặc điểm giống như những trẻ khác bị hội chứng Down. Tuy nhiên, chúng có thể có ít đặc điểm của tình trạng hơn do sự hiện diện của một số (hoặc nhiều) tế bào với số lượng nhiễm sắc thể điển hình. Những tiến bộ y tế gần đây, cũng như hỗ trợ về văn hóa và thể chế cho những người mắc hội chứng Down và gia đình của họ, mang lại nhiều cơ hội để giúp vượt qua những thách thức của tình trạng này.