Nguyên nhân liệt mặt
Nguyên nhân liệt mặt Nguyên nhân dẫn đến liệt mặt Các nguyên nhân chính gây liệt mặt bao gồm: Liệt Bell Liệt Bell là nguyên nhân phổ biến nhất gây liệt mặt, chiếm 70% trường hợp liệt mặt. Hàng năm, có khoảng 40.000 người Mỹ bị liệt mặt đột ngột do liệt Bell. Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây ra liệt Bell vẫn chưa được tìm ra. Các nhà nghiên cứu cho rằng bệnh có liên quan đến nhiễm virus ở dây thần kinh mặt khiến các cơ ở một bên mặt bị xệ xuống. Những người mắc liệt Bell hầu hết đều hồi phục hoàn toàn sau khoảng 6 tháng mà không để lại di chứng. Đột quỵ Một trong những nguyên nhân nguy hiểm gây liệt mặt là do đột quỵ. Liệt mặt xảy ra trong đột quỵ do dây thần kinh mặt bị tổn thương phần ở trong não. Tùy thuộc vào đột quỵ do xuất huyết não hay thiếu máu não mà phục hồi của tổn thương mặt sẽ khác nhau. Chấn thương Bao gồm gãy xương sọ hoặc chấn thương vùng mặt như gãy xương thái dương và vết thương cắt ngang dây thần kinh mặt. Ngoài ra, chấn thương do điều trị phẫu thuật u thần kinh tai hoặc tuyến mang tai, phẫu thuật cắt bỏ u dây thần kinh ốc tai có thể gây tổn thương dây thần kinh mặt. Nhiễm trùng Các trường hợp nhiễm trùng có thể dẫn đến liệt mặt: Virus: Nhiễm Herpes Zoster gây liệt mặt do viêm hạch gối, còn gọi là hội chứng Ramsay-Hunt. Một số triệu chứng báo trước gợi ý nguyên nhân như đau tai, phát ban mụn nước ở ống tai ngoài và vòm miệng. Vi khuẩn: Viêm tai giữa cấp tính có thể gây nứt ống tai dẫn đến liệt dây thần kinh mặt. Ngoài ra còn gặp viêm tai ngoài hoại tử và viêm tai xương chũm cholesteatoma cũng có thể gây liệt mặt. Bệnh Lyme: Một nguyên nhân hiếm gặp gây liệt dây thần kinh mặt là bệnh Lyme , với các triệu chứng như vết ve hay bọ cắn, mệt mỏi, đau đầu, phát ban đỏ di chuyển sau 1 đến 2 tuần tiếp xúc với ve. Viêm cơ tim và viêm khớp cũng có thể xảy ra trên bệnh Lyme. Khối u Nghi ngờ bệnh lý ác tính khi liệt mặt tiến triển chậm, cần phải khám đầu mặt cổ toàn diện. Các khối u ác tính dẫn đến liệt mặt gồm u ác tính tuyến mang tai, u dây thần kinh ốc tai, u dây thần kinh mặt, u màng não, nang màng nhện. Tùy thuộc vào vị trí của khối u mà độ nặng và biểu hiện liệt mặt sẽ khác nhau. Liệt dây thần kinh mặt ở trẻ em Nguyên nhân gây liệt dây thần kinh mặt ở trẻ em được chia thành hai loại là bẩm sinh và mắc phải. Nguyên nhân gây liệt mặt mắc phải của trẻ em tương tự như của người lớn đã phân tích ở trên. Nguyên nhân bẩm sinh gồm: Chấn thương khi sinh: Trẻ nặng cân, sinh con bằng kẹp, sinh non hoặc sinh mổ. Dị dạng sọ mặt như hội chứng Möbius, hội chứng Goldenhar, rỗng hành não, và hội chứng Arnold Chiari. Bệnh di truyền như nhược cơ , loạn dưỡng cơ. Liệt mặt hai bên Liệt mặt hai bên là tình trạng hiếm gặp, xảy ra khoảng 0,3 đến 2% trường hợp. Khi bạn mắc liệt mặt hai bên nhiều khả năng bạn đang mắc bệnh toàn thân. Bệnh Lyme gây ra khoảng 35% trường hợp liệt mặt hai bên. Các nguyên nhân khác gây liệt mặt hai bên gồm bệnh Parkinson, đa xơ cứng (hay xơ cứng rải rác ) và liệt giả hành/hành não. Cần chẩn đoán phân biệt với hội chứng Guillain-Barré, đái tháo đường và bệnh sarcoidosis.
Nguyên nhân suy giảm nhận thức Nguyên nhân dẫn đến suy giảm nhận thức Suy giảm nhận thức có thể xảy ra từ khi sinh hoặc sau này do các yếu tố bên ngoài như chấn thương não , bệnh tâm thần. Không phải người lớn tuổi nào cũng bị suy giảm nhận thức, nhưng người ta nhận thấy tình trạng suy giảm nhận thức phổ biến hơn ở những người lớn tuổi. Một số nguyên nhân ban đầu gây suy giảm nhận thức: Bất thường nhiễm sắc thể (di truyền); Phơi nhiễm với thuốc trong bụng mẹ; Suy dinh dưỡng; Ngộ độc chì hoặc kim loại nặng; Vàng da sơ sinh; Hạ đường huyết; Suy giáp; Sinh non; Thiếu oxy; Chấn thương. Ở thời thơ ấu hoặc thiếu niên, suy giảm nhận thức có thể xảy ra do nhiều tình trạng khác nhau như: Tác dụng phụ của thuốc như thuốc hạ huyết áp, thuốc an thần,...; Ngộ độc kim loại nặng; Suy dinh dưỡng; Bệnh tự kỷ ; Bệnh lý miễn dịch (ví dụ lupus ban đỏ hệ thống ). Khi tuổi tác càng tăng, một số bệnh lý khác có thể gây suy giảm nhận thức: Đột quỵ ; Mất trí nhớ; Trầm cảm, tâm thần phân liệt; Sử dụng rượu mạn tính, lạm dụng chất gây nghiện; Ngưng thở khi ngủ, các rối loạn giấc ngủ; U não, đột quỵ; Thiếu vitamin B12; Mất cân bằng nội tiết tố; Bệnh mạn tính như bệnh gan, thận; Bệnh nhiễm trùng, ví dụ nhiễm trùng đường tiết niệu . Suy giảm nhận thức là giai đoạn đầu của một số bệnh lý thoái hóa thần kinh như Alzheimer, Parkinson, Huntington , sa sút trí tuệ thể Lewy, sa sút trí tuệ do HIV. Các loại thuốc như thuốc an thần (như benzodiazepines), thuốc kháng cholinergic (như amitriptyline, nortriptyline và paroxetine), corticosteroid được cho là có thể gây ra suy giảm nhận thức. Chấn thương não và nhiễm trùng não hoặc màng não đều có thể gây suy giảm nhận thức ở mọi độ tuổi. Ngoài tuổi tác, vẫn có nhiều nguyên nhân dẫn đến suy giảm nhận thức