Phương pháp chẩn đoán & điều trị mụn đầu trắng
Phương pháp chẩn đoán & điều trị mụn đầu trắng Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán mụn Chẩn đoán xác định Chủ yếu dựa vào lâm sàng: Mụn cám , sẩn, mụn mủ, mụn bọc, nang, tập trung chủ yếu ở vùng tiết nhiều chất bã như mặt, lưng, ngực; ít khi xuống quá thắt lưng. Chẩn đoán phân biệt Viêm nang lông. Giang mai 2 dạng trứng cá. Dày sừng quanh nang lông. Á lao sẩn hoại tử. Phương pháp điều trị mụn hiệu quả Tùy vào thể trạng bệnh nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh mà bác sĩ sẽ kê đơn thuốc và áp dụng những phương pháp điều trị phù hợp. Nếu bạn bị mụn trứng cá nhẹ, bạn có thể dùng một số loại kem, sữa dưỡng và gel để điều trị các nốt mụn ở tiệm thuốc qua tư vấn của dược sĩ. Nếu mụn trứng cá của bạn nặng hoặc xuất hiện trên ngực và lưng, bạn có thể cần điều trị bằng thuốc kháng sinh hoặc các loại kem mạnh hơn chỉ bán theo đơn. Các loại thuốc kê đơn có thể được sử dụng để điều trị mụn trứng cá bao gồm: Thuốc bôi tại chỗ Retinoid và các loại thuốc giống retinoid Thuốc có chứa axit retinoic hoặc tretinoin thường hữu ích cho mụn trứng cá vừa phải. Chúng có dạng kem, gel và nước thơm. Ví dụ: Tretinoin (Avita, Retin-A, những loại khác), adapalene ( Differin ) và tazarotene (Tazorac, Avage,...). Với tác dụng ngăn chặn sự kết dính của các nang lông, tiêu nhân mụn, ngăn sự hình thành nhân mụn, chống viêm…, bạn nên sử dụng thuốc này vào buổi tối, bắt đầu với ba lần một tuần, sau đó hàng ngày khi da của bạn quen với nó. Lưu ý không bôi tretinoin cùng lúc với benzoyl peroxide. Tác dụng phụ: Thường gặp nhất là khô da , đỏ da, kích ứng da, hồng ban tróc vảy, nhạy cảm ánh sáng,… thường trong tháng đầu điều trị, nhưng cũng có thể trong suốt quá trình điều trị. Benzoyl peroxid Tác dụng: Diệt khuẩn với phổ tác dụng rộng. Thuốc làm giảm đáng kể P.acnes và acid béo tự do ở tuyến bã, ngoài ra tác dụng chống viêm và tiêu nhân mụn. Dạng thuốc: Cream, gel và chất làm sạch có nồng độ từ 2,5 – 10%. Tác dụng phụ: Thường gặp nhất là khô da và nhạy cảm ánh sáng. Nên bôi thuốc vào buổi chiều tối để làm giảm nhạy cảm ánh sáng. Thuốc kháng sinh tại chỗ Tác dụng: Diệt P.acnes, chống viêm trực tiếp thông qua ức chế sự hóa ứng động của bạch cầu trung tính. Dạng thuốc: Dung dịch tan trong cồn (ví dụ clindamycin và erythromycin) hoặc gel và lotion để làm giảm kích thích da. Hiện nay dùng dạng phối hợp thuốc có thể làm giảm sự đề kháng (ví dụ erythromycin 3% với benzoyl peroxid 5% hay clindamycin 1% với benzoyl peroxide 5%). Axit azelaic và axit salicylic Axit azelaic là một axit tự nhiên được sản xuất bởi một loại nấm men. Nó có đặc tính kháng khuẩn. Kem hoặc gel axit azelaic 20% dường như có hiệu quả tương đương với nhiều phương pháp điều trị mụn thông thường khi được sử dụng hai lần một ngày. Axit azelaic theo toa (Azelex, Finacea) là một lựa chọn trong khi mang thai và trong khi cho con bú. Nó cũng có thể được sử dụng để kiểm soát sự đổi màu xảy ra với một số loại mụn trứng cá. Axit salicylic có thể giúp ngăn ngừa các nang lông bị bịt kín và có sẵn dưới dạng cả sản phẩm gội đầu và tẩy trang. Lưu ý: Có thể phối hợp các loại thuốc bôi nếu bệnh dai dẳng hay tái phát (không phối hợp các chế phẩm thuộc nhóm cyclin với retinoid). Dapsone Dapsone (Aczone) gel 5% hai lần mỗi ngày được khuyên dùng cho mụn trứng cá viêm, đặc biệt là ở phụ nữ bị mụn trứng cá. Các tác dụng phụ bao gồm mẩn đỏ và khô da. Thuốc dùng toàn thân Kháng sinh Doxycyclin: 100 mg/ngày x 30 ngày sau đó 50 mg/ngày x 2 - 3 tháng. Tetracyclin 1,5g x 8 ngày hoặc 0,25 g/ngày x 30 ngày (hoặc cho đến khi khỏi). Trường hợp không có chỉ định của nhóm cycline, có thể dùng kháng sinh nhóm macrolide thay thế. Tác dụng phụ: Thuốc gây nhạy cảm với ánh sáng (tetracyclin, doxycyclin), rối loạn tiêu hóa (erythromycin). Isotretinoin Tác dụng: Ức chế sự sản xuất chất bã, thúc đẩy quá trình tiêu sừng. Tác dụng phụ: Khô da, bong da, môi, loét miệng, kích thích mắt. Liều dùng: Tấn công: 0,5 - 1 mg/kg/ngày x 4 tháng. Duy trì: 0,2 - 0,3 mg/kg/ngày x 2 - 3 tháng. Lưu ý: Không dùng thuốc trong thời kỳ mang thai, cho con bú vì nguy cơ gây quái thai (khớp sọ thoái hoá nhanh gây não bé, khó đẻ). Dùng phối hợp với tetracyclin làm tăng áp lực nội sọ, gây u. Không dùng cho trẻ dưới 16 tuổi. Hormon (Thuốc đối kháng androgen có nguồn gốc tự nhiên) Cách dùng: Vỉ 21 viên, bắt đầu uống viên đầu tiên khi có hành kinh, mỗi ngày uống 1 viên, nghỉ 7 ngày. Thời gian dùng thuốc từ 3 - 6 tháng. Lưu ý: Thuốc có nhiều tác dụng phụ nên cần có chỉ định và theo dõi của thầy thuốc chuyên khoa. Các tác nhân chống androgen Thuốc spironolactone (Aldactone) có thể được cân nhắc cho phụ nữ và trẻ em gái vị thành niên nếu thuốc kháng sinh uống không có tác dụng. Nó hoạt động bằng cách ngăn chặn tác động của nội tiết tố androgen lên các tuyến sản xuất dầu. Các tác dụng phụ có thể xảy ra bao gồm căng ngực và đau kinh nguyệt. Thuốc khác: Vitamin B2; Biotin; Bepanthen; Kẽm Thuốc tránh thai đường uống có hiệu quả trong việc điều trị mụn viêm và không do viêm, và spironolactone (bắt đầu từ 50 mg uống một lần một ngày, tăng lên 100 đến 150 mg (tối đa 200 mg) uống một lần một ngày sau vài tháng nếu cần) là một loại thuốc kháng androgen khác điều đó đôi khi hữu ích ở phụ nữ. Các liệu pháp ánh sáng khác nhau, có và không có chất nhạy sáng tại chỗ, đã được sử dụng hiệu quả, hầu hết là đối với mụn viêm. Điều trị nên liên quan đến việc giáo dục bệnh nhân và điều chỉnh kế hoạch phù hợp với thực tế đối với bệnh nhân. Việc điều trị thất bại thường có thể do không tuân thủ kế hoạch và cũng do thiếu theo dõi. Tham khảo ý kiến của một chuyên gia có thể là cần thiết. Lưu ý: Các loại thuốc khi dùng phải tuân thủ theo sự hướng dẫn của bác sĩ. Trị liệu Đối với một số người, các liệu pháp sau đây có thể hữu ích, đơn lẻ hoặc kết hợp với thuốc. Liệu pháp ánh sáng Một loạt các liệu pháp dựa trên ánh sáng đã được thử nghiệm và đạt một số thành công. Dung dịch hóa học Phương pháp điều trị này dành cho mụn trứng cá nhẹ. Quy trình này sử dụng các ứng dụng lặp đi lặp lại của dung dịch hóa học, chẳng hạn như axit salicylic , axit glycolic hoặc axit retinoic. Tiêm steroid Các tổn thương dạng nốt và dạng nang có thể được điều trị bằng cách tiêm một loại thuốc steroid vào chúng. Liệu pháp này đã giúp cải thiện nhanh chóng và giảm đau. Các tác dụng phụ có thể bao gồm mỏng da và đổi màu ở vùng được điều trị.
Triệu chứng sốc Những dấu hiệu và triệu chứng của sốc Đặc điểm và triệu chứng lâm sàng có thể khác nhau tùy theo loại và giai đoạn sốc. Các đặc điểm bao gồm: Hạ huyết áp, nhịp tim nhanh, thở nhanh, mất ý thức hoặc trạng thái tinh thần bất thường, tứ chi lạnh, ẩm ướt, da lốm đốm, thiểu niệu, nhiễm toan chuyển hóa và tăng lactat máu. Bệnh nhân bị sốc giảm thể tích có thể có các đặc điểm chung như đã nêu ở trên, cũng như có biểu hiện hạ huyết áp thế đứng, xanh xao, tĩnh mạch cổ phẳng, có thể có di chứng của bệnh gan mạn tính (trong trường hợp xuất huyết do giãn tĩnh mạch). Bệnh nhân bị sốc nhiễm trùng có thể xuất hiện các triệu chứng gợi ý nhiễm trùng (ví dụ viêm mô tế bào, nhiễm trùng mô mềm hoại tử) và các biểu hiện ở da của viêm nội tâm mạc nhiễm trùng. Bệnh nhân bị sốc phản vệ có thể bị hạ huyết áp, đỏ bừng mặt, thở nhanh, khàn giọng, phù miệng và mặt, nổi mề đay, thở khò khè, thở rít khi hít vào và có tiền sử tiếp xúc với các chất gây dị ứng thông thường như thuốc hoặc thực phẩm mà bệnh nhân bị dị ứng hoặc côn trùng đốt. Ở bệnh nhân bị sốc không rõ nguyên nhân, các dấu hiệu chẩn đoán của chèn ép màng ngoài tim là nguyên nhân bao gồm khó thở , bộ ba Beck (áp lực tĩnh mạch cảnh tăng, tiếng tim nghèn nghẹt, hạ huyết áp), mạch nghịch và các yếu tố nguy cơ đã biết như chấn thương, tiền sử bệnh màng ngoài tim gần đây, tràn dịch và các thủ thuật lồng ngực. Sốc tim thường có đau ngực gợi ý nguồn gốc từ tim, huyết áp hẹp, nhịp tĩnh mạch cảnh tăng hoặc rale phổi và rối loạn nhịp tim đáng kể. Sốc có thể dẫn tới tử vong nếu không điều trị kịp thời Khi nào cần gặp bác sĩ? Nếu có bất kỳ triệu chứng nào nêu trên xảy ra, bạn nên liên hệ ngay với bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn. Chẩn đoán và điều trị sớm sẽ giảm nguy cơ tăng nặng của bệnh và giúp bạn mau chóng hồi phục sức khỏe.