Phương pháp chẩn đoán & điều trị chàm
Phương pháp chẩn đoán & điều trị chàm Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán chàm Đánh giá cận lâm sàng Một số xét nghiệm phát hiện dị nguyên như test áp da , tẩy da, test hấp thụ dị nguyên phóng xạ, đo nồng độ IgE đặc hiệu với dị nguyên. Xét nghiệm huyết học trong huyết thanh thấy tăng nồng độ IgE. Xét nghiệm mô bệnh học thấy xốp bào xen kẽ á sừng, lichen hóa ở vùng thượng bì, có sự xâm nhiễm của bạch cầu lympho, mono, dưỡng bào, tế bào ái kiềm ở vùng trung bì. Chẩn đoán xác định Dựa vào tiêu chuẩn của Hanifin và Rajka sau đây để chẩn đoán xác định bệnh chàm: Các tiêu chuẩn chính: Ngứa. Biểu hiện và vị trí đặc trưng của tổn thương: Vị trí các nếp gấp trẻ em bị lichen hóa hoặc thành dải ở người lớn. Trẻ em và trẻ sơ sinh bị tổn thương ở mặt và mặt duỗi các chi. Tổn thương phát ban dạng mạn tính hoặc tái phát. Mắc các bệnh dị ứng có tiền sử gia đình hoặc cá nhân. Tiêu chuẩn phụ: Vảy cá, dày sừng nang lông, khô da, tăng đường kẻ trong lòng bàn tay. Vị trí tay, chân bị viêm da . Viêm môi, vảy phấn, chàm vú, xuất hiện nếp ở cổ. Do bị ảnh hưởng từ các yếu tố tâm lý và môi trường nên bị tổn thương nặng. Khi bài tiết mồ hôi có biểu hiện ngứa. Trong huyết thanh thấy có tăng IgE. Vùng quanh mắt có biểu hiện tăng sắc tố. Dấu hiệu Dennie-Morgan (mi mắt dưới có 2 nếp gấp). Viêm kết mạc. Giác mạc hình chóp. Đục thuỷ tinh thể dưới bao sau. Khi chẩn đoán xác định đưa đến kết luận bệnh chàm cần phải dựa vào có ít nhất 3 tiêu chuẩn chính trở lên kết hợp với ít nhất 3 tiêu chuẩn phụ trở lên. Phương pháp điều trị chàm hiệu quả Nguyên tắc điều trị Sử dụng thuốc chống khô da, dịu da. Sử dụng thuốc chống nhiễm trùng, chống viêm. Cần chuyên gia y tế tư vấn cho người bệnh và gia đình cách điều trị và phòng bệnh chàm đúng cách. Điều trị tại chỗ Corticoid được dùng phổ biến trong điều trị bệnh chàm. Lưu ý đối với trẻ em nhỏ nên sử dụng loại có hoạt tính yếu ví dụ như hydrocortison 1 - 2,5%. Đối với trẻ lớn và người lớn nên sử dụng loại có hoạt tính trung bình như Desonid, clobetason butyrat. Trong trường hợp các tổn thương bị lichen hóa, ở chỗ da dày có thể dùng loại corticoid hoạt tính mạnh ví dụ như clobetasol propionat. Ngoài ra, có thể sử dụng loại mỡ kháng sinh để chống nhiễm khuẩn. Đắp dung dịch Jarish, thuốc tím 1/10.000, nước muối sinh lý 0,9%. Làm ẩm da bằng urea 10%, petrolatum đối với vùng da khô. Thuốc bạt sừng bong vảy như mỡ salicyle 5%, 10%, mỡ goudron, ichthyol, crysophanic. Thuốc ức chế miễn dịch tacrolimus nồng độ 0,03 - 0,1% khá hữu ích đối với bệnh chàm. Điều trị toàn thân Dùng thuốc kháng viêm chống dị ứng như kháng histamin H1: Chlorpheniramin 4mg × 1 - 2 viên/ngày, Certerizin 10mg × 1 viên/ngày, Fexofenadine 180mg × 1 viên/ngày. Dùng kháng sinh thuộc nhóm cephalosphorin thế hệ 1 chống nhiễm khuẩn nhất là tụ cầu vàng, liên cầu. Khi bệnh trở nên nặng, có thể chỉ định corticoid trong thời gian ngắn, tuyệt đối không dùng thuốc kéo dài. Prednisolon 5mg × 2 - 4 viên/ngày × 7 ngày. Ngoài ra có thể dùng một số thuốc khác như cyclosporin, methotrexat. Liệu pháp khác Khi chàm lan rộng phương pháp quang trị liệu khá hữu ích. Có thể tận dụng nguồn ánh sáng mặt trời tự nhiên hoặc dùng liệu pháp tia cực tím loại A (UVA) hoặc B (UVB) nhằm giúp cải thiện triệu chứng cho bệnh nhân. Dùng liệu pháp tia UVB dải hẹp cho kết quả điều trị tốt hơn liệu pháp tia UVB truyền thống. Đối với chàm lan rộng tái phát cần điều trị Psoralen sử dụng kết hợp với UVA.
Tìm hiểu chung sẹo rỗ Mụn trứng cá là một tình trạng về da phổ biến nhất trên thế giới. Ước tính khoảng 80% dân số trong độ tuổi từ 11 đến 30 mắc tình trạng mụn trứng cá. Khi các mụn trứng cá biến mất, sẹo có thể phát triển, tuy nhiên không phải mọi mụn trứng cá đều gây ra sẹo. Có nhiều loại tổn thương da khác nhau có thể hình thành sau khi mắc mụn trứng cá. Trong đó, sẹo phát triển sau mụn trứng cá sẽ có hai dạng chính: Sẹo rỗ hay sẹo lõm: Sẹo phát triển sau khi mất mô, dẫn đến vết lõm trên bề mặt da. Sẹo lồi : Là vết sẹo nổi gồ trên bề mặt da do quá trình da tạo ra collagen để giúp chữa thành tổn thương do mụn trứng cá. Quá nhiều collagen thì sẽ hình thành sẹo lồi. Trong đó, sẹo rỗ là một tình trạng phổ biến và khá rắc rối. Sẹo rỗ có thể mờ dần theo thời gian, nhưng hiếm khi tự biến mất hoàn toàn. Bên cạnh nhiều phương pháp điều trị khác nhau để giảm tình trạng sẹo rỗ, việc phòng ngừa ngay từ đầu là rất quan trọng. Ví dụ như việc điều trị mụn trứng cá theo hướng dẫn của bác sĩ da liễu để có thể giảm nguy cơ phát triển sẹo rỗ sau mụn.