Phương pháp chẩn đoán & điều trị ung thư mắt
Phương pháp chẩn đoán & điều trị ung thư mắt Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán bệnh ung thư mắt Bác sĩ nhãn khoa sẽ sử dụng các dụng cụ đặc biệt để quan sát bên trong mắt để tìm khối u hoặc các bất thường khác. Kính soi đáy mắt (hay còn gọi là kính soi đáy mắt trực tiếp). Để có cái nhìn chi tiết hơn có thể sử dụng kính soi đáy mắt gián tiếp hoặc đèn soi khe. Nó có thể được sử dụng để tìm kiếm sự phát triển của khối u vào các khu vực của mắt mà nếu không nhìn thấy được. Ngay cả khi gần đây bạn đã đi khám mắt, nhưng nếu bạn bắt đầu có bất kỳ triệu chứng nào, hãy đi khám lại. Đôi khi những khối u này bị bỏ sót hoặc phát triển nhanh đến mức chúng không được phát hiện khi bạn khám vào lần gần nhất. Nếu khám mắt cho thấy bạn có thể bị ung thư mắt, bạn có thể thực hiện thêm các xét nghiệm khác như xét nghiệm hình ảnh hoặc các thủ thuật khác để xác định chẩn đoán: Kiểm tra hình ảnh Các xét nghiệm hình ảnh sử dụng sóng âm thanh, tia X, từ trường hoặc các hạt phóng xạ để tạo ra hình ảnh bên trong cơ thể bạn. Những thử nghiệm này có thể được thực hiện vì một số lý do, bao gồm: Tìm ra các vị trí đáng ngờ có thể là ung thư, xác định giai đoạn (mức độ) của ung thư, hiệu quả điều trị, khả năng tái phát sau khi điều trị. Siêu âm Siêu âm là một xét nghiệm phổ biến được sử dụng để giúp chẩn đoán các khối u ác tính ở mắt. Sử dụng xét nghiệm này, các bác sĩ có thể chẩn đoán u ác tính của mắt trong hầu hết các trường hợp. Ngoài ra siêu âm còn có thể cho biết vị trí và kích thước của khối u. Nếu bạn đã được chẩn đoán mắc u ác tính ở mắt, siêu âm vùng bụng của bạn có thể được thực hiện để tìm các khối u trong gan, đây là vị trí lây lan phổ biến của loại ung thư này. Nội soi sinh học siêu âm (UBM): Đây là một loại siêu âm đặc biệt sử dụng sóng âm năng lượng cao để tạo ra hình ảnh chi tiết của các bộ phận phía trước của mắt. Chụp cắt lớp kết hợp quang học (OCT) Thử nghiệm này tương tự với siêu âm nhưng nó sử dụng sóng ánh sáng thay vì sóng âm thanh để tạo ra hình ảnh rất chi tiết về phía sau của mắt. Chụp mạch huỳnh quang Mặc dù khối u ác tính không có biểu hiện đặc biệt với xét nghiệm này, nhưng một số vấn đề khác về mắt lại có. Các bác sĩ có thể sử dụng phương pháp này để biết liệu có phải khối u ác tính hay không. X quang ngực Nếu bạn đã được chẩn đoán mắc u ác tính ở mắt, bạn có thể chụp X-quang ngực để xem liệu ung thư có di căn đến phổi của bạn hay không. Chụp cắt lớp vi tính (CT) Phương pháp này đôi khi được sử dụng để xem liệu khối u ác tính có lan ra bên ngoài mắt vào các cấu trúc lân cận hay không. Nó cũng có thể được sử dụng để tìm kiếm sự lây lan của ung thư đến các cơ quan ở xa như gan. Chụp cộng hưởng từ (MRI) Chụp MRI đặc biệt hữu ích để xem xét các khối u ở mắt và sự lan rộng của khối u ra ngoài quỹ đạo mắt ở những nơi như gan. MRI cung cấp hình ảnh chi tiết của các mô mềm trong cơ thể, nhưng sử dụng sóng vô tuyến và nam châm mạnh thay vì chụp X-quang. Sinh thiết Sinh thiết thường không cần thiết để chẩn đoán u ác tính ở mắt vì hầu như tất cả các trường hợp đều có thể được chẩn đoán chính xác bằng khám mắt và các xét nghiệm hình ảnh. Đôi khi, sinh thiết có thể hữu ích để kiểm tra một số đột biến gen (thay đổi) có thể dự đoán kết quả (tiên lượng) cũng như giúp chọn thuốc nhắm mục tiêu cho bệnh ung thư của bạn. Ngoài ra, một số khối u ác tính ở mắt có thể lây lan trong nhiều năm trước khi chúng được chẩn đoán, vì vậy làm sinh thiết sớm một khu vực đáng lo ngại có thể hữu ích. Trong khi hầu hết những người bị u ác tính của mắt được điều trị mà không cần làm sinh thiết trước, bác sĩ có thể đề nghị sinh thiết hoặc không tùy vào tình hình cụ thể của bạn. Họ có thể thảo luận về những rủi ro và lợi ích của quy trình mà họ cảm thấy là tốt nhất cho bạn. Một số bác sĩ đã bắt đầu sử dụng sinh thiết để lấy mẫu khối u để xét nghiệm gen (Quyết định Dx-UM). Xác định một số mẫu gen nhất định trong các tế bào khối u là một cách tốt để biết liệu một khối u ác tính ở mắt có khả năng di căn hay không. Dựa trên các mẫu gen này, hơn một nửa số khối u ác tính ở mắt là khối u Loại 1 (1A hoặc 1B) có nguy cơ lây lan thấp. Các khối u ác tính ở mắt còn lại thuộc loại 2, có nguy cơ lây lan rất cao. Xét nghiệm chức năng gan Nếu bạn đã được chẩn đoán mắc u ác tính ở mắt, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm máu để xem gan của bạn hoạt động tốt như thế nào. Kết quả xét nghiệm bất thường đôi khi có thể là dấu hiệu cho thấy ung thư đã di căn đến gan. Phương pháp điều trị bệnh ung thư mắt Nếu được phát hiện và điều trị sớm, bệnh có thể khỏi với tỷ lệ sống lên tới 90 - 95% và khả năng giữ được nhãn cầu rất cao, thậm chí còn cải thiện được thị lực cho một số trường hợp. Một số trường hợp đến muộn, đã có di căn, giải pháp bắt buộc và đau đớn là bỏ mắt cho bệnh nhân bởi quy tắc bắt buộc là ”Bảo tồn tính mạng trước, bảo tồn nhãn cầu và duy trì thị lực sau”. Công thức phổ quát để điều trị ung thư mắt là: Nếu khối u nhỏ: Có thể điều trị đơn thuần bằng laser/ nhiệt đông/ lạnh đông hoặc đặt đĩa phóng xạ tại vị trí u. Nếu khối u lớn: Phải sử dụng hóa chất đường tĩnh mạch toàn thân hoặc tiêm hóa chất nội động mạch kết hợp với điều trị tại chỗ. Cắt bỏ nhãn cầu khi khối u lớn và có nguy cơ xâm lấn di căn cao. Cần xem kết quả giải phẫu bệnh để quyết định điều trị hóa chất bổ trợ. Nếu khối u đã di căn ra ngoài nhãn cầu cần phối hợp hóa trị với cắt bỏ nhãn cầu/ nạo vét tổ chức hốc mắt và xạ trị hốc mắt. Gần đây phương pháp điều trị bằng hóa chất tiêm tĩnh mạch và tiêm thẳng vào động mạch mắt được ca ngợi là nâng cao tỷ lệ giữ được nhãn cầu, thậm chí còn có thể khôi phục thị lực trong một số trường hợp. Dẫn đầu là các nhà khoa học thuộc Trung tâm Y tế Weill Cornell và Bệnh viện Presbyterian ở New York đã tiến hành luồng một đường ống chuyên dụng xuyên qua cơ thể lên tới mắt, sau đó truyền trực tiếp thuốc Melphalan (Alkeran) tới khối u nguyên bào võng mạc qua động mạch nuôi mắt. Nó giúp các bác sĩ có thể điều chỉnh lượng hóa chất một cách thích hợp, do vậy giảm độc tính với toàn thân. Các ưu điểm nổi trội là diệt tế bào ung thư “Đúng lúc, đúng chỗ, đúng liều”. Ngoài ra ta có vô số lựa chọn để giữ lại con mắt, bảo tồn thị lực cho người bệnh: Xạ trị: Tấm xạ trị, dùng tia proton, xạ trị 3D. Quang trị liệu: Quang hóa trị liệu, quang nhiệt, quang động học. Phẫu thuật: Cắt u đường ngoài, cắt u đường trong, bỏ nhãn cầu và nạo vét tổ chức hốc mắt.
Triệu chứng thiếu máu tan máu Những dấu hiệu và triệu chứng ở người mắc bệnh thiếu máu tán huyết Mỗi người bệnh sẽ có biểu hiện các triệu chứng khác nhau, các triệu chứng tán huyết có thể nhẹ hoặc có thể tăng nặng hơn tùy thuộc vào thể bệnh và nguyên nhân gây bệnh. Lâm sàng của người bệnh thiếu máu tán huyết có thể bao gồm triệu chứng của thiếu máu, triệu chứng của tan máu hay tán huyết và hoặc có biểu hiện của nguyên nhân tan máu. Bao gồm: Thiếu máu : Bệnh nhân có biểu hiện mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, khó thở nhiều nhất là khi thay đổi tư thế. Da xanh, niêm nhạt, mạch nhanh, hồi hộp đánh trống ngực. Dấu hiệu của tán huyết: Vàng da, củng mạc mắt vàng, nước tiểu sẫm màu, trong cơn tán huyết cấp có thể có tiểu đỏ. Bệnh nhân có thể không sốt hoặc sốt từng cơn với biểu hiện rét run từng cơn hoặc dai dẳng. Trường hợp nặng thì có gan to, lách to. Triệu chứng liên quan đến nguyên nhân gây tán huyết, ví dụ như: Liên quan đến sốt rét thì người bệnh kèm rét run từng cơn có chu kỳ. Liên quan đến nguyên nhân bẩm sinh thì ngoài gan lách to thì người bệnh có thể còn biến dạng xương sọ, xương mặt,… Các triệu chứng trên có thể xuất hiện ở nhiều bệnh lý khác nhau. Vậy nên hãy đến khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị chính xác nhất. Biến chứng có thể gặp khi mắc bệnh thiếu máu tán huyết Những người mắc bệnh thiếu máu tán huyết có thể gặp các biến chứng nguy hiểm như: Cơn tan máu hay tán huyết cấp: Dẫn đến thiếu máu đi nuôi các cơ quan đột ngột suy giảm chức năng các cơ quan như tim, não, thận, phổi,... Suy tim: Cơ tim phải co bóp nhiều hơn để bù lại lượng hồng cầu bị thiếu hụt. Lâu ngày, cơ tim sẽ bị suy yếu, thiếu máu nuôi dưỡng cơ tim gây tình trạng đau thắt ngực và suy tim . Suy thận: Bệnh sẽ gây ra tình trạng giảm tưới máu thận trong thời gian dài gây thiểu niệu, giảm thải độc ra khỏi cơ thể, lâu ngày có thể bị suy thận. Khác: Người bệnh có thể biểu hiện mệt mỏi, uể oải, giảm khả năng vận động gây ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống. Suy tim là một trong những biến chứng của thiếu máu tán huyết Khi nào cần gặp bác sĩ? Nên đến gặp bác sĩ khi: Có thể tham khảo các triệu chứng như đã đề cập phần trên và nếu bạn xuất hiện triệu chứng nào bất thường thì hãy đến các cơ sở y tế uy tín để được tư vấn. Nếu bạn đã được phát hiện mắc bệnh giảm tiểu cầu miễn dịch và đang được theo dõi định kỳ nhưng cơ thể bắt đầu có triệu chứng mới xuất hiện thêm. Các triệu chứng của bệnh trở nên xấu hơn. Các triệu chứng ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày. Nếu có bất kỳ triệu chứng nào nêu trên xảy ra, bạn nên liên hệ với bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn. Việc chẩn đoán và điều trị sớm sẽ giảm nguy cơ diễn tiến nặng của bệnh cũng như hạn chế các biến chứng của bệnh.