Chế độ sinh hoạt & phòng ngừa viêm tuyến vú
Chế độ sinh hoạt & phòng ngừa viêm tuyến vú Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của viêm tuyến vú Để hạn chế diễn tiến viêm tuyến vú bạn có thể thực hiện các biện pháp sau: Vệ sinh vú đúng cách. Xoa bóp nhẹ nhàng và chườm lạnh. Cho trẻ bú thường xuyên hơn tránh để căng nặng vú. Đến khám bác sĩ sớm và tuân thủ điều trị. Hãy chắc chắn rằng trẻ ngậm đúng cách trong khi bú để tránh tổn thương vú của bạn Phương pháp phòng ngừa viêm tuyến vú hiệu quả Để giảm thiểu nguy cơ bị viêm vú bạn có thể thực hiện theo những lời khuyên sau: Gặp bác sĩ để được tư vấn các vấn đề thường gặp trong lúc nuôi con bằng sữa mẹ. Cho con bú thường xuyên theo nhu cầu của trẻ. Hút hết sữa ra khỏi ngực khi trẻ bú không hết và ngực của bạn còn cảm giác căng tức. Cho phép bé bú hết một bên vú trước khi chuyển sang bên kia trong khi bú. Thay đổi tư thế cho con bú từ lần bú này sang lần bú tiếp theo. Hãy chắc chắn rằng trẻ ngậm đúng cách trong khi bú để tránh tổn thương vú của bạn. Ngừng hút thuốc lá.
Phương pháp chẩn đoán & điều trị rung nhĩ Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán rung nhĩ Điện tâm đồ cần được sử dụng để chẩn đoán rung nhĩ (mức độ bằng chứng C). Ghi điện tâm đồ thường quy, hoặc các dạng ghi điện tâm đồ khác để chẩn đoán xác định rung nhĩ. Chụp X - quang ngực trong trường hợp nghi ngờ bệnh phổi hoặc suy tim và nghi có giãn các buồng tim. Siêu âm tim 2D qua thành ngực để đánh giá đầy đủ về cấu trúc tim, đánh giá chức năng tim, đo kích thước tâm nhĩ. Các xét nghiệm máu ít nhất cần có điện giải đồ, chức năng tuyến giáp, chức năng gan, thận và công thức máu. Siêu âm tim qua thực quản: Đây là kĩ thuật có độ nhạy và độ đặc hiệu cao nhất để xác định có huyết khối trong nhĩ trái hay không. Thăm dò điện sinh lý tim: Thăm dò điện sinh lý và triệt đốt năng lượng sóng có tần số Radio đặc biệt tốt và an toàn trên các bệnh nhân rung nhĩ và có kèm theo hội chứng Wolff Parkinson White. Phương pháp này cũng mang lại lợi ích rất lớn đối với các bệnh nhân rung nhĩ có kèm cuồng nhĩ. Các thăm dò khác với một số đối tượng bệnh nhân rung nhĩ đặc biệt: Nồng độ BNP hoặc NT- proBNP có thể tăng ở các bệnh nhân rung nhĩ cơn và rung nhĩ bền bỉ mặc dù lâm sàng không có biểu hiện của suy tim. Đa kí giấc ngủ cần được chỉ định nếu bệnh nhân có hội chứng ngừng thở khi ngủ. Sử dụng máy ghi điện tâm đồ kéo dài trong một số trường hợp tỏ ra rất cần thiết để phát hiện các cơn rung nhĩ không có riệu chứng. Phương pháp điều trị rung nhĩ hiệu quả Kiểm soát tần số tim bằng thuốc hoặc triệt đốt nút nhĩ thất. Đôi khi có thể chuyển nhịp xoang bằng sốc điện đồng bộ, thuốc chống loạn nhịp, hoặc triệt đốt cơ chất gây rung nhĩ. Dự phòng nguy cơ huyết khối tắc mạch. Bệnh nhân có rung nhĩ mới xuất hiện nên được nhập viện để điều trị trong trường hợp nghi ngờ nguyên nhân của rung nhĩ là do một bệnh lý tim mạch nền nào đó. Những bệnh nhân rung nhĩ tái đi tái lại không cần nhập viện trừ khi có triệu chứng nặng liên quan đến rung nhĩ đòi hỏi phải điều trị ở bệnh viện. Một khi đã tìm ra và xử lý nguyên nhân, việc điều trị rung nhĩ tập trung vào kiểm soát tần số thất, chuyển nhịp và dự phòng huyết khối tắc mạch. Kiểm soát tần số thất Bệnh nhân rung nhĩ cần được kiểm soát tần số thất < 100 lần/phút khi nghỉ ngơi để kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa bệnh cơ tim do nhịp nhanh. Nếu gặp các cơn đáp ứng thất rất nhanh khi rung nhĩ (thường 140 - 160 lần/phút), ta cần dùng các thuốc đường tĩnh mạch có tác dụng ức chế dẫn truyền qua nút nhĩ thất (xem liều cụ thể ở xem bảng: Thuốc chống loạn nhịp (phân loại Vaughan Williams). Lưu ý: Khi rung nhĩ trên nền hội chứng Wolff-Parkinson-White, không được dùng các thuốc ức chế dẫn truyền qua nút nhĩ thất vì khi đó sẽ tăng đáp ứng thất rất nhanh qua đường phụ, gây rung thất. Các thuốc chẹn beta (ví dụ metoprolol, esmolol) nên được dùng nếu nghi ngờ nguyên nhân rung nhĩ do tăng tiết quá mức catecholamine (ví dụ trong rối loạn chức năng tuyến giáp, loạn nhịp nhanh khởi phát khi gắng sức). Các thuốc chẹn kênh canxi loại nondihydropyridine (ví dụ: Verapamil, diltiazem) cũng có hiệu quả. Digoxin là thuốc có hiệu quả thấp nhất nhưng nên được dùng khi đang có tình trạng suy tim. Nếu dùng đơn độc hoặc phối hợp các thuốc chẹn beta, chẹn kênh canxi loại nondihydropyridine và digoxin mà không có hiệu quả, ta có thể chuyển sang dùng Amiodarone. Kiểm soát nhịp Ở bệnh nhân suy tim hoặc rối loạn huyết động do cơn rung nhĩ mới xuất hiện, ta cần chỉ định chuyển nhịp ngay về nhịp xoang để cải thiện cung lượng tim. Việc chuyển nhịp rung nhĩ về nhịp xoang không đồng nghĩa với việc ngừng thuốc chống đông. Trước khi chuyển nhịp, cần kiểm soát tần số thất < 120 lần/phút, và nhiều bệnh nhân cần được dùng thuốc chống đông máu. Nếu rung nhĩ đã tồn tại > 48 giờ, bệnh nhân cần được cho uống thuốc chống đông máu. Thuốc chống đông nên được uống > 3 tuần trước khi chuyển nhịp hoặc có thể ngắn hơn nếu siêu âm tim thực quản cho thấy không có huyết khối trong nhĩ trái. Thuốc chống đông nên tiếp tục được chỉ định trong 4 tuần sau sốc điện. Nhiều bệnh nhân cần điều trị chống đông máu suốt đời. Thuốc chống đông kháng Vitamin K (VKA) VKA là một thuốc chống đông đường uống được sử dụng từ những năm 1950 để dự phòng đột quị trên các BN rung nhĩ. Thuốc chống đông đường uống thế hệ mới Dabigatran là thuốc ức chế trực tiếp Thrombin. Liều dùng 150mg x 2 lần/ngày hoặc 110mg x 2 lần/ngày. Không sử dụng Dabigatran trên các bệnh nhân có mức lọc cầu thận < 30ml/phút. Rivaroxaban là thuốc chống đông đường uống thế hệ mới thứ 2 thông qua cơ chế ức chế trực tiếp yếu tố Xa. Thuốc nên được dùng một liều duy nhất trong ngày vào bữa tối để đảm bảo hấp thu một cách tốt nhất. Thuốc được thải trừ chủ yếu qua thận. Liều dùng 20mg x 1 lần/ngày, giảm liều còn 15mg x 1 lần/ngày đối với các bệnh nhân có mức lọc cầu thận từ 30 - 49ml/phút. Không sử dụng Rivoraxaban trên các bệnh nhân có mức lọc cầu thận < 30ml/phút. Apixaban là thuốc chống đông đường uống thế hệ mới thứ 3 thông qua cơ chế ức chế trực tiếp yếu tố Xa. Thuốc thải trừ chủ yếu qua gan và chủ yếu gắn với protein. Liều dùng 5mg x 2 lần/ngày, giảm liều còn 2,5mg x 2 lần/ngày với các trường hợp bệnh nhân cao tuổi ≥ 80 tuổi hoặc cân nặng ≤ 60 kg hoặc mức lọc cầu thận 30 – 49 ml/phút. Không dùng Apixaban trên các BN có mức lọc cầu thận < 30 ml/phút. Sốc điện đồng bộ (100J, tiếp theo là 200J và 360J nếu cần) có thể giúp chuyển nhịp xoang bình thường ở 75 - 90% bệnh nhân, mặc dù tỷ lệ tái phát cao. Tỷ lệ thành công của chuyển nhịp và hiệu quả duy trì nhịp xoang sau khi thủ thuật cao hơn nếu ta sử dụng các loại thuốc chống loạn nhịp nhóm IA, IC hoặc III trong khoảng 24 đến 48 giờ trước khi làm thủ thuật. Thuốc có tác dụng chuyển nhịp rung nhĩ về nhịp xoang bao gồm: Nhóm IA (procainamide, quinidine, disopyramide), IC ( flecainide , propafenone) và nhóm III (amiodarone, dofetilide, dronedaron, ibutilide, sotalol) xem bảng: Thuốc chống loạn nhịp (phân loại Vaughan Williams). Tất cả các thuốc này đều có hiệu quả trong khoảng 50 đến 60% bệnh nhân, nhưng chúng có các tác dụng phụ khác nhau. Không nên sử dụng các thuốc này nếu chưa kiểm soát được tần số thất trước đó bằng thuốc chẹn beta hoặc thuốc chẹn kênh canxi loại nondihydropyridine. Trong trường hợp rung nhĩ cơn kịch phát hầu như hoặc chỉ xảy ra khi nghỉ hoặc trong lúc ngủ khi mà trương lực phế vị cao, các thuốc tác động lên hệ phế vị đặc biệt có hiệu quả (ví dụ disopyramide). Nếu rung nhĩ kịch phát xuất hiện khi gắng sức, nên dùng thuốc chẹn beta. Trong trường hợp một số bệnh nhân cụ thể bị tái phát nhiều lần cơn rung nhĩ kịch phát mà chính bệnh nhân có thể cảm nhận được triệu chứng lúc khởi phát cơn, ta có thể cho bệnh nhân mang theo liều nạp flecanide (300mg cho bệnh nhân ≥ 70 kg, hoặc 200mg), hoặc propafenone (600mg cho bệnh nhân ≥ 70kg, hoặc 450mg) và uống ngay khi thấy có triệu chứng trống ngực. Phương pháp này chỉ được chỉ định ở những bệnh nhân không có suy nút xoang hoặc rối loạn dẫn truyền nhĩ thất, block nhánh, QT dài, hội chứng Brugada, hoặc bệnh tim thực tổn. Thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn thụ thể angiotensin II, và thuốc kháng aldosterone có thể làm giảm tình trạng xơ hóa cơ tim để làm giảm cơ chất gây rung nhĩ ở bệnh nhân suy tim. Lưu ý: Các loại thuốc khi dùng phải tuân thủ theo sự hướng dẫn của bác sĩ.