Tìm hiểu chung thoát vị não
Tìm hiểu chung thoát vị não Thoát vị não là gì? Hộp sọ là một khoảng không gian có thể tích không đổi chứa máu, dịch não tủy và nhu mô não. Khi thể tích một trong ba thành phần tăng lên sẽ có sự bù trừ bằng giảm các thành phần còn lại. Khi thể tích gia tăng vượt quá khả năng bù trừ các thành phần còn lại thì nhu mô não bị giảm tưới máu và di chuyển từ ngăn này sang ngăn khác. Thoát vị não (Brain herniation) xảy ra khi mô não, dịch não tủy (CSF) và máu di chuyển khỏi vị trí thông thường bên trong hộp sọ và có sự gia tăng áp lực bên trong hộp sọ. Nó có thể xảy ra do chấn thương đầu, khối u não hoặc đột quỵ . Có 3 nhóm thoát vị não khác nhau, tùy thuộc vào phần não bị ảnh hưởng: Thoát vị não dưới liềm Đây là một trong những loại thoát vị não phổ biến nhất. Các mô não di chuyển bên dưới liềm não, các mô não sẽ bị đẩy sang một bên. Thoát vị xuyên lều tiểu não Tiểu não và thân não sẽ di chuyển lên trên thông qua lều tiểu não hoặc thùy thái dương trong sẽ dịch chuyển xuống vào hố sọ sau. Thoát vị hạnh nhân tiểu não Các hạnh nhân tiểu não di chuyển thông qua lỗ chẩm lớn xuống phía dưới hộp sọ (một lỗ ở đáy hộp sọ nơi tủy sống kết nối với não). Thân não hạ thấp vì thế các trung tâm hô hấp, tim mạch bị đè ép vào nền sọ có thể gây ngưng tim, ngưng thở.
Nguyên nhân vàng da Các nguyên nhân thông thường nhất gây ra vàng da gồm: Viêm gan (viêm gan virus, viêm gan tự miễn, tổn thương gan do độc), bệnh gan do rượu, tắc mật. Ngoài ra, nhiều bệnh lý khác hoặc việc sử dụng 1 số loại thuốc và chất độc cũng có thể dẫn đến vàng da. Cơ chế và một số nguyên nhân gây ra bệnh vàng da ở người lớn: Tăng bilirubin không liên hợp trong máu: Tăng sản xuất bilirubin: Phổ biến: Tan máu; Ít phổ biến hơn: Tái hấp thu khối máu tụ lớn, tạo hồng cầu không hiệu quả. Giảm hấp thu bilirubin tại gan: Phổ biến: Suy tim; Ít phổ biến hơn: Do thuốc, nhịn ăn, các shunt cửa chủ. Giảm liên hợp bilirubin tại gan: Phổ biến: Hội chứng Gilbert; Ít phổ biến hơn: Ethinyl estradiol, hội chứng Crigler-Najjar, cường giáp. Tăng bilirubin liên hợp máu: Rối loạn chức năng tế bào gan: Phổ biến: Thuốc, chất độc, virus viêm gan. Ít phổ biến hơn: Bệnh gan do rượu, bệnh ứ sắt, ứ mật tiên phát, viêm gan mỡ,... Ứ mật tại gan: Phổ biến: Bệnh gan do rượu, thuốc, độc chất, viêm gan virus. Ít gặp hơn: Các bệnh lý thâm nhiễm (như bệnh amyloid, u lympho, bệnh sarcoid, lao), mang thai, viêm đường mật tiên phát, viêm gan mỡ. Bệnh ứ mật ngoài gan: Phổ biến: Sỏi ống mật chủ, ung thư tuyến tụy. Ít gặp hơn: Viêm đường mật cấp, nang giả tụy, viêm xơ đường mật tiên phát, hẹp ống mật chủ do phẫu thuật trước đó, các khối u khác. Các cơ chế khác, ít phổ biến hơn: Rối loạn di truyền (chủ yếu Hội chứng Dubin-Johnson và Hội chứng Rotor). Một số thuốc và chất độc có thể gây vàng da thông qua các cơ chế dưới đây: Tăng bilirubin sản xuất: Các thuốc gây giảm bạch cầu (thường gặp ở những bệnh nhân thiếu hụt G6PD), như thuốc sulfa và nitrofurantoin. Giảm hấp thu bilirubin tại gan: Chloramphenicol , probenecid, rifampin. Giảm liên hợp: Ethinyl estradiol. Rối loạn chức năng tế bào gan: Acetaminophen (liều cao hoặc quá liều), amiodaron, isoniazid, NSAIDs, statin, nhiều thuốc khác, nhiều thuốc phối hợp, nấm Amanita phalloides, cacbon tetrachlorua, phốt pho. Ứ mật trong gan: Amoxicillin/clavulanate, steroid đồng hoá, chlorpromazine, alkaloids pyrrolizidin (ví dụ như trong chế phẩm thảo dược), thuốc tránh thai đường uống, phenothiazines.