Phương pháp chẩn đoán & điều trị sỏi niệu quản
Phương pháp chẩn đoán & điều trị sỏi niệu quản Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán sỏi niệu quản Chẩn đoán phân biệt dựa trên lâm sàng; Xét nghiệm nước tiểu; Chẩn đoán hình ảnh; Xác định thành phần của sỏi. Chẩn đoán phân biệt dựa trên lâm sàng Cần chẩn đoán phân biệt với các bệnh như viêm phúc mạc, viêm túi mật, tắc ruột, viêm tụy và phình tách động mạch chủ (ở người cao tuổi) vì cũng có các triệu chứng trên đường tiểu. Bệnh nhân có nghi ngờ sỏi niệu quản gây ra cơn đau quặn thận cần làm xét nghiệm nước tiểu và chẩn đoán hình ảnh. Nếu xác định có sỏi, cần xem xét các bệnh lý nền và chỉ định xét nghiệm xác định thành phần của sỏi. Xét nghiệm nước tiểu Đái máu đại thể, đái máu vi thể hoặc tiểu ra sỏi. Có thể có hoặc không có tiểu ra mủ (gợi ý nhiễm trùng nếu đi kèm với sốt hoặc nước tiểu có mùi hôi). Xét nghiệm cặn nước tiểu có phể phát hiện sỏi hay các thành phần của tinh thể. Chẩn đoán hình ảnh Chụp CT xoắn ốc không dùng thuốc cản quang nên được chỉ định đầu tiên vì có thể phát hiện vị trí của sỏi và mức độ tắc nghẽn. Ngoài ra, chụp CT xoắn ốc có thể phát hiện được các nguyên nhân khác ngoài sỏi như phình động mạch chủ. Nếu bệnh nhân bị sỏi tái diễn, chụp CT nhiều lần có thể làm tích lũy bức xạ, cần cẩn trọng trong trường hợp này. Nếu bệnh nhân có các triệu chứng điển hình của sỏi niệu quản, chỉ cần siêu âm và chụp X-Quang bụng thẳng là có thể chẩn đoán xác định. Xác định thành phần sỏi Sỏi được thu thấp khi lọc nước tiểu (hoặc mổ lấy sỏi) được xét nghiệm để xác định thành phần sỏi (đôi khi sỏi đc bệnh nhân mang tới). Đối với sỏi calci và không có kèm các nguy cơ tạo sỏi khác, chỉ cần đánh giá loại trừ cường cận giáp là được (xét nghiệm nước tiểu và định lượng calci huyết tương 2 lần riêng biệt). Tìm các yếu tố nguy cơ như sỏi tái diễn, sử dụng vitamin C, D hoặc chế độ ăn có nhiều đạm động vật. Bệnh nhân có tiền sử gia đình sỏi niệu quản và có nguy cơ hình thành sỏi như di ăn xương, sarcoidosis, đa u tủy xương hoặc gặp khó khăn trong việc điều trị sỏi niệu quản như chỉ có 1 quả thận, cấu trúc đường tiểu bất thường nên được đánh giá dựa trên tất cả nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ. Đánh giá này bao gồm điện giải đồ, calci huyết tương, acid uric trong 2 lần xét nghiệm riêng biệt. Đánh giá hormone tuyến cận giáp (nếu cần). Thực hiện xét nghiệm nước tiểu thường quy và 2 mẫu nước tiểu 24 giờ nhằm xác định pH nước tiểu, thể tích nước tiểu, sự bài tiết calci, acid uric, oxalate, natri, citrate, creatinine. Phương pháp điều trị sỏi niệu quản hiệu quả Giảm đau; Liệu pháp tống xuất sỏi; Loại bỏ sỏi hoàn toàn bằng kỹ thuật nội soi đối với sỏi nhiễm trùng hay sỏi dai dẳng. Giảm đau Dùng các opioid ( morphine hay fentanyl) giúp giảm nhanh chóng các cơn đau quặn thận. Tiêm tĩnh mạch ketorolac 30 mg làm giảm đau nhanh. Sau khi giảm đau sẽ giảm nôn được, nhưng nếu nôn kéo dài nên được dùng thuốc chống nôn (tiêm tĩnh mạch ondansetron 10 mg). Liệu pháp tống xuất sỏi Tăng bù dịch chưa có bằng chứng về việc có thể làm tăng tốc độ tống xuất sỏi nhưng hiện vẫn được khuyến cáo. Sỏi có đường kính < 1 cm, không nhiễm trùng hay tắc nghẽn, có thể giảm đau bằng thuốc giảm đau và dùng thuốc chẹn alpha (tamsulosin 0,4 mg/ngày) để tống sỏi. Nếu sỏi không tống xuất được trong 6 – 8 tuần thì phải làm can thiệp để lấy sỏi. Đối với bệnh nhân nhiễm trùng và tắc nghẽn, đầu tiên cần giải quyết tắc nghẽn bằng cách đặt sonde jj niệu quản và điều trị nhiễm trùng, sau đó lấy sỏi ra càng sớm càng tốt. Can thiệp lấy sỏi Việc lấy sỏi như thế nào tùy vào vị trí và kích thước của sỏi. Các kỹ thuật lấy sỏi bao gồm tán sỏi, nội soi niệu quản ống mềm hoặc ống cứng, phá vỡ sỏi. Với sỏi niệu quản có triệu chứng, sỏi đường kính < 1 cm nằm ở ống góp hay niệu quản đoạn gần có thể dùng tán sỏi ngoài cơ thể. Với sỏi có kích thước lớn hơn hoặc khi đã tán sỏi ngoài cơ thể nhưng không có hiệu quả, có thể tán sỏi nội soi ngược dòng sử dụng laser holmium hoặc đôi khi là tán sỏi xuôi dòng (tán sỏi qua da). Nếu sỏi > 2 cm, cân nhắc phẫu thuật qua da (ống nội soi đặt trực tiếp vào trong thận). Đối với sỏi niệu quản giữa, thường dùng tán sỏi nội soi ngược dòng sử dụng laser holmium hay tán sỏi ngoài cơ thể. Đối với sỏi niệu quản đoạn xa có thể dùng các kỹ thuật nội soi như cắt bỏ trực tiếp và sử dụng máy tán sỏi trong cơ thể (laser holmium, khí nén), đôi khi cũng dùng tán sỏi ngoài cơ thể. Điều trị làm tan sỏi Đối với sỏi acid uric đường niệu trên hay dưới có thể được hòa tan bằng cách kiềm hóa nước tiểu trong thời gian dài (kali citrate 20 mEq (20 mmol/l) 2 – 3 lần/ngày. Phương pháp này không có tác dụng với sỏi calci và cũng rất ít có tác dụng với sỏi cystine.
Tìm hiểu chung đau cơ Đau cơ (hay còn được gọi là đau nhức cơ bắp) là tình trạng một nhóm cơ căng buốt hoặc co rút, gây nên triệu chứng đau, thường gặp phải sau khi vận động quá mức . Vì cơ bắp bao gồm dây chằng, gân, các mô mềm liên kết giữa cơ, xương cùng các cơ quan và nằm ở hầu hết mọi nơi trong cơ thể. Do đó, bạn có thể bị đau cơ ở bất kỳ đâu như đau cơ cổ, đau cơ vai, đau cơ chân,... và đôi khi bạn cảm thấy đau nhức cơ bắp ở nhiều bộ phận khác nhau. Thậm chí, các cơn đau có thể xảy ra cùng lúc.