Reggae
Reggae is nen jamaikaansken musikstyl wat in de jåren '60 van de 20e eywe untstån is uut ska en rocksteady. Et meyst kenmarkende an reggae is wellicht et nåpikken: nen gitaar en örgel (en mangs nen piano) dee nå yderen tel een stakkato dreyklank spöllet. Dit gevt een kort tsjak-gelüüd, wat reggaeleevhebbers de skank nömet. Andere kenmarken sint een verholdingswys tråg tempo (tüsken de 60 en 80 BPM, ofhaankelik van wo as iej et telt)) en nen oaverheyrsenden basgitaar den as et heyle nummer döär etselvde ritme spölt.
Teksten in reggae gåt vake oaver seriöse underwarpen, so as leevde, årmood, sociale problemen, et leaven in sloppenwyken en vryheid (van een vroger slavenbestån). Nummers med dat soort teksten wordet vake roots reggae'of conscious reggae (bewüsten reggae) nömed. Roots reggae wörd vake in eynen åsem nömed med marihuana. Dit kümt döärdat reggae vake döär anhangers van et rastafarianisme spölled wördt. Dee rouket mangs marihuana vöär öäre gelöyvsbeleaving.
Döärdat unmündig vöäle artysten med reggae an et uutproberen egån sint, beståt der rechtevoort verskillende soorten reggae, so as roots reggae, lovers rock, dancehall reggae, dub en raggamuffin. Ouk wördt bewäärd dat uut reggae ouk wear nye musikstylen unstån sint so as dance, hiphop, drum 'n' bass en dubstep.
Wellicht den bekendsten, mär lange nit den eanigsten reggae-artyst is Bob Marley. Hee makeden reggae ouk buten Jamaika bekend en was den eyrsten reggaeartyst den as internationaal döärbröäk. Syn album Legend is noch altyd et best verkoupende reggae-album.
NaamsverklåringBewarken
Der zeent verskillende verhalen oawer et ontstoan van de naam, dee as allemoal ginne volledige verkloaring geewt. Den Jamaikaansen band Toots & The Maytals beweart det zee den naam vuur et eerst gebroekt hebt in öar nummer Do the Reggay. Volgens aanderen is et woard reggae ne onomatopee wat et noapikgeluud noadut.
Et ontstoanBewarken
Der zeent verskeaidene verkloarings oawer et ontstoan van reggae. In de joarn '50 was ska machtig populear op Jamaika. Dr wör aaltied onmeundig oetbeundig op edaanst. Toen as der in een gegewen joar ne hittegolf was, völlen de leu bie et daansen in de begouwnisse van de hette. Doarumme vreugen de organisasies van de verskeaidene festivals of de muzikaanten wat laankzamer konden spöllen, zodet de leu et better oethoolden konden. Dee spölwieze hef duur ezat, woernoa as der reggae ontsteund. Toch is ette kort duur den bocht um te zeggen det reggae laankzamen ska is. De tuskenvörm van ska en reggae wörd Rocksteady neumd.
Ne aandere verkloaring kan wean det in de joarn '50 de Rudeboys (Engels vuur rauwe jongs) ne subkultuur in Jamaika warren. Dit warren meesttieds jongs (en meadkens) oet de sloppenwieken, dee as zik oonderskeaiden wollen van de rest van et volk en zik ofzatten tegen et hearsende beweend. In de daanshallen wör nog aaltied ska espeuld, mer de rudeboys veunden det opgewekte en oetbeundige daansen neet bie öare rude oetstroaling passen. Doarumme steunden ze een betjen ofziedig en deden half tempo daansen. De muzikaanten wollen natuurlik geeld verdenen en pasten öare muziek hierop an duur ska op half tempo te spöln.
InstrumeantenBewarken
De basis van reggae wörd elegd duur veer instrumeanten:
Vake komt doar nog verskeaidene bie-instrumeanten bie, zo as bongo's, ne tamboeriene, ne koobelle en aander kleain slagwoark. In de beginjoaren lea reggae nog kort bie ska. Van doaroet zatten der vake ook nog bloasinstrumeanten biej, zo as nen trompet, trombone en saxofoon. Det is de leste joaren mear oetzeundering as regel.
Muzikale kenmoarkenBewarken
Reggae hef een seempel akkoordenschema. Een nummer besteet meestal oet mer twee akkoorden. Mear akkoordn zeent ne oetzeundering. Et kan nog wal es vuurkommen at der in et refrein twee aandere akkoorden gebroekt wordt, mer meestal neet. Et nommer Get Up, Stand Up van Bob Marley hef zelfs et hele nommer duur mer één akkoord. Et tempo woerop reggae spöld wörd, lig meestal tusken de 60 en 80 BPM.
BasBewarken
Den bas is ene van de belangriekste instrumeanten in reggae. In de mix steet den bas meestal härter as de aandere instrumeantn. Den Bas spölt duur mekoar een patroon van twee moaten. Dit kan ofhangen van et akkoordenschema wat den gitaar, et örgel en den piano spölt. Den basspöller gebrok meesttieds korte teunen espöld. Hierduur vog et zowal an et ritme as an de mellodie wat too.
DrumsBewarken
Vuur reggae wörd een standaard drumstel gebroekt. Et besteet oet nen bassdrum, ne kleaine tromme, nen hihat, bekkens en toms. Kenmoarkend vuur Reggae is det et trommelvel van de kleaine tromme ekstra hoge is op edreeid, zodet et een hoog, metalen geluud gef.
Aanders as in aandere muziekstieln wordt slagen op crashbekkens meestal neet an et begin van de moate gewen, mer op den doarden of veerden tel van de moate dervuur. Reggae hef dree standaard drumritmes: de one drop, et rockers- en et steppers-ritme.
One DropBewarken
Dit is et bekeandste ritme en kenmoarkend vuur roots reggae. Et is oet eveunden duur den Jamaikaansen studiodrummer Winston Grennan. Den bassdrumstoot keump neet op den eersten en den doarden tel zo as in aandere muziekstielen, mer op den tweeden en den veerden tel. Tegelieke hiermet spölt den drummer nen rimklik op de kleaine tromme. De moate vult hee op met stöadige 8sten. Mangs kan doar ne 16de note tuskenduur. Umdet der op den eesten tel vuur et geveul 'niks' espöld wörd terwiel as iej doar nen basdrumstoot verwocht, het dit ritme One Drop'. Oawer et tellen van reggae is völle te doon. Doaroawer steet mear bie t köpken Ondudelikheaid oawer et tellen.
RockersBewarken
Dit is een standaard rockritme, met nen bassdrumstoot op den eersten en doarden tel, nen slag op de kleaine tromme op den tweeden en veerden tel, op evuld met achtsten of zesteende noten op den hihat tuskenduur.
SteppersBewarken
Dit ritme hef nenn bassdrumstoot op alle veer tellen van de moate, mear ook tegelieke met den hihat op alle achtsten tuskenduur. De kleaine tromme hef nen slag of rimklik op iederen tweeden en veerden tel. De rest wörd an evuld met hihatslagen. Dit ritme wörd ook wal es Four on the Floor eneumd.
GitaarBewarken
Den ellektriesen gitaar spölt de akkoorden aaltied kortangebeunden (stakkato) met et akseant op de achtsten noa de tel. Of en too keump hier nog nen opweartsen slag op nen zesteenden direkt achteran. dit gef een kort en dreug tsjakke-geluud. Dit is t bekeande reggae-geluud. Bob Marley's nommer Stir it Up begeent hiermet
Gröttere reggaebands hebt vake nog nen sologitarist, den as solo's en körte thema's tuskenduur spölt.
ÖrgelBewarken
n Reggaeörgel is n standaard Hammond-örgel, wat ook völle in rock en aandere stieln van muziek wörd gebroekt. Ook t örgel spölt de akkoordn noa n tel. Meestal wördt hier dan ook nog op de 16en tusken de 8sten duur t zelfde akkoord n oktaaf leger espöld. Dissen bubble, zoas dissen techniek ook eneumd wordt, is tiepies vuur reggae.
PianoBewarken
De piano is in latere joarn pas an reggae too evoogd, um t vuur de Amerikaanse en Europese oorn wat plezeriger te loatn kleenkn. Ook n piano spölt akkoordn op n 8sten noa n tel. Nen bekeanden reggaetoetsenist was Augustus Pablo.
Ondudelikheaid oawer et tellenBewarken
Oawer de vroage wodöanig o'j reggae munn teln is gin eendudig antwoard te geewn. Wat leu meant det t one drop-ritme nen klap op iedern tweedn en veerdn tel hef (en zodet t dus veult as een-tsjak-twee-tsjak-dree-tsjak-veer-tsjak), mer dr zeent ook leu dee t dubbel zo rap telt, woerbie t noapikn op n tweeden en veerden tel keump. Zodöanig veult t dus as of dr allene nen klap op n doardn tel zit (een-tsjak-dree-tsjak). Ne aandere verkloaring hiervuur kan wean det Reggae nit in veerkwartsmoate is, mer tweekwartsmoate. Vuur beaide verkloarings is wat te zegn, en t haank oeteandelik van de lusterder's perseunlike vuurkeur of. n Argumeant vuur de eerste verkloaring is det n drummer van Bob Marley, Carlton Barrett, in t nommer Waiting in Vain op de eerste manere ofteelt (en dus t noapikn op de 8sten vaalt).
Soortn reggaeBewarken
Dr zeent onmeundig völle soortn reggae ontstoan, duurdet verskeaidene ärtieste probeerdn dr ne eegne dreei an te geewn, of t te mengn met aandere muziekstieln. Zo he'j de oorsproonkelike roots reggae, wat vake zwoare pollitieke en relligieuze tekste hef, Lovers Rock, wat n zelfden muzikaaln slag hef as roots, mer allene mear oawer leefde geet, Dubreggae ontsteund doo't Jamaikaanse DJ's (Selectas) met instrumentale versies van roots an t knooin gungn, en völle met echo-effekte begunn te spöln. Hierduur ontsteund n "zwewerigen" soort reggae met völle noadruk op de bas en drums. Dan he'j Dancehall reggae, ook wal es ragga(muffin) eneumd, wat de leste tienjoarn aal mear ellektronies is ewördn, n aander ritme hef ekreegn, en woervan't n antal ärtieste internasjonaal völle kritiek kriegnt, umdet ze homofobe tekste hebt, of tekste dee't oproopt töt geweeld.
GeluudsvuurbeeldBewarken
Um de kenmoarkn van reggae wat dudeliker te maakn is dr n spesjaal geluudsvuurbeeld vuur Wikipedia produseerd. t Begeent met n One drop drumritme. Doar keump dan t noapikn bie. Doarnoa heur-j allene drums en basgitaar. Doarnoa drums + basgitaar + noapikn en bubble (t kenmoarkende örgel). Doarnoa heur-j allene drums + bubble, um eawn good te loatn heurn wat de bubble non feailik is. Doarnoa keump t hele spul bie mekoar, mear dan met bloazers dr bie.
Reggae in EuropaBewarken
In Pooln, Zweedn, Fraankriek en Duutslaand is reggae onmeundig geleewd en zeent dr völle ärtieste. Ook in t Verenigd Keuninkriek is reggae van vroger al geleewd, duurdet Jamaikaanse immigraantn de muziek metnömn en in Londen grote reggaefeeste heuldn. Oet Duutslaand keump de internasjonaal bekeande reggae-artiest Gentleman, ook hef doar de groep Seeed grote hits ehad. Wieters zeent dr onmeundig völle b-ärtieste en plezeerbandjes. In Pooln he'j de groepn Star Guard Muffin en Rastasize, dee't nen grootn trop (jonge) volgers hebt. n Zanger van Star Guard Muffin dee met an de Poolse variaant van n internasjonaal taleantnprogramma vuur tellevisie en wus tweede te wordn.Bekeande Fraansken artieste zeent Yannick Noah en de band Kana. In Zweedn he'j Peps Persson, woervan't Bob Marley ooit zea at n ennigsten blaankn is met reggae in t blood. Wieters he'j doar nog Papa Dee en Kapten Röd. In Finlaand haaln Jukka Poika in 2011 platinum met zin album Kylmästä Lämpimään. In Noorweagn kriegnt ärtieste Nico D, Admiral P en Jabaman aal mear leefhebbers. Den lesten wus zelfs in Jamaika ne kleaine hit te haaln.
In Neerlaand is reggae nit heel bekeand, de leste Neerlaandse hit köm oet Suriname: Damaru met zin Mi Rowsu (tuintje in m'n hart). Ne grote reggae/skaband was Doe Maar, dee't verskeaidene ska-hits op naam hebt stoan. Ne aandere bekeande reggaehit was Suzanne van VOF De Kunst. De niejste reggaesensasie is JAH6. Dit is ne samenwoarking van n antal leedn van Beef met Surinaamsen Amsterdammer Herman Havertong, dee't bekeande metzingers van Hollaandse ärtieste op ne reggae- of skabeat zett. Vearder zeent dr nog verskeaidene meender bekeande artieste en sound systems. Zo he'j in Eanske Herb-a-lize-it en n band Roots Creation.
Neersassies gebeedBewarken
In t Neerlaands-Neersassiese gebeed zeent nit völle ärtieste dee't zik eankelt met reggae bezig hooldt. Oet Hengel keump n reggaeband Roots Creation, mer dee zingt nit in t Plat. Vake zeent t wat strekgebeundn b-ärtieste, dee't al nen redeliken naam hebt, dee't zik ne heel eankele keer an reggae woagnt. Vuurbeelde hiervan zeent Rooie Rinus en Pé Daalemmer oet Grönningen met t nummer Bie de Lidl. Wieders hef n Achterhooksen boerenrockband Normaal verskeaidene (half)reggaenummers maakt, zo as Wiet is niet ver en Ik mos pissen, en nen aanderen Achterhooksen band, Boh Foi Toch maakn t versken 't Hundjen.
Bekeande Roots-artieste en bandsBewarken
Internasjonaal:
- Alborosie (Italjaansen reggaezänger den't noar Jamaika is egoan)
- Alpha blondie (band wat in Fraansk Kreoolsproake zeenk)
- Augustus Pablo (Dubreggae ärtiest)
- Bob Marley (vake an eduudt as Keuning van de Reggae)
- Peter Tosh (oold-bandlid van Bob Marley den't vuur zikzelf is begunn)
- Bunny Wailer (oold-bandlid van Bob Marley den't vuur zikzelf is begunn)
- Culture
- Freddy McGregor
- Gentleman (Duutsen reggaezänger den't noar Jamaika is egoan.
- Jimmy Cliff (hef verskeaidene wearldhits op naam)
- Luciano
- Lucky Dube (Meest succesvolle artiest oet Zuud-Afrika)
- Linton Kwesi Johnson (Emigreern noar Engelaand noa de Jamaikaanse onofhaankelikheaid, bekeand duur zinne kritiek op de Engelse moatskoppieje)
- Morgan Heritage
- Prince Far I
- Richie Spice
- Steel Pulse
- UB40 (Engelsen reggaeband)
Nasjonaal:
Oetgoande verbeendigeBewarken
|Disse bladziede is eskreewn in t Riesns|